ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

കരട്:കംബോഡിയൻ-തായ് അതിർത്തി തർക്കം

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Cambodian–Thai border dispute

The Preah Vihear Temple
തിയതി22 June 2008 – 15 December 2011
(3 വർഷം, 5 മാസം, 3 ആഴ്ച and 2 ദിവസം)
സ്ഥലംCambodia–Thailand border
ഫലംStalemate/Cambodian diplomatic victory
  • ICJ decision awards promontory of Preah Vihear to Cambodia[1]
യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ
 Cambodia Thailand
പടനായകരും മറ്റു നേതാക്കളും
Hun SenAbhisit Vejjajiva
നാശനഷ്ടങ്ങൾ
19 soldiers killed[2]
3 civilians killed[3]		16 soldiers killed[4]
2 civilians killed[5][6]

2008 ജൂണിൽ കംബോഡിയയും തായ്‌ലൻഡും തമ്മിലുള്ള ഒരു നൂറ്റാണ്ട് നീണ്ട തർക്കത്തിൻ്റെ ഭാഗമായാണ് കംബോഡിയൻ-തായ് അതിർത്തി തർക്കം ആരംഭിച്ചത്. 11-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രീഹ് വിഹീർ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം, ചോം ഖ്സാന്ത് ജില്ല, വടക്കൻ കംബോഡിയയിലെ പ്രീഹ് വിഹിയർ പ്രവിശ്യ, വടക്കുകിഴക്കൻ തായ്‌ലൻഡിലെ സിസാകേത് പ്രവിശ്യയിലെ കാന്താരലക് ജില്ല എന്നിവയ്‌ക്കിടയിലുള്ള ഡാങ്‌ഗ്രക് പർവതനിരകൾ എന്നിവയെ ചൊല്ലിയായിരുന്നു തർക്കം.

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ കംബോഡിയൻ അംബാസഡർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 2008 ജൂലൈ 15-ന് 50 തായ് പട്ടാളക്കാർ കിയോ സിഖകിരീശ്വര പഗോഡയുടെ സമീപത്തേക്ക് താമസം മാറിയതോടെയാണ് ഏറ്റവും പുതിയ തർക്കം ആരംഭിച്ചത്. അത് കംബോഡിയയുടെ പ്രദേശത്ത് പ്രീഹ് വിഹിയർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് 300 മീറ്റർ (980 അടി) അകലെയാണെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.[7] 1962-ലെ അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയുടെ (ICJ) ഒമ്പത്-മൂന്ന് തീരുമാനപ്രകാരം ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശത്തിൻ്റെ പുറം ഭാഗങ്ങളുടെ അതിർത്തി നിർണയം ഇതുവരെ പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെന്ന് തായ്ലൻഡ് അവകാശപ്പെട്ടു.[8]

തർക്കം 2008 ആഗസ്ത് 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ടാ മോൻ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. പ്രീഹ് വിഹറിന് പടിഞ്ഞാറ് 153 കിലോമീറ്റർ (95 മൈൽ) കംബോഡിയൻ ഭൂമിയിലാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം തായ് സൈന്യം കൈവശപ്പെടുത്തിയതായി കംബോഡിയ ആരോപിച്ചു. 2011 ഏപ്രിലിൽ ഒരു ഏറ്റുമുട്ടലിൽ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെടുന്നതുവരെ ഒരു സൈനികരും ആ പ്രദേശത്തേക്ക് നീങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് തായ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം നിഷേധിച്ചു.[9][10] തർക്ക പ്രദേശത്ത് നിന്ന് സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കാൻ 2011 ഡിസംബറിൽ ധാരണയായി.[11]

2013 നവംബർ 11-ന്, 1962ലെ ഐസിജെ വിധി പ്രകാരം പ്രീ വിഹീറിൻ്റെ കടലിലേക്ക് നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന എല്ലാ മുനമ്പും കംബോഡിയയ്ക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും ആ പ്രദേശത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന തായ് സൈന്യത്തെയോ പോലീസിനെയോ ഗാർഡ് സേനയെയോ പിൻവലിക്കാൻ തായ്‌ലൻഡിന് കരാർ ഉണ്ടെന്നും ഐസിജെ ഏകകണ്ഠമായ തീരുമാനത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. [1] എന്നിരുന്നാലും, ഈ വിധി കംബോഡിയയ്ക്ക് നോം ട്രാപ്പ് കുന്നും (ക്ഷേത്രത്തിന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ്) നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന കമ്പോഡിയയുടെ വാദം നിരാകരിച്ചു. കുന്നിന് മേൽ പരമാധികാരത്തിൽ ഒരു വിധിയും നടത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.

