ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
The World Factbook
Emblem
രാജ്യംUnited States
ഭാഷAmerican English
വിഷയംGeneral
സാഹിത്യവിഭാഗംAlmanac about the countries of the world
പ്രസാധകർCentral Intelligence Agency
പ്രസിദ്ധീകരിച്ച തിയതി
See frequency of updates and availability, discontinued February 2026
WebsiteThe World Factbook at the Wayback Machine (archived January 31, 2026)

1962 നും 2026 നും ഇടയിൽ യുഎസ് സെൻട്രൽ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസി (സിഐഎ) ലോക രാജ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഞ്ചാംഗ ശൈലിയിലുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി നിർമ്മിച്ച ഒരു റഫറൻസ് ഉറവിടമായിരുന്നു വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക്[1].സിഐഎ വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. 1971 മുതൽ ഇത് തരംതിരിച്ചിരുന്നില്ല. 1975 മുതൽ അച്ചടിയിലുടെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഇത് ലഭ്യമായിരുന്നു. ആദ്യം സി.ഐ.എ.യും പിന്നീട് ഗവൺമെന്റ് പബ്ലിഷിംഗ് ഓഫീസും ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് വഴിയും ലഭ്യമായിരുന്നു. ഇത് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനും കഴിയും. യുഎസ് അംഗീകൃത രാജ്യങ്ങൾ, ആശ്രിത രാജ്യങ്ങൾ, ലോകത്തിലെ മറ്റ് മേഖലകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 258 അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, ആശയവിനിമയം, സർക്കാർ, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, സൈന്യം എന്നിവയുടെ രണ്ട് മുതൽ മൂന്ന് പേജ് വരെയുള്ള സംഗ്രഹം ഇതിലൂടെ നൽകുകയുണ്ടായി.[2]

യുഎസ് ഗവൺമെന്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉപയോഗത്തിനായി സിഐഎ തയ്യാറാക്കിയതാണ് വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക്. അതിന്റെ ശൈലി, ഫോർമാറ്റ്, കവറേജ്, ഉള്ളടക്കം എന്നിവയെല്ലാം പ്രാഥമികമായി അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.[3] യുഎസ് ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു ഗ്രന്ഥം എന്ന നിലയിൽ, ഇത് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ പൊതുസഞ്ചയത്തിലായിരുന്നു. അക്കാദമിക് ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾക്കും വാർത്താ ലേഖനങ്ങൾക്കും ഒരു ഉറവിടമായി ഇത് പതിവായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.[4]

2024 മുതൽ സർക്കാർ ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മറ്റ് വിവര വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ നിയന്ത്രണവും അടച്ചുപൂട്ടലും മൂലം, 2026 ഫെബ്രുവരി 4 ന്, ഒരു മുന്നറിയിപ്പോ വിശദീകരണമോ ഇല്ലാതെ, ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് നിർത്തലാക്കിയതായി സിഐഎ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ദി മോസില്ല ഡാറ്റ കളക്ടീവും ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ആർക്കൈവും ഈ രേഖകൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.[5][6]തുടർന്ന് ഒരു കൂട്ടം സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്കിന്റെ അതേ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങളുമായി ഓപ്പൺഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ആരംഭിച്ചു.[7]

ഡാറ്റ

[തിരുത്തുക]
Cover of the US government print edition of The World Factbook (2023 edition)

ഉറവിടങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ഗവേഷണം നടത്തുമ്പോൾ, സിഐഎ താഴെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന മറ്റ് പൊതു, സ്വകാര്യ സ്രോതസ്സുകൾക്കൊപ്പം ഉപയോഗിച്ചു.[3]

ഘടന

[തിരുത്തുക]

ലിസ്റ്റുചെയ്തിരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇനിപ്പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങളിലായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്: "ആമുഖം അല്ലെങ്കിൽ പശ്ചാത്തലം, ഭൂമിശാസ്ത്രം, ആളുകൾ, സർക്കാർ, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ആശയവിനിമയം, ഗതാഗതം, സൈനിക, അന്തർദേശീയ പ്രശ്നങ്ങൾ"."[8]

