പി.ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി

പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി
	പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999)
ജനനം	1915 July 28; ഇടപ്പള്ളി, എറണാകുളം, കേരളം, ഇന്ത്യ
മരണം	1999 September 3; കേരളം, ഇന്ത്യ
മറ്റ് പേരുകൾ	പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി; കുഞ്ഞാമു ഇബ്നു ബാബ അൽ ബാലക്കി(المولوي كُنجَامُو بن بابا البالكي)
തൊഴിൽ(s)	അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, നിഘണ്ടുകർത്താവ്, കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ
അറിയപ്പെടുന്നത്	അൽ ഫറാഇദ് അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്; നബികീർത്തനഗീതം
അവാർഡുകൾ	കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും

പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999), പി.ബി.കെ. മൗലവി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഇടപ്പള്ളിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, നിഘണ്ടുകർത്താവ്, കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .^[1] അഫ്‌സലുൽ ഉലമ എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലുംഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.^[1] ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച അൽ ഫറാഇദ് കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.^[1]^[2] തുടർന്ന് രചിച്ച ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.^[1]^[2]. മലയാളത്തിലെ മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, ആയുർവേദം, യുനാനി വൈദ്യം എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.^[1]^[2] അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ അൽ ഫറാഇദ് പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക് സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .^[1]^[2] കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.^[1]^[2]

ആദ്യകാല ജീവിതം

പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഇടപ്പള്ളിയിൽ ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.^[1]^[2]^[3] ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , മലബാർ – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.^{[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]}

അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.ref name="medium"/> എന്നാൽ അഞ്ചരക്കണ്ടി ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.^[1] ചേരാനല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.^[1]^[2]അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.^{[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]}

വിദ്യാഭ്യാസം

കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത അറബി, ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.^[1]^[2] ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം, അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.^{[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]} അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഉർദു ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.^[1] ആയുർവേദ, യുനാനി വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.^[1]^[2]

ജീവിതവൃത്തി

അധ്യാപനം

തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.^[1] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.^[2]

നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും

ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അൽ ഫറാഇദ് അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഗ്രാന്റ് നേടി.^[1]^[2] തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് രചിച്ചു. രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ "അറബി ഭാഷയുടെ ഉസ്താദ്" തന്നെ ആയിരുന്ന പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു ചേരാനെല്ലൂർ അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിന് 'അൽ ഫാറൂഖിയ' എന്ന് പേരിട്ടതും, ഇടപ്പള്ളി അൽ മദ്റസത്തുൽ അദബിയ്യക്ക് 'അൽ അദബിയ്യ' എന്ന് പേരിട്ടതും.മർഹൂം ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയെ 'ഉസ്താദുൽ അസാതീദ്' എന്ന് ആദ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചതും,തന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് അവർകളെ 'അൽ ആലിമുൽ അല്ലാമ' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും പി ബി കെ മൗലവി ആയിരുന്നു.^[2]

വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്

സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, ആയുർവേദ, യുനാനി സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; ഇടപ്പള്ളി സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.^[1]^[2] അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, യുനാനി ടൈംസ് പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.^[1]

സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ

ഇടപ്പള്ളി സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.^[1] മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദിൽ ഖുതുബ നിർവഹിക്കുന്ന സന്ദർഭവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.^[1]

പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ

ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:^[1]^[2]

അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത്. പ്രഥമ പ്രതി മൗലവിയുടെ സ്വന്തം പ്രസ്സായിരുന്ന ജൗഹർ പ്രസ്സിൽ നിന്നും 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആദ്യ പ്രതിയിൽ ഈ നിഘണ്ടുവിനെ കുറിച്ചുള്ള, വിവിധ തുറകളിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ലിഖിത അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രശംസകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രമുഖ കവി മൂസ ഇബ്നു അഹ്മദ് അൽ ബർദലി അവർകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു അറബി കവിതയിലൂടെയാണ് മൗലവിയെയും അൽഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിനെയും പ്രശംസിച്ചിട്ടുള്ളത്.അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ, അന്നത്തെ സ്പീക്കർ കെ മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഹാജി, അന്നത്തെ കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, അന്നത്തെ കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്റർ പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എന്നിവർ ലിഖിത അഭിപ്രായം/ പ്രശംസ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ എഡിറ്റർ ആയ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിൽ അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ച് മൗലവി വിജ്ഞാനപ്രദമായ ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആദ്യ പ്രതി ഒരു നിഘണ്ടു എന്നതിനേക്കാളുപരി, അറബി ഭാഷയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിജ്ഞാനകോശം തന്നെ ആയിരുന്നു. നിഘണ്ടുവിനോടൊപ്പം അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും അറബി ഭാഷ വ്യാകരണവും മൗലവിയുടെ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പ്രസ്തുത പതിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മൗലവിയുടെ അൽ ഫറായിദ് പ്രഥമ (ഒരു പക്ഷെ, ഏക) സചിത്ര (illustrated) അറബി മലയാളം നിഘണ്ടു ആണ്. അൽ ഫറായിദ് നിഘണ്ടുവിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പിൽ (1967) കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി എഴുതിയ അവതാരികയും പി ബി കെ മൗലവി എഴുതിയ മുഖവുരയും വായിച്ചു കഴിയുമ്പോൾ തന്നെ, ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭയുടെ ആറ് (6) ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ ഒന്നായ അറബി ഭാഷയുടെ ചരിത്രവും പ്രാധാന്യവും ഏറെക്കുറെ ബോധ്യമാകും. മൗലവി അൽ ഫറായിദി (1967) ന്റെ മുഖവുരയിൽ എഴുതി: "1951 ൽ തന്നെ ഈ (അൽ ഫറായിദ്) നിഘണ്ടുവിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഞാൻ ഏർപ്പെട്ടെങ്കിലും തുടർച്ചയായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കത്തക്കവിധം വിശ്രമം എനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. 