ഗീത ഉപാധ്യായ
Gita Upadhyay | |
|---|---|
| ജനനം | 14 ഫെബ്രുവരി 1939 Gangmouthan, Darrang district (now Biswanath district), Assam, British India |
| വിദ്യാഭ്യാസം |
|
| തൊഴിൽs |
|
| അറിയപ്പെടുന്നത് |
|
| Notable work |
|
| ബന്ധുക്കൾ |
Tankanath Upadhyaya (father) Swarup Upadhyaya, Ex-MP of Tezpur Constituency(Brother) Late Justice Arun Chandra Upadhyaya, Ex-Judge of Gauhati High Court (Brother) |
| അവാർഡുകൾ |
|
അസമിൽ നിന്നുള്ള അദ്ധ്യാപികയും എഴുത്തുകാരിയും വിവർത്തകയുമാണ് ഗീത ഉപാധ്യായ (ജനനംഃ 14 ഫെബ്രുവരി 1939). അസമീസ്, നേപ്പാളി സാഹിത്യങ്ങൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് സാംസ്കാരിക ധാരണ വളർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള വിവർത്തനങ്ങളിലൂടെ നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ പേരിലാണ് അവർ അറിയപ്പെടുന്നത്.[1] സാഹിത്യത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ഉള്ള പ്രവർത്തനത്തിന് 2025 ൽ ഇന്ത്യയിലെ നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മശ്രീ അവർക്ക് ലഭിച്ചു.[2] അസമിലെ ഗോർഖ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുന്ന ആദ്യ വനിതയായി അവർ അറിയപ്പെടുന്നു.[3]
ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും
[തിരുത്തുക]1939 ഫെബ്രുവരി 14 ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ അസമിലെ ദാരംഗ് ജില്ലയുടെ (ഇപ്പോൾ ബിശ്വനാഥ് ജില്ല) ഭാഗമായിരുന്ന ഗാങ്മൗതൻ ഗ്രാമത്തിലാണ് ഗീത ഉപാധ്യായ് ജനിച്ചത്.[3][4] അവർ ടങ്കനാഥ് ഉപാധ്യായയുടെയും ഭാഗീരഥി ദേവിയുടെയും മൂത്ത മകളാണ്, കൂടാതെ പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും അസം പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റുമായ ചബീലാൽ ഉപാധ്യായയുടെ കൊച്ചുമകളുമാണ്.[3] [5] അവളുടെ പിതാവ് ഒരു വിവർത്തകനും വായനക്കാരനുമായിരുന്നു.[4]
ഗാങ്മൗതൻ ബാലിക പ്രഥമിക് വിദ്യാലയത്തിലാണ് ഗീത ഉപാധ്യായ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ചത്. 1955 ൽ ബെഹാലി ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് ഹൈസ്കൂൾ ലീവിംഗ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (എച്ച്എസ്എൽസി) പൂർത്തിയാക്കി. ഗുവാഹത്തിയിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ അവർ 1959ൽ ഹാൻഡിക് ഗേൾസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ് ബിരുദം നേടി. 1964 ൽ പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസിൽ അവർ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. ഇതൊടെ അവർ ഈ അക്കാദമിക് നാഴികക്കല്ലുകൾ നേടുന്ന അസമിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ഗൂർഖ വനിതയായി.[3][4]
ഔദ്യോഗിക ജീവിതം