പകർപ്പവകാശം

[തിരുത്തുക]
The World Factbook website as it appeared in January 2025

യുഎസ് സർക്കാരിന്റെ ഒരു കൃതി എന്ന നിലയിൽ, ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് പൊതുസഞ്ചയത്തിലായിരുന്നു. അനുമതിയില്ലാതെ ഭാഗികമായോ പൂർണ്ണമായോ പുനർവിതരണം ചെയ്യാമായിരുന്നു[9][3] എന്നിരുന്നാലും ഉപയോഗിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ശരിപ്പകർപ്പുണ്ടാക്കാൻ സിഐഎ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. 1949 ലെ യുഎസ് ഫെഡറൽ സെൻട്രൽ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസി ആക്റ്റ് (50 യു.എസ്.സി. § 403m) പ്രകാരം അനുമതിയില്ലാതെ സിഐഎയുടെ ഔദ്യോഗിക മുദ്ര പകർത്തുന്നത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു.

അപ്‌ഡേറ്റുകളുടെയും ലഭ്യതയുടെയും ആവൃത്തി

[തിരുത്തുക]

2001 നവംബറിന് മുമ്പ്, ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് വെബ്‌സൈറ്റ് വർഷം തോറും അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്‌തിരുന്നു. 2004 മുതൽ 2010 വരെ ഇത് രണ്ടാഴ്ച കൂടുമ്പോൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്‌തിരുന്നു.[10] 2010 മുതൽ 2026 വരെ ഇത് ആഴ്ച തോറും അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്‌തിരുന്നു.[11]സാധാരണയായി, നിലവിലെ വർഷം ജനുവരി 1 വരെയുള്ള ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് തയ്യാറാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു.[12] "ഏജൻസിയുടെ പ്രധാന ദൗത്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാത്ത പ്രോഗ്രാമുകൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ" സിഐഎ ഡയറക്ടർ ജോൺ റാറ്റ്ക്ലിഫ് നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളെത്തുടർന്ന്, 2026 ഫെബ്രുവരി 4-ന് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് നിർത്തലാക്കി.[13][14] എല്ലാ പേജുകളും അപ്രാപ്യമാകാൻ കഴിയാത്തവിധം മാറ്റി.[15]നിർത്തലാക്കുന്നതിനുള്ള കാരണം നൽകിയിരുന്നില്ല.[14]

ഗവൺമെന്റ് പതിപ്പ്

[തിരുത്തുക]

ഫാക്റ്റ്ബുക്കിന്റെ ആദ്യ ക്ലാസിഫൈഡ് പതിപ്പ് 1962 ഓഗസ്റ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ആദ്യത്തെ ക്ലാസിഫൈഡ് ചെയ്യാത്ത പതിപ്പ് 1971 ജൂണിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.[16] വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ആദ്യമായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അച്ചടിയിലൂടെ ലഭ്യമായത് 1975 ലാണ്.[16]2008 വരെ സിഐഎ ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് അച്ചടിച്ചിരുന്നു. അതിനുശേഷം അത് നിർത്തലാക്കുന്നതുവരെ ഗവൺമെന്റ് പ്രിന്റിംഗ് ഓഫീസ്[17] ഓൺലൈൻ പതിപ്പിൽ "ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ഉറവിടങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിക്കാനുള്ള" സിഐഎ തീരുമാനത്തെത്തുടർന്ന് ഇത് അച്ചടിച്ചു.[18]2017 ൽ, അച്ചടിച്ച പുസ്തകം ഔദ്യോഗികമായി നിർത്തലാക്കി.[19] 1994 ഒക്ടോബർ മുതൽ വേൾഡ് വൈഡ് വെബ് വഴി ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ലഭ്യമാക്കി[20] . 2006 ൽ പ്രതിമാസം ആറ് ദശലക്ഷം സന്ദർശനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.[4] ഇത് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനും ലഭ്യമായിരുന്നു..[21]ഔദ്യോഗികമായി അച്ചടിച്ച പതിപ്പ് ഗവൺമെന്റ് പ്രിന്റിംഗ് ഓഫീസും നാഷണൽ ടെക്നിക്കൽ ഇൻഫർമേഷൻ സർവീസും വിറ്റു [22] കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ, ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് സിഡി-റോം,[23] മൈക്രോഫിഷെ,[24] മാഗ്നറ്റിക് ടേപ്പ്,[24] ഫ്ലോപ്പി ഡിസ്ക് എന്നിവയിൽ ലഭ്യമായിരുന്നു.[24]