പശ്ചാത്തലം

[തിരുത്തുക]

പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനം മുതൽ കംബോഡിയയിലും തായ്‌ലൻഡിലും പ്രീയ വിഹീർ ക്ഷേത്ര പ്രദേശം ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

9-ഉം 10-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഖെമർ സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ കീഴിലാണ് ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം നിർമ്മിച്ചത്. സാമ്രാജ്യം അതിൻ്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തി സാവധാനത്തിൽ പതനം തുടങ്ങിയപ്പോൾ, അയുത്തയ രാജ്യം തായ്‌ലൻഡ് എന്ന ആധുനിക സംസ്ഥാനമായി വളരാൻ തുടങ്ങി. സയാമും വിയറ്റ്‌നാമും അയുത്തായ, തോൻബുരി, രത്തനകോസിൻ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ കംബോഡിയൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു.

1867-ലെ ഫ്രാങ്കോ-സയാമീസ് ഉടമ്പടി ബട്ടംബാംഗ്, സീം റീപ്പ്, ബാൻറേ മെൻചെയ്, ഒദ്ദാർ മീൻചെയ് പ്രവിശ്യകൾ ഒഴികെ, കംബോഡിയയുടെ മേലുള്ള ആധിപത്യം ഉപേക്ഷിക്കാൻ സയാമിനെ നിർബന്ധിതരാക്കി. [12] ഇവ ഔദ്യോഗികമായി സയാം രാജ്യത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. 1904-ൽ രാമ V രാജാവിൻ്റെ ഫ്രാൻസ് സന്ദർശന വേളയിൽ, ഫ്രാൻസ് അധിനിവേശം നടത്തിയിരുന്ന ട്രാറ്റ് പ്രവിശ്യയുടെയും ലോയി പ്രവിശ്യയിലെ ആംഫോ ഡാൻ സായിയുടെയും മേൽ തായ് പരമാധികാരം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിന് പകരമായി നാല് പ്രവിശ്യകളും ഫ്രാൻസിന് വിട്ടുകൊടുക്കാൻ സിയാം സമ്മതിച്ചു.[12]

1907-ൽ, ഒരു ഉഭയകക്ഷി അതിർത്തി കമ്മീഷനു വേണ്ടി ഫ്രഞ്ചുകാർ തായ്-കംബോഡിയൻ അതിർത്തി മാപ്പ് ചെയ്തു. 1904 ലെ ഉടമ്പടി പ്രകാരം, രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള അതിർത്തി പ്രകൃത്യാ ഉള്ള നീർത്തടമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, തത്ഫലമായുണ്ടായ ഭൂപടത്തിൽ നീർത്തടം തായ് ഭാഗത്താണെങ്കിലും, പ്രീ വിഹിയർ ക്ഷേത്രം കംബോഡിയയിലാണെന്ന് കാണിച്ച് ഉടമ്പടി വ്യതിചലിച്ചു. ഔദ്യോഗിക ഉപയോഗത്തിനായി തായ്‌ലൻഡ് ഭൂപടം സ്വീകരിച്ചു. 1930-കളിൽ തായ്‌ലൻഡുകാർ സ്വന്തമായി സർവേ നടത്തിയപ്പോഴാണ് ഈ പിശക് കണ്ടെത്തിയത്. എന്നാൽ ICJ പ്രതിഷേധിക്കാൻ അവർ വളരെക്കാലം കാത്തിരിക്കുകയും "മൗനാനുവാദം" വഴി ക്ഷേത്രം നഷ്‌ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.[13]

Literature

[തിരുത്തുക]
  • Kasetsiri, Charnvit; Sothirak, Pou; Chachavalpongpun, Pavin (2013). Preah Vihear: A Guide to the Thai-Cambodian Conflict and Its Solutions. Bangkok: White Lotus Press. ISBN 9789744801081.
  • Mißling, Sven (2011). "A Legal View of the Case of the Temple Preah Vihear". In Hauser-Schäublin, Brigitta (ed.). World Heritage Angkor and Beyond: Circumstances and Implications of UNESCO Listings in Cambodia. Göttingen: Göttingen University Press. pp. 57–67. ISBN 9782821875432.
  • Pawakapan, Puangthong R. (2013). State and Uncivil Society in Thailand at the Temple of Preah Vihear. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 9789814459907. OCLC 857365234.