1960 ൽ പ്രസ്സ് (ജൗഹർ പ്രസ്സ് ) സ്വാധീനമായി കിട്ടിയെങ്കിലും നിഘണ്ടുവിന്റെ അച്ചടിക്കുതകുന്ന ടൈപ്പുകൾ എവിടെ നിന്നും കിട്ടാനുണ്ടായിരുന്നില്ല. ബോംബെയിലെ ശറഫുദ്ദീൻ ടൈപ്പ് ഫൗണ്ടറിയിൽ നിന്ന് 12 പോയിന്റ് അറബി ടൈപ്പുകൾ വരുത്തി കൃത്രിമമായി ഹർക്കത്തുകളും മറ്റും കൊടുത്ത് ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തിയെങ്കിലും അത് വിജയിച്ചില്ല. അവരുടെ 18 പോയിന്റ് ടൈപ്പുകൾ ഒരു ഡിക്ഷ്ണറിക്ക് അനുയോജ്യമായി എനിക്ക് തോന്നിയില്ല. അനന്തരം മറ്റൊരു മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. ജനാബ് മജീദ് മരക്കാർ സാഹിബിനെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്സിൽ നിന്നും ഹൈദരാബാദ് സ്ക്രിപ്റ്റ് മാതൃകയിലുള്ള ഏതാനും ടൈപ്പുകൾ വാങ്ങി അവയെ ആധാരമാക്കി ചെമ്പു കൊണ്ട് മാട്രിക്സുകൾ ഉണ്ടാക്കി അറബി ടൈപ്പുകൾ വാർത്തെടുത്തു. അവയിൽ പല അക്ഷരങ്ങളും മാറ്റിയുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നത് കൂടാതെ ഹർക്കത്തുകൾ, ഡിക്ഷ്ണറിക്ക് ആവശ്യമായ ചിഹ്നങ്ങൾ മുതലായവ പടച്ചുണ്ടാക്കേണ്ടി വന്നു". മൗലവി മുഖവുരയിൽ എഴുതിയ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം: "അറബി കവികളെപ്പോലെ തന്നെ ഭാവനാസമ്പന്നകളായ കവയിത്രികളും അറേബ്യയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കാവ്യരചനയിൽ പ്രഥമ സ്ഥാനം കൽപിക്കേണ്ടത് ആർക്കാണെന്ന് സുപ്രസിദ്ധ (അറബി) കവിയായിരുന്ന ജരീറിനോട് ഒരാൾ ചോദിച്ചു. അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞത് '(സുപ്രസിദ്ധ അറബി കവയിത്രി) ഖൻസാഉ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ അത് എനിക്കായിരുന്നു' എന്നാണ്". ഖൻസാഉ നബി(സ) യുടെ നുബുവ്വത്തിനു മുമ്പും ശേഷവും കവിതകൾ എഴുതുകയുണ്ടായി. അവർ മദീനയിൽ എത്തി നബി (സ) യിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഇസ്ലാം സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. അവരുടെ കവിതകളിൽ കൂടുതലും വിലാപകാവ്യങ്ങൾ (elegies) ആയിരുന്നു. അറബിയിൽ തന്നെ ധാരാളം വിലാപകാവ്യങ്ങൾ എഴുതാൻ മൗലവിക്ക് പ്രചോദനം കിട്ടിയത് ആ മഹതിയിൽ നിന്നാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പി ബി കെ മൗലവി വിവിധ മേഖലകളിലായി ധാരാളം ഗ്രന്ഥങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും (elegies), പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും (eulogies) മറ്റു കവിതകളും എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മൗലവിയുടെ ഉത്കൃഷ്ടകൃതിയും (masterpiece) മഹത്കൃതിയും (magnum opus) അൽ ഫറായിദ് അറബി മലയാളം നിഘണ്ടു (1967) തന്നെയാണ്. ഈ 1967 പതിപ്പ് റഫറൻസിന് മാത്രമായി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല (സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിൽ ലഭ്യമാണ്.

ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ് – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു
ഉർദു ഭാഷാ സഹായി – ഉർദു ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം. മൗലവി താഴെയുള്ള ഉർദു ഈരടി ഉദ്ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു: തഖ്ദീർ കെ ആഗെ തദ്ബീർ നഹി ചലേഗി (വിധിയുടെ മുന്നിൽ ആസൂത്രണം നടക്കില്ല). വിഷം പോലും ഉർദുവിൽ നൽകിയാൽ മധുരിക്കും

നബികീർത്തനഗീതം – നബികീർത്തനഗീതം – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം. നബി കീർത്തനഗീതത്തെ മൗലവി സ്വയം വിലയിരുത്തി: "ഇമാം ബൂസരി (റ) യുടെ ബുർദ ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ അറബിയിൽ നല്ല പരിജ്ഞാനം വേണം. എന്നാൽ തന്റെ നബികീർത്തനഗീതം ആസ്വദിക്കണമെങ്കിൽ നാമമാത്രം അറബി/ അറബി മലയാളം അറിഞ്ഞിരുന്നാൽ മതി". എന്നിട്ട് ഒറ്റ വാക്കിൽ മൗലവി ചുരുക്കി: ബുർദ=ഉയരം നബികീർത്തനഗീതം=ആഴം. നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ "മാനുഷരെല്ലാം ഒന്നെന്നും, മാറ്റവിലാസം വന്നെന്നും, മാന്യൻ ഭക്തൻ ഒരാളെന്നും" എന്ന മൗലവിയുടെ വരികൾ ഏതു കാലത്തും പ്രസക്തമാണ്. മൗലവിയുടെ ഭാഷയിൽ തന്നെ പറഞ്ഞാൽ, നബികീർത്തനഗീതത്തിൽ, താഴെയുള്ള 'എമർജൻസി ദുആ' യും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു"അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ". "പി.ബി.കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ഒരു ഭക്തി ഗീതം എന്ന നിലയിൽ ബീഥോവന്റെ ഒൻപതാം സിംഫണി പോലെയാണ്." എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നവരുമുണ്ട്.
ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ് – ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ പ്രസിദ്ധ സൂഫി വലിയ്യായിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ പേര് ബാബ ഫരീദ് മെഡിക്കൽ (ആരോഗ്യ) സർവകലാശാല എന്നാണ്. അന്നത്തെ ദൽഹി സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ഗിയാസുദ്ദീൻ ബാൽബന്റെ പുത്രി, ചക്രവർത്തി കുമാരി ഹുസൈറയെയാണ്, സുൽത്താൻ ബാൽബന്റെ പ്രത്യേക താല്പര്യത്തിൽ, ബാബ ഫരീദ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. 'സുൽത്താന്റെ മകൾ ഫക്കീറിന്റെ ഭാര്യയായി'. ബാബാ ഫരീദ് പറഞ്ഞു: "ഖുദാ കി ഖുദ്രത് കാ കോയി ഹിസാബ് നഹി" അല്ലാഹുവിന്റെ ശക്തിക്ക് കണക്കില്ല. ഷെയ്ഖ് ബാബ ഫരീദിന്റെ പൂർവ്വികരിൽ, ഇസ്ലാമിലെ രണ്ടാം ഖലീഫ ആയിരുന്ന ഹസ്രത്ത് ഉമർ (റ) വരെ ചെന്നെത്തുന്ന പേരുകൾ മൗലവിയുടെ ബാബ ഫരീദ് മൗലിദിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.^[1]
ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത് – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം
ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം. സ്വപ്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന്റ പ്രാധാന്യം വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ പറയുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ താഴെയുള്ള രത്നച്ചുരുക്കത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. ഈജിപ്തിലെ രാജാവ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ട് വിഷമിച്ചു. ഏഴ് തടിച്ച പശുക്കളെ ഏഴ് മെലിഞ്ഞ പശുക്കൾ തിന്നുന്നതായിരുന്നു ആ സ്വപ്നം. ആ സമയത്ത് ജയിലിലായിരുന്ന യൂസുഫ് നബി ഇതിന്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞു കൊടുത്തു: "ഈജിപ്തിൽ ആദ്യം തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷം നല്ല വിളവെടുപ്പും സമൃദ്ധിയും ഉണ്ടാകും. അതിനുശേഷം കടുത്ത വറുതിയും ക്ഷാമവും നിറഞ്ഞ തുടർച്ചയായ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ വരും."യൂസുഫ് നബിയുടെ അറിവും ഈ ശരിയായ വിശദീകരണവും രാജാവിന് വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു. പിന്നീട് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും, ഈജിപ്തിലെ ഖജനാവിന്റെയും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെയും വലിയ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. ഇതിന്റെ പ്രതി കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ( സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ മെമ്മോറിയൽ) ലൈബ്രറിയിലും റഫറൻസിന് ലഭ്യമാണ്.

"1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്.

പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ അറബി ഭാഷാ ലേഖനം – മലയാള ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം

അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും

അൽ ഫറാഇദ് നിഘണ്ടുവിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.^[1]^[2] കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.^[1]^[2] പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക് അൽ ഫറാഇദിന്റെ ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.^[1] ആയുർവേദ, യുനാനി മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് യുനാനി രത്നം പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ നിന്നും (1989), ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര ജേതാവായ ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സാഹയത ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. മലയാളികളുടെ 'ബുർദ'യാണ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ 'നബികീർത്തനഗീതം' ('ആദിയിൽ അബ്ദഉ ബിസ്മില്ലാ') നബികീർത്തനഗീതത്തിലെ 'എമർജൻസി ദുആ' ആയ 'അഹദേ ഫർദേ സുബ്ഹാനേ, എൻ പിഴ പോക്കുക ഗുഫ്റാനേ, എൻ കൊതി വീട്ടുക റഹ്മാനേ' എന്ന ദുആ, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ (സ്വന്തമായി) മനുഷ്യൻ എത്ര നിസ്സാഹയനാണ് എന്ന് നമ്മെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ , ഈ ദുആ മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായതയെ മാത്രം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച്, ദൈവത്തിന്റെ കരുണയിലും ക്ഷമയിലും പ്രത്യാശ വെക്കാനുള്ള വിശ്വാസത്തെയും അത് ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.^[1]^[2]