റീപ്രിന്റുകളും പഴയ പതിപ്പുകളും ഓൺലൈനിൽ

[തിരുത്തുക]

പല ഇന്റർനെറ്റ് സൈറ്റുകളും സിഐഎ വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്കിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളും ചിത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു[25] ഗ്രാൻഡ് റിവർ ബുക്സ്,[26] പൊട്ടോമാക് ബുക്സ് (മുമ്പ് ബ്രാസിയുടെ ഇൻ‌കോർപ്പറേറ്റഡ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു)[27] സ്കൈഹോഴ്സ് പബ്ലിഷിംഗ്[28]എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രസാധകർ സമീപ വർഷങ്ങളിൽ ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2000 മുതലുള്ള പഴയ പതിപ്പുകൾ 2026 വരെ ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് വെബ്‌സൈറ്റിൽ നിന്ന് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാൻ (എന്നാൽ ബ്രൗസുചെയ്യാൻ) ലഭ്യമായിരുന്നു.[9][15]

നിർത്തലാക്കൽ

[തിരുത്തുക]

മുൻ മുന്നറിയിപ്പില്ലാതെ, 2026 ഫെബ്രുവരി 4-ന് പ്രോജക്റ്റിന്റെ URL, ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് നിർത്തലാക്കിയതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഒരു പേജിലേക്ക് റീഡയറക്‌ട് ചെയ്‌തു. വിശദീകരണമൊന്നും നൽകിയില്ല. കൂടാതെ റെക്കോർഡിനെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം പറയാൻ സിഐഎ വിസമ്മതിച്ചു.[13][29] തുടർന്ന് എല്ലാ പതിപ്പുകളും സിഐഎയുടെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ നിന്ന് ഉടനടി നീക്കം ചെയ്‌തു. ഇത് ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ക്വസ്‌ട്രോം സ്‌കൂൾ ഓഫ് ബിസിനസ് പോലുള്ള അക്കാദമിക് ഉപയോഗങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തി. ഇത് ഓപ്പൺ-ബുക്ക് ടെസ്റ്റുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.[29] വിരമിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള പൊതു ഡാറ്റയുടെ അന്തിമ അവസ്ഥ (ജനുവരി 23, 2026)" "ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് പിടിച്ചെടുത്തു കൊണ്ട് ഫാക്‌റ്റ്ബുക്കിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന 260 ലോക എന്റിറ്റികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ഡാറ്റാസെറ്റ് മോസില്ല ഡാറ്റ കളക്റ്റീവ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.[5] 1990 മുതൽ 2025 വരെയുള്ള ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്കിന്റെ വിവരങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന "ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് ആർക്കൈവ്" എന്ന മറ്റൊരു വെബ്‌സൈറ്റും നിലവിൽ ഉണ്ട്.[6]

2024 മുതൽ സർക്കാർ ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിവര വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ മറ്റ് നിയന്ത്രണങ്ങളും അടച്ചുപൂട്ടലുകളുമായി സിഎൻഎൻ വാർത്താ ചാനൽ നിർത്തലാക്കലിനെ ബന്ധപ്പെടുത്തി. ആരോഗ്യ സൈറ്റുകൾ അടച്ചുപൂട്ടൽ, സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനും നാഷണൽ പാർക്ക് സർവീസും അടച്ചുപൂട്ടൽ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.[15]

