കൊഹിമ യുദ്ധം

കൊഹിമ യുദ്ധം (Battle of Kohima)
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ ബർമ്മ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗം ഭാഗം
കൊഹിമ യുദ്ധത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറുടെ ബംഗ്ലാവിന്റെ ടെന്നീസ് കോർട്ടിന് സമീപം നിലയുറപ്പിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികർ.
തിയതി 1944 ഏപ്രിൽ 4 – 1944 ജൂൺ 22 (2 മാസങ്ങൾ 18 ദിവസങ്ങൾ) സ്ഥലം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ കൊഹിമ, നാഗാലാൻഡ് ഫലം സഖ്യകക്ഷികളുടെ നിർണായക വിജയം
യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ
യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം * ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ * നേപ്പാൾ	ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യം ആസാദ് ഹിന്ദ് ഫൗജ്
പടനായകരും മറ്റു നേതാക്കളും
വില്യം സ്ലിം മോണ്ടാഗു സ്റ്റോപ്ഫോർഡ് ജോൺ എം. എൽ. ഗ്രോവർ ഹ്യൂ സ്റ്റോക്ക്വെൽ	രെന്യ മുത്താഗുച്ചി കോട്ടൊക്കു സാറ്റോ ഷിസുവോ സകുമ
Units involved
ബ്രിട്ടീഷ് പതിനാലാം ആർമി: * ഇന്ത്യൻ XXXIII കോർപ്സ് * ബ്രിട്ടീഷ് 2-ാം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷൻ * ഇന്ത്യൻ 7-ാം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷൻ * അസം റെജിമെന്റ് * അസം റൈഫിൾസ്	ജാപ്പനീസ് 15-ാം ആർമി: * 31-ാം ഡിവിഷൻ * ഒന്നാം ഗറില്ല റെജിമെന്റ് (INA)
ശക്തി
ആരംഭത്തിൽ: 1,500 ഉയർന്ന ഘട്ടത്തിൽ: 30,000-ത്തിലധികം	ഏകദേശം 15,000
നാശനഷ്ടങ്ങൾ
4,064 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയോ പരിക്കേൽക്കുകയോ കാണാതാവുകയോ ചെയ്തു	5,764 പേർ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു (കൂടാതെ രോഗങ്ങളും പട്ടിണിയും മൂലം ആയിരക്കണക്കിന് മരണങ്ങൾ)

1944-ൽ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ നാഗാലാൻഡിലെ കൊഹിമ നഗരത്തിന് ചുറ്റുമായി ജപ്പാൻ നടത്തിയ അധിനിവേശശ്രമത്തെ ചെറുത്തുതോൽപ്പിക്കുന്നതിനായി നടന്ന ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പോരാട്ടമാണ് കൊഹിമ യുദ്ധം (Battle of Kohima). 1944 ഏപ്രിൽ 4 മുതൽ ജൂൺ 22 വരെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായാണ് ഈ യുദ്ധം നടന്നത്. 1944-ലെ ജപ്പാന്റെ യു-ഗോ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ (U-Go offensive) ഭാഗമായിരുന്നു ഈ യുദ്ധം. ഇതോടൊപ്പം നടന്ന ഇംഫാൽ യുദ്ധത്തോടൊപ്പം ഇത് ബർമ്മ മുന്നേറ്റത്തിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ യുദ്ധത്തെ പലപ്പോഴും "കിഴക്കിന്റെ സ്റ്റാലിൻഗ്രാഡ്" (Stalingrad of the East) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. 2013-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് നാഷണൽ ആർമി മ്യൂസിയം നടത്തിയ ഒരു വോട്ടെടുപ്പിൽ, വാട്ടർലൂ യുദ്ധത്തെയും ഡി-ഡേ (D-Day) പോരാട്ടങ്ങളെയും മറികടന്ന് കൊഹിമ-ഇംഫാൽ യുദ്ധങ്ങൾ "ബ്രിട്ടന്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ യുദ്ധമായി" (Britain's Greatest Battle) തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

യുദ്ധം പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായാണ് വികസിച്ചത്:

• ആദ്യ ഘട്ടം (ഏപ്രിൽ 3 – 16): മേജർ ജനറൽ കോട്ടൊക്കു സാറ്റോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ജാപ്പനീസ് 31-ാം ഡിവിഷൻ കൊഹിമ റിഡ്ജ് ഉപരോധിക്കുകയും, ഇംഫാലിലേക്കുള്ള സഖ്യകക്ഷി വിതരണ പാത വിച്ഛേദിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ചെറിയൊരു സഖ്യകക്ഷി സൈന്യം കൊഹിമയിൽ കടുത്ത പ്രതിരോധം തീർത്തു.
• രണ്ടാം ഘട്ടം (ഏപ്രിൽ 18 – മേയ് 13): ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ മോണ്ടാഗു സ്റ്റോപ്ഫോർഡിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ XXXIII കോർപ്സ് എ arrive ചെയ്യുകയും ഉപരോധം ഭേദിച്ച് ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തെ തുരത്താൻ പ്രത്യാക്രമണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനിടയിലാണ് ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറുടെ ടെന്നീസ് കോർട്ടിൽ വെച്ച് വിഖ്യാതമായ ടെന്നീസ് കോർട്ട് യുദ്ധം നടന്നത്.
• മൂന്നാം ഘട്ടം (മേയ് 16 – ജൂൺ 22): ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തെ കൊഹിമയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും പിന്തിരിപ്പിക്കുകയും, ഇംഫാലിലേക്ക് മുന്നേറി ഉപരോധത്തിലായിരുന്ന ഇംഫാൽ സൈന്യവുമായി സഖ്യകക്ഷികൾ സംയോജിക്കുകയും ചെയ്തു.

പശ്ചാത്തലം

പ്രധാന ലേഖനം: Operation U-Go

1944-ലെ ബർമ്മ മുന്നേറ്റവും ജപ്പാൻ സൈന്യത്തിന്റെ ആക്രമണ പാതകളും കാണിക്കുന്ന ഭൂപടം.

1944-ലെ ജാപ്പനീസ് അധിനിവേശ പദ്ധതിയായ യു-ഗോ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ (U-Go offensive) പ്രധാന ലക്ഷ്യം മണിപ്പൂരിലെ ഇംഫാലിൽ തമ്പടിച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് IV കോർപ്സിനെ ആക്രമിച്ച് സഖ്യകക്ഷികളുടെ ആക്രമണ പദ്ധതികളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുക എന്നതായിരുന്നു. ജാപ്പനീസ് പതിനഞ്ചാം ആർമിയുടെ കമാൻഡറായ ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ രെന്യ മുത്താഗുച്ചി ഈ പദ്ധതി വിപുലീകരിക്കുകയും, ഇന്ത്യയിലേക്ക് തന്നെ അധിനിവേശം നടത്തി ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തെ അട്ടിമറിക്കുക എന്ന വലിയ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഇതിനെ മാറ്റുകയും ചെയ്തു.

ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തിന് ഇംഫാൽ പിടിച്ചെടുക്കണമെങ്കിൽ, ഇംഫാലിനെയും ബ്രഹ്മപുത്ര നദീതടത്തിലുള്ള പ്രധാന ബ്രിട്ടീഷ് വിതരണ കേന്ദ്രമായ ദിമാപ്പൂരിനെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഏക റോഡ് തടസ്സപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിനായി മുത്താഗുച്ചി ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ കോട്ടൊക്കു സാറ്റോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ജാപ്പനീസ് 31-ാം ഡിവിഷനെ കൊഹിമ പിടിച്ചെടുക്കാനും ഇംഫാലിലേക്കുള്ള വിതരണ പാത വിച്ഛേദിക്കാനും ചുമതലപ്പെടുത്തി. മുത്താഗുച്ചിയുടെ ഈ പദ്ധതിയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല മേലധികാരികളും എതിർത്തിരുന്നെങ്കിലും, ഒടുവിൽ ജാപ്പനീസ് പ്രധാനമന്ത്രിയായ ഹിഡെകി ടോജോ ഇതിന് അനുമതി നൽകുകയായിരുന്നു.

