താഷ്കെന്റ് ഉടമ്പടി

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search
Tashkent Declaration

Meeting between the leaders of Soviet, Pakistani, and Indian mililtaries.
Type of treaty Peace Treaty
Signed
Location
10 ജനുവരി 1966; 53 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് (1966-01-10)
Tashkent, Soviet Union
Signatories Lal Bahadur Shastri
(Prime Minister of India)
Muhammad Ayub Khan
(President of Pakistan)
Parties  India
 Pakistan
Languages English

1966 - ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധം പരിഹരിക്കുന്നതിനായി1966 ജനുവരി 10-ന് ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിൽ താഷ്കെന്റ് വച്ച് നടത്തിയ സമാധാന ഉടമ്പടിയാണ് താഷ്കെന്റ് ഉടമ്പടി. സെപ്റ്റംബർ 23 ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും മഹാശക്തികളുടെ ഇടപെടലിലൂടെ സമാധാനം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു. സംഘർഷം ഭയന്ന് മറ്റ് ശക്തികൾ പിന്മാറാനും അത് സഹായിച്ചു. [1]

1965-ൽ ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിലുള്ള ചെറുതും വലുതുമായ അനിയന്ത്രിതമായ യുദ്ധം 1965 ഏപ്രിൽ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ 1965 വരെ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലായിരുന്നു. 1947-ലെ വിഭജനത്തിനുശേഷം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു ധാരണയിൽ വിഭവങ്ങളുടെയും ജനങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം ജമ്മു-കാശ്മീർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെതായിരുന്നു ഇത്.[2]

അവലോകനം[തിരുത്തുക]

ഉസ്ബെക് SSR, USSR (ഇപ്പോൾ ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ ) 1966 ജനുവരി 4 മുതൽ ഒരു സ്ഥിരമായ ഒരു തീർപ്പുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.

പ്രധാനമന്ത്രി അലക്സി കോസിജിൻ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന സോവിയറ്റുകാർ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രിയും പാകിസ്താൻ പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് അയൂബ് ഖാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവച്ചു . [3][4]

യു.എൻ , സോവിയറ്റ് സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് താഷ്കെന്റ് കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും നിർബന്ധിതമായി തങ്ങളുടെ കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെക്കുകയും തങ്ങളുടെ നിലപാടുകളെ അംഗീകരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പരസ്പരം പിടിച്ചടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് കശ്മീരിൽ 1949-ലെ വെടിനിർത്തൽ കരാറിലേയ്ക്ക് മടങ്ങിപ്പോകുന്നതിനു മുൻപുള്ള കരാറുകളിൽ അവർ നിലകൊള്ളുന്നു. [5][6]

പ്രഖ്യാപനം[തിരുത്തുക]

സമ്മേളനം വലിയ വിജയമായി കാണപ്പെടുകയും റിലീസ് ചെയ്ത പ്രഖ്യാപനം സമാധാനം നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂട് ആണെന്നും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. [7] 1966 ഫെബ്രുവരി 25 ന് മുൻപ്, ഇന്ത്യൻ-പാക് ശക്തികൾ തങ്ങളുടെ പൂർവ്വ-വർഗീയ നിലപാടുകൾ, ഓഗസ്റ്റ് പ്രകാരമുള്ള രേഖകൾ പിൻവലിക്കുകയും, യുദ്ധത്തിനു മുൻപുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിൽ ആഗസ്റ്റ് വരെയുളള രേഖകൾ പിൻതുടരുകയും[7] രാജ്യങ്ങളുടെ പരസ്പര ബന്ധങ്ങളിൽ പരസ്പരം ഇടപെടില്ല, സാമ്പത്തികവും നയതന്ത്രപരമായതുമായ ബന്ധം പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെടും, യുദ്ധത്തടവുകാരെ ക്രമമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യും. ഇരു നേതാക്കളും ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് പ്രവർത്തിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു അതിലെ തീരുമാനങ്ങൾ. [8]

അനന്തരഫലങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

കശ്മീരിൽ യുദ്ധാനുകൂല്യ കരാറിലല്ല, അല്ലെങ്കിൽ ഗറില്ലാ പോരാട്ടത്തെ പിൻവലിക്കില്ല എന്നീ കാരണത്താൽ ഈ കരാർ ഇന്ത്യയിൽ വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. കരാർ ഒപ്പിട്ടശേഷം ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി താഷ്കെന്റിൽ വച്ച് പെട്ടെന്ന് മരിച്ചു. [7]ശാസ്ത്രിയുടെ മരണം കൊലപാതക ഗൂഢാലോചനയാണെന്ന നിഗമനത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചു. [7] ഇത് വിദേശബന്ധങ്ങൾ രാജ്യത്ത് തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും പാർലമെൻററി ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലംഘിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നാരോപിച്ച് ശാസ്ത്രിയുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ വിസമ്മതിച്ചു.[9]