[തിരുത്തുക]ബിരുദാനന്തര ബിരുദത്തിന് ശേഷം 1965ൽ ഉപാധ്യായ സിബ്സാഗർ കോളേജിൽ ലക്ചററായി ചേർന്നു. മുപ്പത്തിനാല് വർഷം അവർ ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ പഠിപ്പിച്ചു.[1] 1999 ൽ പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ തലവിയായി അവർ വിരമിചൂ. പിന്നീട് തേസ്പൂർ സർവകലാശാല ബോർഡ് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് അംഗമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.[6] സാമൂഹിക, സാഹിത്യ സംഘടനകളിലും ഉപാധ്യായ സജീവമായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. നേപ്പാളി സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ (അസം) പ്രസിഡന്റായും ഭാരതീയ ഗോർഖ പരിസംഘ അസം ശാഖയിലും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.[4] ഭാഷാ സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ സാംസ്കാരിക വിനിമയവും ധാരണയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് അവരുടെ കൃതികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് വിവർത്തന മേഖലയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[3]
സാഹിത്യ കൃതികൾ
[തിരുത്തുക]അക്കാദമിക ജീവിതത്തോടൊപ്പം ഗീത ഉപാധ്യായയുടെ സാഹിത്യജീവിതവും ആരംഭിച്ചു. അസമീസ്, നേപ്പാളി ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള അവർ രണ്ട് ഡസനോളം പുസ്തകങ്ങൾ രചിക്കുകയും വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.[4] കവിത, ഫിക്ഷൻ, ഉപന്യാസങ്ങൾ, യാത്രാവിവരണങ്ങൾ, ജീവചരിത്രങ്ങൾ, കുട്ടികളുടെ സാഹിത്യം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വിഭാഗങ്ങളിൽ അവരുടെ കൃതികൾ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. അവരുടെ രചനകൾ പലപ്പോഴും അവർക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സാമൂഹികവും ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.[3][4]
1972ൽ ആൻ ഫ്രാങ്ക് എഴുതിയ ദി ഡയറി ഓഫ് എ യംഗ് ഗേൾ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ നേപ്പാളി വിവർത്തനമായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. 1975ൽ ബസന്തി ലാസ്കറുമായി ചേർന്ന് അതേ പുസ്തകം ആസാമീസിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു.[3][4] രൂപ്കോൺവാർ ജ്യോതി പ്രസാദ് അഗർവാലയുടെ കരേൻഗോർ ലിഗിരി എന്ന നാടകം ദർബാർകി സുസാരെ എന്ന പേരിൽ ആസാമീസിൽ നിന്ന് നേപ്പാളിയിലേക്ക് അവർ വിവർത്തനം ചെയ്തു. നിരുപമ ബോർഗോഹെയ്നിന്റെ അഭിജാത്രി നേപ്പാളിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.[1] ഭാനുഭക്തർ രാമായണം (1987) ലക്ഷ്മിപ്രസാദ് ദേവ്കോട്ടയുടെ മുന-മദൻ (2000) എന്നിവയാണ് അവരുടെ ശ്രദ്ധേയമായ ആസാമീസ് വിവർത്തനങ്ങൾ.[3]
മുത്തച്ഛൻ ഛബീലാൽ ഉപാധ്യായയുടെ ജീവിതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അവരുടെ നേപ്പാളി നോവൽ ജന്മഭൂമി മേരോ സ്വദേശ്, 2016 ൽ സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടി.[7][8] മറ്റ് യഥാർത്ഥ കൃതികളിൽ മഹാപുർഷ് ശങ്കർദേവ്ഃ ജീവൻ രാ കർമ്മ (2003) എന്ന ജീവചരിത്രം മന്ദാകിനി രാ അളകാനന്ദകോ തിരൈതിർ ബദ്രി കേദർസമ്മ (2003), അവരുടെ ആത്മകഥയായ ജീവൻലൈ ഫാർക്കേര ഹെർദ (2018) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
തിരഞ്ഞെടുത്ത സൃഷ്ടികൾ
[തിരുത്തുക]- ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ ഡയറി (നേപ്പാളി വിവർത്തനം, 1972)
- ദ ഡയറി ഓഫ് എ യംഗ് ഗേൾ (ബസന്തി ലാസ്കറിനൊപ്പം അസ്സാമീസ് സഹ-വിവർത്തനം, 1975)
- ആമാ മാ ഫസ്റ്റ് ഭയേൻ (കുട്ടികളുടെ നോവൽ, 1997)
- മഹാപുരുഷൻ ശങ്കർദേവ്ഃ ജീവൻ രാ കർമ്മ (ജീവചരിത്രം, 2003)
- മന്ദാകിനി രാ അളകാനന്ദകോ തിരൈതിർ ബദ്രി കേദർസമ്മ (യാത്രാവിവരണം, 2003)
- കതഞ്ജലി (ചെറുകഥകളുടെ സമാഹാരം, 2005)