ലിസ്റ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന എന്റിറ്റികൾ

[തിരുത്തുക]
2016-ൽ സിഐഎ വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്ക് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലോക ഭൂപടം

2011 ജൂലൈയിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്കിൽ 266 എന്റിറ്റികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു,[2]അവയെ ഇനിപ്പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം:[30]

സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]
സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങൾ
സി.ഐ.എ ഇവരെ നിർവചിക്കുന്നത് "രാഷ്ട്രീയമായി ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശമുള്ള ഒരു പരമാധികാര രാഷ്ട്രമായി സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആളുകൾ" എന്നാണ്.

."[30] ഈ വിഭാഗത്തിൽ 195 സ്ഥാപനങ്ങളുണ്ട്.

മറ്റുള്ളവ
സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് വേറിട്ട സ്ഥലങ്ങൾ. ഇവയിൽ രണ്ടെണ്ണം ഉണ്ട്: തായ്‌വാൻ, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ.
പ്രത്യേക പരമാധികാരമുള്ള ആശ്രിതത്വരാജ്യങ്ങളും പ്രദേശങ്ങളും
മറ്റൊരു രാജ്യവുമായി അംഗമായിരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ. അംഗമായിരിക്കുന്ന രാജ്യം അനുസരിച്ച് അവയെ ഉപവർഗ്ഗീകരിക്കാം:
മറ്റുള്ളവ
അന്റാർട്ടിക്ക ഉം തർക്കത്തിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളും. അത്തരം ആറ് എന്റിറ്റികളുണ്ട്.
മറ്റ് എന്റിറ്റികൾ
ലോകവും സമുദ്രങ്ങളും. അഞ്ച് സമുദ്രങ്ങളും ലോകവുമുണ്ട് (മറ്റ് എൻട്രികളുടെ സംഗ്രഹമായാണ് വേൾഡ് എൻട്രി ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്).[4]

സ്വീകരണം

[തിരുത്തുക]

ദി വേൾഡ് ഫാക്റ്റ്ബുക്കിന്റെ ഓൺലൈൻ പതിപ്പ് റഫറൻസ് അവലോകനങ്ങൾ 2016-ൽ അവലോകനം ചെയ്തു, അതിന്റെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള അപ്‌ഡേറ്റുകളിലൂടെ അതിന്റെ "കാലികമായ വസ്തുതകളെയും കണക്കുകളെയും" പ്രശംസിച്ചു, അതേസമയം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഉള്ളടക്ക നാവിഗേഷനും അപര്യാപ്തമായ ഫോണ്ട് വലുപ്പങ്ങളും കാരണം അതിന്റെ ഉപയോഗക്ഷമതയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കയും പ്രകടിപ്പിച്ചു.[31]

അമേരിക്കയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രീതി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലൂടെയും, കുറഞ്ഞത് ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഒരു ചരിത്രാതീത വീക്ഷണം സ്വീകരിച്ചതിലൂടെയും ഫാക്റ്റ്ബുക്കിനെ വിമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[8]

