ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

ചെറിയ രാജഹംസം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

ചെറിയ രാജഹംസം
Adults and two juveniles at Jamnagar, India
CITES Appendix II (CITES)[1]
Scientific classification Edit this classification
Kingdom: Animalia
Phylum: കോർഡേറ്റ
Class: Aves
Order: Phoenicopteriformes
Family: Phoenicopteridae
Genus: Phoeniconaias
Species:
P. minor
Binomial name
Phoeniconaias minor
      native range
Synonyms

സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്ക, പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യ എന്നിവിടങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരിനം നീർപക്ഷിയാണ് ചെറിയ രാജഹംസം (Feeniconaias minor).[4] ദേശാടകരായി കണക്കാക്കുന്ന ഈ പക്ഷികളെ വടക്കു നിന്നും ഇടക്കിടെ കാണുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

വിവരണം

[തിരുത്തുക]
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ നിന്നും തലയുടെ ഒരു ക്ലോസപ്പ്

രാജഹംസങ്ങളിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഇനമാണ് ചെറിയ രാജഹംസം. ഇവയ്ക്ക് 1.2 മുതൽ 2.7 കിലോഗ്രാം വരെ (1.6 മുതൽ 6.0 പൌണ്ട് വരെ) ഭാരം ഉണ്ടാകാം.[5] 80 മുതൽ 90 സെന്റിമീറ്റർ (31 മുതൽ 35 ഇഞ്ച് വരെ) ഉയരമുണ്ട്.[6][7] മൊത്തം നീളം (കൊക്ക് മുതൽ വാൽ വരെ, ചിറകുകൾ 90 മുതൽ 105 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (35 മുതൽ 41 ഇഞ്ച് വരെ) ഒരേ അളവുകളിലാണ്.[6][8]

 ശരീരത്തിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന തൂവലുകൾ പിങ്ക് കലർന്ന വെളുപ്പാണ്. വലിയ രാജഹംസത്തിൽ നിന്നും ഇതിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത് ഇതിന്റെ കൊക്കിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന കറുപ്പു നിറമാണ്. ആൺ-പെൺ പക്ഷികളുടെ ഉയരം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നതിനാൽ ഈ രണ്ടിനം പക്ഷികളെയും ഒരുമിച്ച് കാണാത്ത പക്ഷം വലിപ്പം കൊണ്ട് വേർതിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.

പ്ലിയോസീൻ യുഗത്തിൽ ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നും വംശനാശം സംഭവിച്ച ഫീനിക്കോണിയാസ് പ്രോസസ് ചെറിയ രാജഹംസത്തെക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.[9]

സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ

[തിരുത്തുക]

ചെറിയ രാജഹംസമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതലായി ലോകത്തു കാണപ്പെടുന്ന രാജഹംസ ഇനം. അവയുടെ അംഗസംഖ്യ ഏകദേശം രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിൽപ്പരമാണെന്നു കണക്കാക്കുന്നു. ക്ഷാരാംശം കൂടുതലുള്ള തടാകങ്ങളിൽ മാത്രം വളരുന്ന സ്പിരുലിന (ഒരു തരം ആൽഗ) ആണ് ഇവ പ്രധാനമായും ഭക്ഷിക്കുന്നത്. ജലാശയങ്ങൾക്കരികിൽ രാജഹംസങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കാണുന്നത് ജലസേചനത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സോഡിക് ആൽക്കലൈൻ വെള്ളത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.ഇവ കഴിക്കുന്ന ആൽഗകൾക്ക് നീല-പച്ച നിറമാണെങ്കിലും,അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന മറ്റു ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് പിഗ്മെന്റുകൾ തൂവലുകൾക്ക് പിങ്ക് നിറം കൊടുക്കുന്നു. ഇവരുടെ നീളമുള്ള കൊക്കുകൾ ചെറിയ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ അരിച്ചെടുക്കുന്നതിന് യോജിച്ചതാണ്. സിനെക്കോകോക്കസ് മിനസ്കുല, സിനെക്കോക്കോക്കസ് പെവലേക്കി, സിനെക്കോക്കോക്കസ് ഇലോങ്ങേറ്റസ്, മോണോറാഫിഡിയം മൈനൂട്ടം, ഓസിലറ്റോറിയ സ്പീഷിസ്, ലിംഗ്ബിയ സ്പീഷിസ് എന്നിവയാണ് ഇവ ആഹാരമാക്കുന്ന മറ്റ് ആൽഗകൾ [10], [11]. അതു കൂടാതെ ചെറിയ അകശേരുകികളായ കൊപിപോഡുകൾ (പാരാഡയാപ്റ്റോമസ് ആഫ്രിക്കാനസ്), ഡയാറ്റമുകൾ (നാവിക്കുല), റോറ്റിഫെറുകൾ (ബ്രാക്കിയോണസ്) എന്നിവയെയും, ക്ഷാരമിത്രങ്ങളായ സൂക്ഷ്മസയനോബാക്റ്റീരിയകളായ ആർത്രോസ്പൈറ ഫ്യൂസിഫോർമിസ്, ആർത്രോസ്പൈറ മാക്സിമ എന്നിവയെയും ചെറിയ തോതിൽ ചെറിയ രാജഹംസങ്ങൾ ആഹാരമാക്കുന്നു [12], [13].