കൊഹിമ അക്കാലത്ത് അസമിലെ നാഗ ഹിൽസ് ജില്ലയുടെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായിരുന്നു (ഇന്നത്തെ നാഗാലാൻഡ് സംസ്ഥാനം). കുത്തനെയുള്ള വനനിരകൾ നിറഞ്ഞ പർവ്വതങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഒരു ചുരത്തിന് മുകളിലായി, ദിമാപ്പൂർ-ഇംഫാൽ റോഡിന് കുറുകെയായിരുന്നു കൊഹിമയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനം. ഇംഫാലിലേക്കുള്ള റോഡ് ഇതുവഴി കടന്നുപോകുന്നതുകൊണ്ട്, കൊഹിമ പിടിച്ചെടുക്കുക എന്നത് ദിമാപ്പൂരിൽ നിന്ന് ഇംഫാലിലെ സഖ്യകക്ഷി സൈന്യത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സഹായങ്ങൾ തടയാൻ ജപ്പാൻ സൈന്യത്തിന് അത്യാവശ്യമായിരുന്നു.

സാറ്റോയുടെ 31-ാം ഡിവിഷന് ദുർഘടമായ വനപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കാൽനടയായി നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ താണ്ടിയാണ് കൊഹിമയിൽ എത്തേണ്ടിയിരുന്നത്. ഈ നീണ്ട യാത്രയിൽ ആവശ്യമായ ഭക്ഷണവും വെടിക്കോപ്പുകളും ലഭ്യമാക്കുക എന്നത് ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. അതിനാൽ കൊഹിമയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത് തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാമെന്ന് അവർ കണക്കുകൂട്ടി. മറുഭാഗത്ത്, ജാപ്പനീസ് സൈന്യം ഇത്രയും ദുർഘടമായ വനപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒരു പൂർണ്ണ ഡിവിഷനെ അയക്കുമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് കമാൻഡർമാരായ വില്യം സ്ലിമ്മും മോണ്ടാഗു സ്റ്റോപ്ഫോർഡും ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല.

തയ്യാറെടുപ്പുകൾ

കൊഹിമ റിഡ്ജിന്റെയും പ്രധാന പ്രതിരോധ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും ഭൂപടം.

1944 മാർച്ച് 15-ന് ജാപ്പനീസ് 31-ാം ഡിവിഷൻ ചിന്ദ്വിൻ നദി കടന്ന് മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത കോളങ്ങളായി മുന്നേറാൻ തുടങ്ങി. ഇടതുപക്ഷ കോളം (Left Column) മേജർ ജനറൽ ഷിസുവോ സകുമയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ തെക്കുഭാഗത്തുനിന്നും, സെന്റർ കോളം ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ സാറ്റോയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ മധ്യഭാഗത്തുനിന്നും, റൈറ്റ് കോളം (Right Column) കേണൽ ഷിൻയാസു മിയാസാക്കിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വടക്കുഭാഗത്തുനിന്നുമാണ് മുന്നേറിയത്. വഴിയിലുടനീളമുള്ള ദുർഘടമായ കാട്ടുപാതകളും നദികളും താണ്ടിയാണ് അവർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങിയത്.

ഇന്ത്യൻ സഖ്യകക്ഷി നേതൃത്വം തുടക്കത്തിൽ ഇത്രയും വലിയൊരു ജാപ്പനീസ് സൈന്യം കൊഹിമ ലക്ഷ്യമാക്കി എത്തുമെന്ന് കരുതിയിരുന്നില്ല. കേണൽ ബ്രൗൺലോയുടെ (Colonel Brownlow) നേതൃത്വത്തിൽ അസം റെജിമെന്റിന്റെയും അസം റൈഫിൾസിന്റെയും ഏതാനും ട്രൂപ്പുകൾ മാത്രമാണ് അതിർത്തിയിലെ ഔട്ട്പോസ്റ്റുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. 1944 മാർച്ച് അവസാനത്തോടെ, ജാപ്പനീസ് മുന്നേറ്റത്തെ തടയാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട അസം റെജിമെന്റിന്റെ ഒന്നാം ബറ്റാലിയൻ സങ്ഷാക്കിൽ (Shangshak) വെച്ച് ജാപ്പനീസ് 31-ാം ഡിവിഷന്റെ മുന്നണി സേനയുമായി ആറ് ദിവസത്തോളം കടുത്ത പോരാട്ടം നടത്തി (Battle of Sangshak). സങ്ഷാക്കിലെ ഈ കടുത്ത പ്രതിരോധം ജപ്പാൻ സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നേറ്റത്തെ വൈകിപ്പിക്കുകയും, കൊഹിമയിലെ പ്രതിരോധം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഖ്യകക്ഷികൾക്ക് വിലപ്പെട്ട സമയം നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.