അവലംബം

[തിരുത്തുക]
  1. 1 2 "The World Factbook". CIA.gov. 5 January 2023. Archived from the original on 4 January 2021. Retrieved 24 January 2021.
  2. 1 2 3 "About The World Factbook—Copyright and Contributors". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. Archived from the original on 30 December 2021. Retrieved 30 December 2021. The World Factbook is prepared by the Central Intelligence Agency for the use of US Government officials, and the style, format, coverage, and content are designed to meet their specific requirements. Information is provided by other public and private sources. The Factbook is in the public domain. Accordingly, it may be copied freely without permission of the Central Intelligence Agency (CIA).
  3. 1 2 3 "CIA World Factbook 2006 Now Available". CIA.gov (Press release). Central Intelligence Agency. 2006-04-05. Archived from the original on June 13, 2007. Retrieved 2007-01-11. The World Factbook remains the CIA's most widely disseminated and most popular product, now averaging almost 6 million visits each month. In addition, tens of thousands of government, commercial, academic, and other Web sites link to or replicate the online version of the Factbook.... Included among the 271 geographic entries is one for the 'World', which incorporates data and other information summarized where possible from the other 270 country listings.
  4. 1 2 "World Factbook (JSON)". Mozilla Data Collective (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). February 13, 2026.
  5. 1 2 "CIA World Factbook Archive" (in ഇംഗ്ലീഷ്). Retrieved March 11, 2026.
  6. ↑ Pot, Justin (2026-05-02). "This free website is like Wikipedia meets the CIA". Fast Company (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 2026-05-17. Retrieved 2026-05-24.
  7. 1 2 Shuler, Jack (2003-07-01). "The CIA World Factbook: Marriage of Archive and Empire?". Reconstruction: Studies in Contemporary Culture. 3 (3): 1–16. ISSN 1547-4348 – via digitalcommons.odu.edu.
  8. 1 2 "The World Factbook – Frequently Asked Questions (FAQs)". CIA.gov. US: Central Intelligence Agency. Archived from the original on 11 January 2023. Retrieved 11 January 2023.
  9. ↑ "The World Factbook – Frequently Asked Questions (FAQs): How often is The World Factbook updated?". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. Archived from the original on June 12, 2007. Retrieved 2009-01-26. Formerly our Web site (and the published Factbook) were only updated annually. Beginning in November 2001 we instituted a new system of more frequent online updates. The World Factbook is currently updated every two weeks.
  10. ↑ "World Factbook Updates – October 22, 2010". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. 2010-11-24. Archived from the original on May 14, 2011. Retrieved 2010-12-01. Since 2004, The World Factbook website has been updated on a bi-weekly schedule. Culminating a three-month trial effort, we are pleased to announce that the Factbook will now be updated on a weekly basis.
  11. ↑ "The World Factbook – Notes and Definitions: Date of information". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. Archived from the original on June 12, 2007. Retrieved 2006-09-23. In general, information available as of 1 January 2007 was used in the preparation of this edition. Effective 31 December 2025, The CIA has terminated the World Factbook program. Although it may continue to appear online, the information it contains is no longer updated.
  12. 1 2 "Spotlighting The World Factbook as We Bid a Fond Farewell". CIA.gov. US: Central Intelligence Agency. February 4, 2026. Archived from the original on February 4, 2026. Retrieved February 4, 2026.
  13. 1 2 Klepper, David (2026-02-04). "CIA ends publication of its popular World Factbook reference tool". APNews.com. Associated Press. Retrieved 2026-02-05.
  14. 1 2 3 Kaur, Harmeet (2026-02-05). "CIA terminates its World Factbook, overthrowing reference regime". CNN.com (in ഇംഗ്ലീഷ്). Archived from the original on 2026-02-05. Retrieved 2026-02-06.
  15. 1 2 "The World Factbook – History". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. Archived from the original on June 12, 2007. Retrieved 2007-03-03. The first classified Factbook was published in August 1962, and the first unclassified version was published in June 1971.
  16. ↑ "The World Factbook – About :: History: 2008". CIA.gov. 2009-06-08. Archived from the original on June 12, 2007. Retrieved 2009-06-08. Printing of the Factbook turned over to the Government Printing Office.
  17. ↑ The World Factbook 2008: Purchasing Information. Government Printing Office. 2008. ISBN 9780160873614. Archived from the original on 2021-04-27. Retrieved 2015-04-19 – via Google Books. The Government Printing Office has assumed production of The World Factbook print edition. The CIA has decided to focus Factbook resources exclusively on the World Wide Web online edition...
  18. ↑ "Gallery of Covers". CIA.gov. February 28, 2025. Archived from the original on February 26, 2025. Retrieved February 28, 2025.
  19. ↑ Miller, Jill Young. "CIA puts data on the internet." Fort Lauderdale Sun-Sentinel 12 December 1994.
  20. ↑ "The World Factbook Archives – The World Factbook". CIA.gov. US: Central Intelligence Agency. Archived from the original on 2021-06-05. Retrieved 2021-06-05.
  21. ↑ "The World Factbook – Purchasing Information". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. Archived from the original on June 12, 2007. Retrieved 2006-09-23. Other users may obtain sales information about printed copies from the following: Superintendent of Documents...National Technical Information Service
  22. ↑ "The World Factbook 1999 – Purchasing Information (mirror)". US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. 1999. Archived from the original on 2021-12-22. Retrieved 2006-09-24. The Central Intelligence Agency (CIA) prepares The World Factbook in printed, CD-ROM, and Internet versions.
  23. 1 2 3 "Publication Information for The World Factbook 1995 (mirror)". US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. 1995. Archived from the original on 2012-03-17. Retrieved 2006-09-24. This publication is also available in microfiche, magnetic tape, or computer diskettes.
  24. ↑ "World Factbook - Frequently Asked Question (section) - I am using the Factbook online and it is not working. What is wrong?". CIA.gov. US: Central Intelligence Agency. Archived from the original on June 12, 2007. Hundreds of 'Factbook' look-alikes exist on the Internet. The Factbook site at: www.cia.gov is the only official site.
  25. ↑ "Introduction to Comparative Politics POLS 329". Texas A&M University Libraries. January 30, 2007. Archived from the original on October 11, 2007. Retrieved 2008-01-02. The world factbook (Handbook of the Nations). Detroit, Mich.: Grand River Books, 1981–.
  26. ↑ "The World Factbook 2008 CIA's 2007 Edition". Potomac Books. Archived from the original on 2009-06-20. Retrieved 2008-01-02.
  27. ↑ "CIA World Factbook 2008, The". Skyhorse Publishing. Archived from the original on 30 October 2008. Retrieved 2008-01-22.
  28. 1 2 Kirk, Rylee; Walker, Mark (5 February 2026). "C.I.A. World Factbook Ends Publication After 6 Decades". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 9 February 2026.
  29. 1 2 "The World Factbook – Notes and Definitions: Entities". CIA.gov. US: Directorate of Intelligence, Central Intelligence Agency. Archived from the original on June 12, 2007. Retrieved 2011-07-12. 'Independent state' refers to a people politically organized into a sovereign state with a definite territory. * * * There are a total of 266 separate geographic entities in The World Factbook that may be categorized as follows...
  30. ↑ Shores 2016, pp. 1–2.