- ജന്മഭൂമി മേരോ സ്വദേശ് (നോവൽ, 2013)
- ജിവാൻലൈ ഫാർക്കേര ഹെർഡ (ആത്മകഥ, 2018)
അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും
[തിരുത്തുക]- പത്മശ്രീ (2025) -സാഹിത്യത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി നൽകിയ പുരസ്കാരം [9]
- പത്മ പ്രസാദ് ധുങ്കാന പുരസ്കാരം (2001) [3]
- അസം ഗവൺമെന്റിന്റെ സാഹിത്യ പെൻഷൻ (2003) [3]
- പാരിജത് മിതേരി സമ്മാൻ (2007) [3]
- സാഹിത്യ അക്കാദമി വിവർത്തന സമ്മാനം (2012) -കരേൻഗോർ ലിഗിരി നേപ്പാളിയിലേക്ക് ദർബാർകി സുസാരെ എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്തതിന് [10]
- സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് (2016) -അവരുടെ നോവലിന് [11]
ഇതും കാണുക
[തിരുത്തുക]- പത്മശ്രീ പുരസ്കാര ജേതാക്കളുടെ പട്ടിക (2020-2029)
- ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരുടെ പട്ടിക
- അസമീസ് സാഹിത്യം
- അസമീസ് സാഹിത്യത്തിന്റെ ചരിത്രം
അവലംബങ്ങൾ
[തിരുത്തുക]- 1 2 3 "Dist admin and local MLA congratulate Padma Shri Awardee Gita Upadhyay". Retrieved 2025-05-01.
- ↑ "Padma Awards 2025 announced". pib.gov.in. Archived from the original on 21 February 2025. Retrieved 2025-05-01.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "Gita Upadhyaya: Padma Shri Awardee and Her Life Sketch". Sahityapost English. 6 February 2025. Retrieved 1 May 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Gita Upadhyaya: A Life Sketch". Sikkimexpress. 31 January 2025. Archived from the original on 31 January 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "Padma Awards 2025: List Of Awardees From Assam". The Sentinel. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "MINUTES OF THE EIGHTY FOURTH (84TH) MEETING OF THE BOARD OF MANAGEMENT(B.84/2017/4) HELD ON 10/11/2017 AT TEZPUR UNIVERSITY" (PDF). Tezpur University. 10 November 2017. p. 1. Archived from the original (PDF) on 9 May 2024. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "'Janmabhumi Mero Swadesh': in a nutshell". Sikkimexpress. 20 May 2020. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "PRESS RELEASE: Sahitya Akademi Award 2016" (PDF). Sahitya Akademi. 21 December 2016. p. 1. Archived from the original (PDF) on 13 August 2022. Retrieved 1 May 2025.
Five award winning novelists are Jerry Pinto (English), Nasira Sharma (Hindi), Boluwaru Mohammad Kunhi (Kannada), Edwin J.F. D'souza (Konkani) and Gita Upadhyay (Nepali).
- ↑ "Padma Awards 2025: 30 Awarded For Excellence In Literature And Education". NDTV. 26 January 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "..:: SAHITYA : Akademi Awards ::." sahitya-akademi.gov.in. Archived from the original on 7 July 2022. Retrieved 2025-05-01.
- ↑ "Sahitya Akademi Award winners for Nepali" (in അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്). 2023-10-14. Retrieved 2025-05-01.