സങ്ഷാക്കിൽ നിന്നുള്ള പിന്മാറ്റത്തിന് ശേഷം, കേണൽ ഹ്യൂ റിച്ചാർഡ്സിന്റെ (Colonel Hugh Richards) നേതൃത്വത്തിൽ കൊഹിമ റിഡ്ജിൽ (Kohima Ridge) പ്രതിരോധം കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സഖ്യകക്ഷി കമാൻഡ് തീരുമാനിച്ചു. കൊഹിമയിലെ ഉയർന്ന പർവ്വതനിരകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഭൂപ്രകൃതിയിൽ പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ കുന്നുകളുണ്ടായിരുന്നു:

• ജി.പി.ഒ. ഹിൽ (Garrison Hill): പ്രധാന പ്രതിരോധ കേന്ദ്രവും സഖ്യകക്ഷി താവളവും.
• ഡി.സി. ബംഗ്ലാവ് (DC's Bungalow): ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ചാൾസ് പാവ്സിയുടെ ബംഗ്ലാവും അതിനോട് ചേർന്ന ടെന്നീസ് കോർട്ടും.
• എഫ്.എസ്.ജി. ഹിൽ (FSG Hill): ഫീൽഡ് സപ്ലൈ ഡിപ്പോ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന കുന്ന്.
• ഡി.ഐ.എസ്. ഹിൽ (DIS Hill): ഡീറ്റെയിൽ ഇഷ്യൂ സർവീസ് ഹിൽ.
• ജെയ്ൽ ഹിൽ (Jail Hill): ജയിൽ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന പ്രദേശം.
• ജി.പി.റ്റി. റിഡ്ജ് (GPT Ridge): റിഡ്ജിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള കുന്ന്.

ഈ കുന്നുകൾക്ക് പുറമേ വടക്കുഭാഗത്തായി നാഗാ വില്ലേജും സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നു. 1944 ഏപ്രിൽ ആദ്യവാരത്തോടെ, ഏതാണ്ട് 1,500 ഓളം മാത്രം വരുന്ന സഖ്യകക്ഷി സൈനികരും ആശുപത്രി ജീവനക്കാരും സപ്ലൈ ജീവനക്കാരും ചേർന്ന് കൊഹിമ റിഡ്ജ് സംരക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായി നിന്നു. ഈ സമയത്ത്, ഏകദേശം 15,000-ത്തോളം വരുന്ന ജാപ്പനീസ് സൈന്യം കൊഹിമയെ പൂർണ്ണമായും വളഞ്ഞിരുന്നു.

യുദ്ധം

ഉപരോധം (ഏപ്രിൽ 4–18)

1944 ഏപ്രിൽ 4-ഓടെ ജാപ്പനീസ് സേന കൊഹിമയെ പൂർണ്ണമായും വളയുകയും ദിമാപ്പൂരിലേക്കുള്ള റോഡ് വിച്ഛേദിക്കുകയും ചെയ്തു. കേണൽ ഹ്യൂ റിച്ചാർഡ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 1,500-ഓളം വരുന്ന ചെറു സഖ്യകക്ഷി സൈന്യമാണ് ഗാരിസൺ ഹില്ലിൽ പ്രതിരോധം തീർത്തത്. തുടർന്ന് ഏപ്രിൽ 5 മുതൽ 18 വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ജാപ്പനീസ് സേന നിരന്തരമായ ആക്രമണങ്ങൾ അഴിച്ചുവിട്ടു.

ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ ജാപ്പനീസ് സൈന്യം ജി.പി.റ്റി. റിഡ്ജ് (GPT Ridge), ജെയ്ൽ ഹിൽ (Jail Hill), ഡി.ഐ.എസ്. ഹിൽ (DIS Hill) എന്നിവ പിടിച്ചെടുത്തു. അതോടെ സഖ്യകക്ഷി സൈന്യം ഗാരിസൺ ഹില്ലിലെ ഇടുങ്ങിയ ചുറ്റളവിലേക്ക് ഒതുങ്ങി. പീരങ്കി ആക്രമണങ്ങളും മോർട്ടാർ ഷെല്ലാക്രമണങ്ങളും മൂലം സഖ്യകക്ഷികളുടെ പ്രതിരോധനിര തകർന്നുതുടങ്ങി. കുടിവെള്ളത്തിന്റെ ദൗർലഭ്യവും പരിക്കേറ്റവരെ ശുശ്രൂഷിക്കാനുള്ള സൗകര്യക്കുറവും പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കി. റോയൽ എയർഫോഴ്സ് (RAF) വിമാനങ്ങൾ വഴി ആകാശത്തുനിന്ന് ഭക്ഷണവും വെടിക്കോപ്പുകളും വെള്ളവും ഡ്രോപ്പ് ചെയ്താണ് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഗാരിസണെ നിലനിർത്തിയത്.