2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു. പി. ബി. കെ. മൗലവി ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു 'സ്ഥാപനം തന്നെയാണ്' (an institution in himself) എന്ന് ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ, അവർ ബഹുമാനിക്കുന്നത് ഒരേസമയം പല മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ ഒരു മഹാനെയാണ്അദ്ദേഹം ഒരേസമയം ഒരു നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാവും, വൈദ്യനും, അധ്യാപകനും, കവിയും, ഒപ്പം സമൂഹത്തെ നന്നാക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്ത ഒരു പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രംഗത്ത് മികവ് തെളിയിക്കുന്നത് തന്നെ വലിയ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഈ മേഖലകളിലെല്ലാം ഒരുപോലെ കഴിവ് തെളിയിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വലിയ 'സ്ഥാപനത്തിന്' തുല്യനാക്കിയത്..^[4]

ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ

ഇടപ്പള്ളിയിൽ നിന്നുള്ള പ്രമുഖ മലയാള കവിയായ ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.^[1]^[2] ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.^[1]

ഇടപ്പള്ളിയിൽനിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ് (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായിരുന്ന മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി. പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും ദക്ഷിണ കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന വടുതല വി എം മൂസാ മൗലവി, കോഴിക്കോട് വലിയ ഖാസി ആയിരുന്ന സയ്യിദ് അഹമ്മദ് ശിഹാബുദ്ദീൻ ഇമ്പിച്ചിക്കോയ തങ്ങൾ, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനും പ്രഥമ മലയാള വിജ്ഞാനകോശമായ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എഡിറ്ററുമായിരുന്ന പി ടി ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും കൊച്ചിയുടെ പ്രഥമ മേയറും ആയിരുന്ന എ എ കൊച്ചുണ്ണി, ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ ആയിരുന്ന കെ എം ഹംസ കുഞ്ഞ്, മൗലവിയുടെ സഹ അദ്ധ്യാപകനും പ്രമുഖ മലയാള സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്ന വി വി കെ വാലത്ത്, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്ക്കാരിക നേതാവായിരുന്ന അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സേട്ടു, കേരള ഹിസ്റ്ററി അസോസിയേഷൻ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി എ സെയ്തുമുഹമ്മദ്, പ്രൊഫ. സയ്യിദ് മുഹ്യിദ്ദീൻ ഷാ, കരുവള്ളി മുഹമ്മദ് മൗലവി, കേരള സർക്കാർ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി (നിയമം) യും മൗലവിയുടെ ഒരു ശിഷ്യനും ആയിരുന്ന പി. എ. പരീത് പിള്ള, കേരളനാഥം സായാഹ്നപത്രം പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സി പി മമ്മു, പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനായിരുന്ന തഖിയുദ്ദീൻ ഒ ബി പരീക്കുട്ടി മൗലവി, ദീർഘകാലം ചേരാനെല്ലൂർ ജുമാമസ്ജിദ് മുദരിസും ഒരു വിമർശക പണ്ഡിതനും ആയിരുന്ന എൻ കെ എം മൗലവി, പ്രമുഖ അച്ചടിപ്പുകാരനും പ്രസാധകനും ആയിരുന്ന ജനാബ് മജീദ് മരക്കാർ സാഹിബ് തുടങ്ങിയ പ്രഗൽഭ വ്യക്തികൾ മൗലവിയുടെ വിപുലമായിരുന്ന സൗഹൃദവലയത്തിൽ ചിലർ മാത്രമാണ്.^[1]^[2].

പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ^[2]^[5] pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.^[1]