ചതുർദണ്ഡിപ്രകാശിക

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന് അടിത്തറ പാകിയവരിൽ അഗ്രഗണ്യനും പ്രശസ്തമായ മേളകർത്താരാഗപദ്ധതി സംവിധാനം ചെയ്ത സംഗീത ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ ആചാര്യ വെങ്കിടമഖി രചിച്ച സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥമാണ് ചതുർദണ്ഡിപ്രകാശിക. 17 നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെയാണ് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ രചന. ഇന്ത്യയുടെ കർണാടക സംഗീത പാരമ്പര്യത്തിൽ രാഗങ്ങളെ തരംതിരിക്കാനും സംഘടിപ്പിക്കാനും സൈദ്ധാന്തിക മേളകർത്താ സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചു. മേളങ്ങൾക്കു പിതാവായ (കർത്താവായ) എന്ന അർത്ഥം വരുന്ന മേളകർത്താരാഗങ്ങൾ 72 എണ്ണമായി ക്രോഡികരിച്ചു ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ സംവിധാനം ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിൽ ഇന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഥാട്ട് സമ്പ്രദായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറി. വീണ, ശ്രുതി, സ്വരം, മേളം, രാഗം, ആലാപനം, തായം, ഗീതം, പ്രബന്ധം, താളം എന്നീ 10 ഖണ്ഡിക അഥവാ പ്രകരണ ആയി സംസ്കൃത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഈ കയ്യെഴുത്തുപ്രതിയുടെ അവസാനത്തെ ഖണ്ഡികയായ താളപ്രകരണ പൂർണ്ണമായും ഒമ്പതാമത്തെ ഖണ്ഡിക പ്രബന്ധം ഭാഗികമായും നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

വിവരണം[തിരുത്തുക]

14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ വിദ്യരണ്യയാണ് മേള എന്ന ആശയം അവതരിപ്പിച്ചതെന്നും വെങ്കടമഖിനു മുമ്പുള്ള മറ്റ് നിരവധി സംഗീതജ്ഞർ ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതത്തിന്റെ രാഗങ്ങളെ ആസൂത്രിതമായി തരംതിരിക്കുന്ന നിലവാരമുള്ള ഒരു രചനയുടെ അഭാവമുണ്ടായിരുന്നു. വിജയരാഘവ നായക് ( r . 1633-1673 ) അത്തരമൊരു ഗ്രന്ഥം തയ്യാറാക്കാൻ വെങ്കടമഖിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി, ഇതാണ് ചതുർദണ്ഡിപ്രകാശികയുടെ സൃഷ്ടിക്ക് കാരണമായത്. [1] സംഗീതത്തിന്റെ "നാല് തൂണുകളുടെ പ്രകാശം" എന്ന് ഈ ശീർഷകത്തെ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.[2] ഈ കൃതി ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെ അടിത്തറയായ 72 മേള കർത്താരാഗങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിനും മേളകർത്ത സമ്പ്രദായത്തിനും കാരണമായി. [3] [2]

20-നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ ബോംബെ, സ്വദേശിയായ സംഗീതജ്ഞൻ വിഷ്ണു നാരായൺ ഭത്ഖംദെ, ഛതുർദണ്ഡിപ്രകാശിക ആധാരമായി അതിന്റെ മേളകർത്താ സമ്പ്രദായം ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ ഥാട്ട് സമ്പ്രദായമാണ് ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിൽ രാഗ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും തരംതിരിക്കാനുമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.[4]

മലയാള വ്യാഖ്യാനം[തിരുത്തുക]

മലയാളത്തിൽ ഈ കൃതിക്ക് ഡോ.വി.എസ്. ശർമ്മ വ്യാഖ്യാനം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാരാർസാഹിത്യപ്രകാശമാണ് ഈ പാഠ്യഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അവലംബം[തിരുത്തുക]

  1. OEMVenkatamakhi.
  2. 2.0 2.1 Britannica.
  3. OEMMela.
  4. Powers.
  • "South Asian arts - Music". Encyclopedia Britannica (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ശേഖരിച്ചത് 5 September 2018.
  • Katz, Jonathan. "Veṅkaṭamakhin". Grove Music Online (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). Oxford University Press. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.48134.CS1 maint: ref duplicates default (link)
  • "Mela System". The Oxford Encyclopaedia of the Music of India (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ശേഖരിച്ചത് 7 September 2018.
  • "Venkaṭamakhi". The Oxford Encyclopaedia of the Music of India (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). ശേഖരിച്ചത് 7 September 2018.
  • Powers, Harold S. "Bhatkhande, Vishnu Narayan". Grove Music Online (ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്). Oxford University Press. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.03008.CS1 maint: ref duplicates default (link)
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ചതുർദണ്ഡിപ്രകാശിക&oldid=3587224" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്