ഏപ്രിൽ 8-ന് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ടെന്നീസ് കോർട്ട് യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറുടെ ബംഗ്ലാവിനോട് ചേർന്ന ടെന്നീസ് കോർട്ടിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമായി നിലയുറപ്പിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരും (റോയൽ വെസ്റ്റ് കെന്റ് റെജിമെന്റ്) ജാപ്പനീസ് സൈനികരും തമ്മിൽ ഏതാനും വാരകൾ മാത്രം അകലത്തിൽ വെച്ച് കടുത്ത ഗ്രനേഡ്-റൈഫിൾ പോരാട്ടം നടന്നു. കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിലും സഖ്യകക്ഷി സേന ഗാരിസൺ ഹിൽ വിട്ടുകൊടുക്കാതെ പിടിച്ചുനിന്നു.

പകരം എത്തിയ സൈന്യവും ഉപരോധം ഭേദിക്കലും (ഏപ്രിൽ 18 – മേയ് 13)

ഏപ്രിൽ 14-ഓടെ മേജർ ജനറൽ ജോൺ എം. എൽ. ഗ്രോവറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് 2-ാം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷൻ ദിമാപ്പൂരിൽ നിന്ന് കൊഹിമ ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറാൻ തുടങ്ങി. ഏപ്രിൽ 18-ന് ഈ സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നണി യൂണിറ്റുകൾ കൊഹിമയിൽ എത്തിച്ചേരുകയും ഗാരിസൺ ഹില്ലിലെ ഉപരോധം ഭേദിക്കുകയും ചെയ്തു. ക്ഷീണിതരും പരിക്കേറ്റവരുമായ ഗാരിസൺ സേനയെ അവിടെനിന്ന് മാറ്റി പുതിയ സൈന്യത്തെ വിന്യസിച്ചു.

തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് 2-ാം ഡിവിഷനും ഇന്ത്യൻ 7-ാം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷനും ചേർന്ന് ജാപ്പനീസ് നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുന്നുകൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള പ്രത്യാക്രമണം ആരംഭിച്ചു. എം3 ലീ ടാങ്കുകളുടെയും പീരങ്കികളുടെയും വ്യോമസേനയുടെയും ശക്തമായ പിന്തുണയോടെ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളിൽ ജെയ്ൽ ഹില്ലും ജി.പി.റ്റി. റിഡ്ജും വൻ നാശനഷ്ടങ്ങളോടെ സഖ്യകക്ഷികൾ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും ഡി.സി. ബംഗ്ലാവിലെയും ടെന്നീസ് കോർട്ടിലെയും ബങ്കറുകളിൽ ജാപ്പനീസ് സൈനികർ അതിശക്തമായി പ്രതിരോധം തുടർന്നു. ഒടുവിൽ മേയ് 13-ന് ഒരു ടാങ്ക് ടെന്നീസ് കോർട്ടിലേക്ക് നേരിട്ട് ഓടിച്ചുകയറ്റി നടത്തിയ ആക്രമണത്തിലാണ് ആ പ്രദേശം പൂർണ്ണമായി സഖ്യകക്ഷികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായത്.

പ്രത്യാക്രമണവും ജാപ്പനീസ് പിന്മാറ്റവും (മേയ് 16 – ജൂൺ 22)

ടെന്നീസ് കോർട്ട് നഷ്ടപ്പെട്ട ശേഷവും നാഗാ വില്ലേജിലും ചുറ്റുമുള്ള മലനിരകളിലും ജാപ്പനീസ് സേന ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തു. എന്നാൽ ഈ സമയത്തോടെ ജാപ്പനീസ് 31-ാം ഡിവിഷന്റെ വിതരണ ശൃംഖല പൂർണ്ണമായും തകർന്നിരുന്നു. ഭക്ഷണവും വെടിക്കോപ്പുകളും മരുന്നുകളും ഇല്ലാതെ ജാപ്പനീസ് സൈനികർ പട്ടിണിയും മലേറിയ, കോളറ തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളും മൂലം വലഞ്ഞു.