അവലംബം

[തിരുത്തുക]
  1. 1 2 "Request for Interpretation of the Judgement of 15 June 1962 in the Case Concerning the Temple of Preah Vihear (Cambodia v. Thailand)" (PDF). www.icj-cij.org. International Court of Justice. നവംബർ 11, 2013. Archived from the original (PDF) on നവംബർ 11, 2013. Retrieved നവംബർ 12, 2013.
  2. ↑ 3 KIA on October 15, 2008, Archived നവംബർ 7, 2008 at the Wayback Machine 2 KIA on April 3, 2009, 4 KIA February 4–7, 2011, 9 KIA April 22–May 3, 2011, Archived മേയ് 7, 2011 at the Wayback Machine 1 KIA on July 23, 2011, Archived ഒക്ടോബർ 1, 2011 at the Wayback Machine that makes a total of 19 killed
  3. ↑ "Thailand, Cambodia clash again at disputed border". Associated Press. ഫെബ്രുവരി 7, 2011. Archived from the original on ജൂലൈ 29, 2018. Retrieved ഫെബ്രുവരി 16, 2011.
  4. ↑ 1 KIA on October 15, 2008, Archived നവംബർ 7, 2008 at the Wayback Machine 1 KIA on October 18, 2008, Archived മാർച്ച് 29, 2012 at the Wayback Machine 3 KIA on April 3, 2009, Archived ജൂലൈ 21, 2011 at the Wayback Machine 1 KIA on January 31, 2010, 1 KIA on February 5, 2011, Archived ഒക്ടോബർ 3, 2018 at the Wayback Machine 1 KIA on February 8, 2011, Archived ജൂലൈ 29, 2018 at the Wayback Machine 8 KIA April 22–May 3, 2011, Archived മേയ് 7, 2011 at the Wayback Machine that makes a total of 16 killed
  5. ↑ "Thai soldier killed in Cambodia border clash". BBC News. ഫെബ്രുവരി 5, 2011. Archived from the original on ഫെബ്രുവരി 5, 2011. Retrieved ഫെബ്രുവരി 5, 2011.
  6. ↑ "Thailand pulls out of Cambodia truce talks". ABC News. ഏപ്രിൽ 27, 2011. Archived from the original on ഒക്ടോബർ 30, 2016. Retrieved നവംബർ 14, 2013.
  7. ↑ "Archived copy" (PDF). www.un.int. Archived from the original (PDF) on 11 May 2009. Retrieved 15 January 2022.{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link)
  8. ↑ The Nation Newspaper. August 5, 2008. VOLUME 33 NO 51950
  9. ↑ "Thom – Prasat Ta Moan – Ta Muen Temple – Ta Moan Temple – Prasat Ta Muen – Prasat Ta Moan – Khmer Temple Cambodia". Ta Moan. ഓഗസ്റ്റ് 3, 2008. Archived from the original on ജനുവരി 7, 2011. Retrieved ഫെബ്രുവരി 16, 2011.
  10. ↑ "Search, Phnom Penh Post". Phnompenhpost.com. Archived from the original on ഏപ്രിൽ 25, 2011. Retrieved നവംബർ 14, 2013.
  11. ↑ "Thailand and Cambodia reach deal on temple border". BBC News. ഡിസംബർ 21, 2011. Archived from the original on ഡിസംബർ 24, 2018. Retrieved ജൂൺ 20, 2018.
  12. 1 2 Prasat Phra Viharn – Case study of political history – Nationalism Archived ഓഗസ്റ്റ് 27, 2008 at the Wayback Machine, Page 5 of 15 (in Thai)
  13. ↑ Case Concerning the Temple of Preah Vihear (Cambodia v. Thailand), Merits Archived ജൂൺ 3, 2013 at the Wayback Machine, [1962] I.C.J. Reports 6, p. 23

പുറം കണ്ണികൾ

[തിരുത്തുക]

Territorial maps

[തിരുത്തുക]

Other websites

[തിരുത്തുക]
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=കരട്:കംബോഡിയൻ-തായ്_അതിർത്തി_തർക്കം&oldid=4489232" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്