പൊതുവായതും ഉദ്ധരിച്ചതുമായ ഉറവിടങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

[തിരുത്തുക]
ഈ ലേഖനത്തിലെ വിഷയത്തെ സംബന്ധിക്കുന്ന കൃതി വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ The World Factbook എന്ന താളിലുണ്ട്.

ഫാക്റ്റ്ബുക്കിന്റെ മൊബൈൽ പതിപ്പുകൾ

[തിരുത്തുക]

വർഷം തോറും ഫാക്റ്റ്ബുക്ക്

[തിരുത്തുക]
Original (Year)Archive (Date)
University of Missouri–St. Louis
1992June 11, 2008
1993July 5, 2008
1994July 9, 2008
1995June 20, 2008
1996October 1, 2008
1997July 19, 2008
1998October 1, 2008
1999October 1, 2008
2000June 27, 2008
2001June 15, 2008
2002May 26, 2008
2003June 15, 2008
2004June 15, 2008
2005May 13, 2008
2006March 23, 2022
2007June 12, 2008
2008April 1, 2009
GPO Permanent Access
1991May 11, 2011
1990May 11, 2011
Theodora.com
1989—
Geographic.org
1987—
1985—
1982—
AllCountries.org
1986—
WorkMall.com
1984—
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ദി_വേൾഡ്_ഫാക്റ്റ്ബുക്ക്&oldid=4643348" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്