സൈന്യത്തിന് ആവശ്യമായ ആഹാരവും വെടിക്കോപ്പുകളും എത്തിച്ചുനൽകാൻ സാധിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ പിന്മാറാൻ അനുവാദം ചോദിച്ചുകൊണ്ട് ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ സാറ്റോ, ആർമി കമാൻഡറായ മുത്താഗുച്ചിക്ക് സന്ദേശമയച്ചെങ്കിലും മുത്താഗുച്ചി അത് നിരസിക്കുകയും മുന്നോട്ട് ആക്രമിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പട്ടിണി മൂലം തന്റെ സൈന്യം പൂർണ്ണമായും നശിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമായതോടെ, മേലുദ്യോഗസ്ഥന്റെ ഉത്തരവ് ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് 1944 മേയ് 31-ന് സാറ്റോ പിന്മാറ്റത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു.

ബ്രിട്ടീഷ്-ഇന്ത്യൻ സേന പിന്മാറുന്ന ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തെ പിന്തുടർന്ന് ആക്രമിച്ചു. 1944 ജൂൺ 22-ന് കൊഹിമയിൽ നിന്ന് മുന്നേറിയ ബ്രിട്ടീഷ് 2-ാം ഡിവിഷന്റെ സേന ഇംഫാലിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട് നീങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ 5-ാം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷനുമായി കൊഹിമ-ഇംഫാൽ റോഡിലെ മൈൽസ്റ്റോൺ 109-ൽ വെച്ച് സംയോജിച്ചു. ഇതോടെ കൊഹിമ യുദ്ധം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിക്കുകയും ഇംഫാൽ നഗരത്തിന്റെ ഉപരോധം അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു.

അനന്തരഫലങ്ങൾ

കൊഹിമ വാർ സെമിത്തേരി (Kohima War Cemetery).

കൊഹിമ-ഇംഫാൽ യുദ്ധങ്ങളിലെ പരാജയം രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ജപ്പാൻ സൈന്യത്തിന് കരയുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു. ഈ പരാജയത്തോടെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് കടന്നുകയറാനുള്ള ജപ്പാന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തകർന്നു. തുടർന്ന് സഖ്യകക്ഷികൾ ബർമ്മ തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തെ ചിന്ദ്വിൻ നദിക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് തുരത്തുകയും ചെയ്തു.

നാശനഷ്ടങ്ങൾ

ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഇരുവിഭാഗത്തിനും കനത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിച്ചു:

• ബ്രിട്ടീഷ്-ഇന്ത്യൻ സഖ്യകക്ഷികൾ: ബ്രിട്ടീഷ്, ഇന്ത്യൻ സേനകൾക്ക് ആകെ 4,064 പേർ നഷ്ടപ്പെട്ടു (കൊല്ലപ്പെട്ടവരും പരിക്കേറ്റവരും കാണാതായവരും ഉൾപ്പെടെ). ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ബ്രിട്ടീഷ് 2-ാം ഡിവിഷനിലെയും അസം റെജിമെന്റിലെയും സൈനികരായിരുന്നു.
• ജാപ്പനീസ് സേന: ജാപ്പനീസ് 31-ാം ഡിവിഷനിൽ 5,764 പേർ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടു. കൂടാതെ ഭക്ഷണക്കുറവ്, പട്ടിണി, മലേറിയ, കോളറ തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം പിന്മാറ്റത്തിനിടയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സൈനികർ മരണപ്പെട്ടു.

കൊഹിമ സ്മാരകവും കൊഹിമ എപിറ്റാഫും

കൊഹിമയിലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ച സഖ്യകക്ഷി സൈനികർക്കായി കോമൺവെൽത്ത് വാർ ഗ്രേവ്സ് കമ്മീഷൻ നിർമ്മിച്ചതാണ് **കൊഹിമ വാർ സെമിത്തേരി** (Kohima War Cemetery). മുൻപ് യുദ്ധം നടന്ന ഗാരിസൺ ഹില്ലിന്റെയും ടെന്നീസ് കോർട്ടിന്റെയും ചരിവുകളിലാണ് ഈ സ്മൃതികുടീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1,420 കോമൺവെൽത്ത് സൈനികരുടെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇവിടെ അടക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് 2-ാം ഇൻഫൻട്രി ഡിവിഷന്റെ സ്മാരകത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുള്ള പ്രശസ്തമായ വരികൾ **"കൊഹിമ എപിറ്റാഫ്"** (Kohima Epitaph) എന്ന പേരിൽ ലോകപ്രശസ്തമാണ്:

When you go home, tell them of us and say,
For your tomorrow, we gave our today.