ഇരപിടിയൻമാർ

[തിരുത്തുക]

മറാബൌ കൊക്കുകൾ, കഴുകന്മാർ, ബബൂണുകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ഫിഷ് ഈഗിൾസ്, കുറുക്കന്മാർ, കഴുതപ്പുലികൾ, കുറുക്കൻ, വലിയ വെളുത്ത പെലിക്കൻ, പരുന്തുകൾ, വലിയ പൂച്ചകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ ജീവികൾ ചെറിയ രാജഹംസങ്ങളെ ഭക്ഷണമാക്കുന്നു [14].

പ്രജനനം

[തിരുത്തുക]
വലിയ രാജഹംസവും ചെറിയ രാജഹംസവും, നകുരു,കെനിയ ഐ നാച്ചുറലിസ്റ്റ് ഫോട്ടൊ 314619601

ആഫ്രിക്കയിൽ, ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലമായ ടാൻസാനിയയിലെ അറൂഷ മേഖലയിലെ വടക്കൻ എൻഗോറോംഗോറോ ജില്ലയിൽ ഉള്ള അത്യന്തം ക്ഷാരസ്വഭാവമുള്ള നാട്രോൺ തടാകത്തിലാണ് ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോകൾ പ്രധാനമായും പ്രജനനം നടത്തുന്നത്.എറ്റോഷ പാൻ, മക്ഗാദിക്ഗാഡി പാൻ, കാംഫേഴ്സ് ഡാം എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ മറ്റ് ആഫ്രിക്കൻ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ. മൗറിറ്റാനിയയിലെ തീരദേശ പ്രദേശമായ അഫ്തൂത് എസ് സാഹേലിയിൽ അവസാനമായി സ്ഥിരീകരിച്ച പ്രജനനകാലം 1965-ലായിരുന്നു.1962ൽ വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം നാട്രോൺ തടാകം അനുയോജ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ കെനിയ മഗഡി തടാകത്തിൽ പ്രജനനം നടന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ നാകുരു തടാകത്തിലും പ്രജനനം നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.[15]

തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കൻ ഏഷ്യയിലും ചെറിയ രാജഹംസം പ്രജനനം നടത്തുന്നു. 1974-ൽ ഇവ റൺ ഓഫ് കച്ചിൽ പ്രജനനം നടത്തി. അതിന് ശേഷം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ സിൻസുവാഡിയ, പുരബ്‌ചെറിയ എന്ന ഉപ്പുനിലങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പ്രജനനം നടന്നത്. ചില പക്ഷികൾ ആഫ്രിക്കക്കും ഇന്ത്യക്കും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും കാണപ്പെടുന്നു.[16]

എല്ലാ അരയന്നങ്ങളെയും പോലെ അവർ ചെളി കൊണ്ടു കൂനകളുണ്ടാക്കി അതിൽ വെളുത്ത മുട്ടകളിടുന്നു.വിരിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂട്ടങ്ങളായി ചേരും; ചിലപ്പോൾ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടായേക്കാം. ഈ കൂട്ടങ്ങളെ കുറച്ച് പ്രായമുള്ള പക്ഷികൾ നിയന്ത്രിച്ച് നടന്ന് ശുദ്ധജലത്തിലേക്ക് നയിക്കും; ഈ യാത്ര 32 കിലോമീറ്റർ വരെ നീളാം.

ഭീഷണികൾ

[തിരുത്തുക]

രാജഹംസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള രാജഹംസം ചെറിയ രാജഹംസമാണെങ്കിലും ദിനം പ്രതി കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്ന അംഗസംഖ്യയും മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾ മൂലം ഇല്ലാതെയാകുന്ന പ്രജനന സ്ഥലങ്ങളും പരിഗണിച്ച് ഇവയെ സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്ന വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.[17]


കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു തടാകങ്ങളായ നകുരു തടാകത്തിലും ബോഗോറിയ തടാകത്തിലും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ സംശയിക്കുന്ന ഹെവി മെറ്റൽ വിഷബാധ മൂലം ജനസംഖ്യക്ക് ദോഷം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാന പ്രജനന കേന്ദ്രമായ നാട്രോൺ തടാകം ടാറ്റ കെമിക്കൽസ് നിർദേശിച്ച സോഡ ആഷ് പ്ലാന്റ് മൂലം ഇപ്പോൾ ഭീഷണിയിലാണ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏക പ്രജനന കേന്ദ്രമായ കാംഫേഴ്സ് ഡാം മലിനീകരണവും വ്യാപിച്ചു വരുന്ന വികസനവും കാരണം അപകടത്തിലാണു. കൂടാതെ, ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്നതിനെ തുടർന്ന് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സോഡ തടാകങ്ങളുടെ ഉൽപാദനക്ഷമത കുറയുന്നതും ചെറിയ രാജഹംസങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു ഭീഷണിയാണ്.[18]

പരാമർശങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]
  1. 1 2 BirdLife International (2018). "Phoeniconaias minor". IUCN Red List of Threatened Species. 2018 e.T22697369A129912906. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22697369A129912906.en. Retrieved 27 January 2022.
  2. ↑ Geoffroy, C. (1798). "Sur une nouvelle espèce de Phœnicoptère ou Flammant". Bulletin des sciences par la Société philomathique. 1 (15).
  3. ↑ Gray, G.R. (1869). "Notes on the bills of the species of Flamingo (Phœnicopterus)". Ibis. New Series. 5 (20): 438–443. doi:10.1111/j.1474-919X.1869.tb06897.x.
  4. ↑ Manakadan, R. & Khan, A. N. (2020). "Birds of the Indian Subcontinent – In a Nutshell". Buceros. 24 (Special Issue 2 & 3): 1–79.
  5. ↑ "Lesser flamingo - Phoeniconaias minor - ARKive". www.arkive.org. Archived from the original on 14 May 2009. Retrieved 15 January 2022.
  6. 1 2 "FLAMINGOS - Physical Characteristics". Archived from the original on 2012-07-10. Retrieved 2012-07-23.
  7. ↑ "Home | San Diego Zoo Animals & Plants". Archived from the original on 2005-08-26. Retrieved 2026-02-25.
  8. ↑ Ali, S. (1993). The Book of Indian Birds. Bombay: Bombay Natural History Society. ISBN 0-19-563731-3.
  9. ↑ Miller, A.H. (1963). "The fossil flamingos of Australia" (PDF). The Condor. 65 (4): 289–299. doi:10.2307/1365355. JSTOR 1365355.
  10. ↑ "Phoeniconaias minor (Geoffroy). Lesser Flamingo. Petit Flamant.", The Birds of Africa, Academic Press Limited, retrieved 2026-05-04
  11. ↑ del Hoyo, Josep; Boesman, Peter F. D.; Garcia, Ernest; Kirwan, Guy M. (2020-03-04), "Lesser Flamingo (Phoeniconaias minor)", Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, retrieved 2026-05-04
  12. ↑ "Phoeniconaias minor (Geoffroy). Lesser Flamingo. Petit Flamant.", The Birds of Africa, Academic Press Limited, retrieved 2026-05-04
  13. ↑ del Hoyo, Josep; Boesman, Peter F. D.; Garcia, Ernest; Kirwan, Guy M. (2020-03-04), "Lesser Flamingo (Phoeniconaias minor)", Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, retrieved 2026-05-04
  14. ↑ "Lesser Flamingo". Oakland Zoo. 2020. Retrieved 4 March 2021.
  15. ↑ Anderson, M. D. (2008). "A Vision in Pink, Lesser Flamingo Breeding Success". Africa - Birds & Birding. 13 (2): 42–49.
  16. ↑ Parasharya, B.M.; Rank, D.N.; Harper, D.M.; Crosa, G.; Zaccara, S.; Patel, N.; Joshi, C.G. (2015). "Long-distance dispersal capability of Lesser Flamingo Phoeniconaias minor between India and Africa: Genetic inferences for future conservation plans". Ostrich. 86 (3): 221. Bibcode:2015Ostri..86..221P. doi:10.2989/00306525.2015.1053827. S2CID 86056411.
  17. ↑ Anderson, M. D. "Save the Flamingo". Retrieved 2008-08-20.
  18. ↑ Byrne, A.; Tebbs, E.J.; Njoroge, P.; Nkwabi, A.; Chadwick, M.A.; Freeman, R.; Harper, D.; Norris, K. (2024). "Productivity declines threaten East African soda lakes and the iconic Lesser Flamingo". Current Biology. 34 (8): 1786–1793.e4. Bibcode:2024CBio...34.1786B. doi:10.1016/j.cub.2024.03.006.

ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

[തിരുത്തുക]
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ചെറിയ_രാജഹംസം&oldid=4617177" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്