താഷ്കെന്റ് പ്രഖ്യാപനത്തിന് അനുസരിച്ച്, 1966 മാർച്ച് 1 മുതൽ 2 മാർച്ച് വരെ നടന്ന ചർച്ചകൾ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഈ ചർച്ചകൾ പ്രയോജനകരമല്ലെങ്കിലും, നയതന്ത്ര വിനിമയം വസന്തകാലവും വേനലും മുഴുവൻ തുടർന്നു. കാശ്മീർ പ്രശ്നത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായതിനാൽ, ഈ ചർച്ചകളിൽ ഫലമുണ്ടായില്ല. 1965- ലെ യുദ്ധകാലത്ത് ആളുകളുടെയിടയിൽ ആശയകുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കി പാകിസ്താനിലെ പൊതുജനാഭിപ്രായ വികസനം യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുമെന്നാണ് കരുതിയത്. താഷ്കെൻറ് പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ വാർത്ത വ്യത്യസ്തമായ എന്തെങ്കിലും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന പാകിസ്താനിലെ ജനങ്ങളെ ഞെട്ടിച്ചു. അബുബ് ഖാൻ പ്രതികരിച്ചില്ലെങ്കിലും കരാർ ഒപ്പിട്ടതിന്റെ കാരണം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനുപകരം, തൽക്കാലം വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വഷളായി.. പാകിസ്താനിലുടനീളം പലയിടത്തും പ്രകടനവും കലാപവും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ജനങ്ങളുടെ ദേഷ്യവും വൈമനസ്യവും ഉപേക്ഷിക്കാൻ അബുബ് ഖാൻ, 1966 ജനുവരി 14 ന് രാഷ്ട്രത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ട് ജനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ഈ കാര്യം പരസ്യമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. താഷ്കന്റ് പ്രമേയത്തെ സംബന്ധിച്ച് വ്യത്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇത് ഒടുവിൽ, Ayub ഗവൺമെൻറിൽ നിന്ന് സുൽഫിക്കർ അലി ഭൂട്ടോ പിന്നീട് പാകിസ്താൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി ആവിഷ്കരിച്ചു. അയ്യൂബ് ഖാൻ ജനങ്ങളുടെ ദുരിതങ്ങൾ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞുവെങ്കിലും താഷ്കെന്റ് പ്രഖ്യാപനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിച്ഛായ തകർക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻറെ പതനത്തിനു കാരണമായ ഘടകങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഇത്. [10]

ഇതും കാണുക[തിരുത്തുക]

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. "The 1965 war". BBC News website. Retrieved 29 June 2017.
  2. "June 30th 1965: A Ceasefire was Agreed under UN Auspices Between India and Pakistan, Who Signed a Treaty to Stop the War at Rann of Kutch". MapsofIndia.com. Retrieved 30 June 2017.
  3. Bratersky, Alexander (2016-01-12). "At Tashkent, Soviet peace over India and Pakistan" (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ശേഖരിച്ചത് 2018-01-10.
  4. "Tashkent Declaration". Seventeen Moments in Soviet History (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). 2015-09-01. ശേഖരിച്ചത് 2018-01-10.
  5. Bajwa, Farooq. From Kutch to Tashkent: The Indo-Pakistan War of 1965. Hurst Publishers. p. 362. ISBN 9781849042307.
  6. Bisht, Rachna. 1965: Stories from the Second Indo-Pakistan War. Penguin UK. p. 139. ISBN 9789352141296.
  7. 7.0 7.1 7.2 7.3 "The 1965 war". BBC News website. ശേഖരിച്ചത് 29 June 2017.
  8. "June 30th 1965: A Ceasefire was Agreed under UN Auspices Between India and Pakistan, Who Signed a Treaty to Stop the War at Rann of Kutch". MapsofIndia.com. Retrieved 30 June 2017.
  9. Dhawan, Himanshi (11 July 2009). "45 yrs on, Shastri's death a mystery". The Times of India. Retrieved 10 January 2018.
  10. The falling out at Tashkent (1966) between Ayub Khan and Zulfiqar Ali Bhutto, The Friday Times newspaper, Updated 4 November 2016, Retrieved 30 June 2017

ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ[തിരുത്തുക]

"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=താഷ്കെന്റ്_ഉടമ്പടി&oldid=3122622" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്