• (മലയാള പരിഭാഷ: "നിങ്ങൾ തിരികെ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ അവരോട് ഞങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുക; നിങ്ങളുടെ നാളേയ്ക്കായി, ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ഇന്ന് ബലിനൽകി.")*

വിക്ടോറിയ ക്രോസ് പുരസ്കാരങ്ങൾ

കൊഹിമ യുദ്ധത്തിലെ അസാധാരണ ധീരതയ്ക്ക് രണ്ട് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികർക്ക് ബ്രിട്ടന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സൈനിക ബഹുമതിയായ വിക്ടോറിയ ക്രോസ് (മരണാനന്തരമായി) ലഭിച്ചു:

• ലാൻസ് കോർപ്പറൽ ജോൺ പെന്നിംഗ്ടൺ ഹാർമാൻ – റോയൽ വെസ്റ്റ് കെന്റ് റെജിമെന്റ് (ഏപ്രിൽ 8-9 തീയതികളിലെ വീരപോരാട്ടത്തിന്).
• ക്യാപ്റ്റൻ ജോൺ നീൽ റാൻഡിൽ – റോയൽ നോർഫോക്ക് റെജിമെന്റ് (മേയ് 4-6 തീയതികളിലെ ധീരമായ നേതൃത്വത്തിന്).

ചരിത്രപ്രാധാന്യം

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ യൂറോപ്പിലെയും വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലെയും യുദ്ധങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ മേഖലയിലെ പോരാട്ടങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറൻ മാധ്യമങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയിരുന്നു. അതിനാൽ പതിനാലാം ആർമിയെ പലപ്പോഴും "വിസ്മരിക്കപ്പെട്ട സൈന്യം" ("Forgotten Army") എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, സൈനിക ചരിത്രകാരന്മാർ കൊഹിമ യുദ്ധത്തെ പസഫിക്-ഏഷ്യൻ യുദ്ധമുഖത്തെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.

2013 ഏപ്രിലിൽ, ബ്രിട്ടനിലെ നാഷണൽ ആർമി മ്യൂസിയം സംഘടിപ്പിച്ച വോട്ടെടുപ്പിൽ കൊഹിമ-ഇംഫാൽ യുദ്ധങ്ങളെ ബ്രിട്ടന്റെ ചരിത്രത്തിലെ "ഏറ്റവും മഹത്തായ പോരാട്ടമായി" (Britain's Greatest Battle) തിരഞ്ഞെടുത്തു. വാട്ടർലൂ യുദ്ധം, നോർമണ്ടി ലാൻഡിംഗ്സ് (D-Day), റോർക്സ് ഡ്രിഫ്റ്റ് തുടങ്ങിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ നിരവധി പോരാട്ടങ്ങളെ പിന്തള്ളിയാണ് കൊഹിമ ഈ ബഹുമതി നേടിയത്.

നാഗാലാൻഡിലെ തദ്ദേശീയരായ നാഗാ ജനത സഖ്യകക്ഷി സൈന്യത്തിന് നൽകിയ സഹായം കൊഹിമയിലെ വിജയത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന് വഴികാട്ടികളായും, ജാപ്പനീസ് സൈനിക നീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ കൈമാറുന്ന ചാരന്മാരായും, പരിക്കേറ്റ സൈനികരെ ദുർഘടമായ മലമ്പാതകളിലൂടെ ചുമന്ന് സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലെത്തിക്കുന്ന സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരായും നാഗാ ജനങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചു. യുദ്ധാനന്തരം, ഈ സൗഹൃദത്തിന്റെയും കൃതജ്ഞതയുടെയും സ്മരണയ്ക്കായി ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികർ ചേർന്ന് കൊഹിമയിലെ നാഗാ ജനതയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ ക്ഷേമത്തിനായി കൊഹിമ എജ്യുക്കേഷണൽ ട്രസ്റ്റ് (Kohima Educational Trust - KET) സ്ഥാപിച്ചു.

ഇതും കാണുക

• രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യ

ഗ്രന്ഥസൂചി

• Allen, Louis (2000) [1984]. Burma: The Longest War 1941–45. London: Phoenix Press. ISBN 978-1-84212-260-0.
• Ashcroft, Michael (2007). Victoria Cross Heroes. London: Headline Review. ISBN 978-0-75531-633-5.
• Brayley, Martin (2002). The British Army 1939–45 (3): The Far East. London: Osprey Publishing. ISBN 978-1-84176-238-8.
• Brett-James, Antony (1951). Ball of Fire: The Fifth Indian Division in the Second World War. Aldershot: Gale & Polden. ISBN 978-1-78331-096-8. OCLC 4275700. Archived from the original on 29 January 2020. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)
• Dennis, Peter; Lyman, Robert (2010). Kohima 1944: The Battle That Saved India. Osprey. ISBN 978-1-84603-939-3.
• Dougherty, Martin J. (2008). Land Warfare. Thunder Bay Press. ISBN 978-1-59223-829-3.
• Fowler, William (2009). We Gave Our Today: Burma 1941–1945. Hachette. ISBN 978-0-29785-761-7.
• Hantzis, Steven James (2017). Rails of War: Supplying the Americans and Their Allies in China-Burma-India. Lincoln: University of Nebraska Press. ISBN 978-1-61234-937-4.
• Keane, Fergal (2010). Road of Bones: The Siege of Kohima 1944. London: HarperPress. ISBN 978-0-00713-240-9.
• Luto, James (2013). Fighting with the Fourteenth Army in Burma. Pen and Sword Military. ISBN 978-1-78303-031-6.
• Ministry of Defence (2004). 60th Second World War Anniversary—The Battle of Kohima, North East India, 4 April – 22 June 1944 (PDF). Ministry of Defence. Retrieved 16 February 2021.
• McLynn, Frank (2011). The Burma Campaign: Disaster Into Triumph, 1942–45. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-30017-162-4.
• Murray, Williamson; Millet, Alan (2000). A War To Be Won. Cambridge, Mass.: Harvard. ISBN 978-0-67400-163-3.
• Ritter, Jonathan Templin (2017). Stillwell and Mountbatten in Burma: Allies at War, 1943–1944. University of North Texas Press. ISBN 978-1-57441-674-9.
• Rooney, David (1992). Burma Victory: Imphal and Kohima, March 1944 to May 1945. London: Cassell. ISBN 978-0-30435-457-3.
• Slim, William (1956). Defeat into Victory. London: Cassell. ISBN 978-0-33050-997-8. OCLC 891162827. {{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help)
• Swinson, Arthur (2015) [1966]. Kohima. Head of Zeus. ISBN 978-1-78408-177-5.
• Thompson, Julian (2010). Forgotten Voices of Burma: The Second World War's Forgotten Conflict (illustrated, reprint ed.). Random House. ISBN 978-0-09193-237-4.
• Wilson, David (2001). The Sum of Things. Staplehurst: Spellmount. ISBN 978-1-86227-134-0.

അധികവായനയ്ക്ക്

• Callahan, Raymond. Triumph at Imphal-Kohima: How the Indian Army Finally Stopped the Japanese Juggernaut (University Press of Kansas, 2017) online review

• Colvin, John (2012). Not Ordinary Men: The Story of the Battle of Kohima. Leo Cooper. ISBN 978-1-84884-871-9. OCLC 793214121.
• Edwards, Leslie (2009). Kohima: The Furthest Battle. The History Press. ISBN 978-1-86227-488-4.
• Graham, Gordon (2005). The Trees Are All Young on Garrison Hill. Marlow, Buckinghamshire: The Kohima Educational Trust. ISBN 978-0-95526-870-0.
• Karnad, Raghu (2015). Farthest Field: An Indian Story of the Second World War. New York, N.Y.: W.W. Norton & Company Ltd. ISBN 978-0-393-24809-8.

പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

• The Kohima Museum
• Ball of Fire: 5th Indian Division in World War II, by Anthony Brett-James
• Tom Hope (a Wearside man) recalls horrors of the brutal Battle of Kohima
• Revisiting India's forgotten battle of WWII: Kohima-Imphal, the Stalingrad of the East. Ranjan Pal, CNN. Published 3 October 2020.
• Kohima: Britain's 'forgotten' battle that changed the course of WWII