ഉള്ളടക്കത്തിലേക്ക് പോവുക

ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ്

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.

ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ്
Ophiocordyceps sinensis (left) growing out of the head of a dead caterpillar
Scientific classification Edit this classification
Kingdom: Fungi
Division: Ascomycota
Class: Sordariomycetes
Order: Hypocreales
Family: Ophiocordycipitaceae
Genus: Ophiocordyceps
Species:
O. sinensis
Binomial name
Ophiocordyceps sinensis
(Berk.) G.H.Sung, J.M.Sung, Hywel-Jones & Spatafora (2007)
Synonyms[2]

Sphaeria sinensis Berk. (1843)
Cordyceps sinensis (Berk.) Sacc. (1878)

ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ്
Chinese name
Traditional Chinese冬蟲夏草
Simplified Chinese冬虫夏草
Literal meaningwinter worm, summer grass
Alternative Chinese name
Traditional Chinese蟲草
Simplified Chinese虫草
Literal meaningworm-grass
Burmese name
Burmeseရှီးပတီး
Tibetan name
Tibetan དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་
Vietnamese name
Vietnamese= Đông trùng hạ thảo
Nepali name
Nepaliयार्सागुम्बा
Microscopic detail of the fruiting body
Fruiting body of O. sinensis यार्सागुम्बा in the Dolpo region of Nepal

ഒഫിയോകോർഡിസിപിറ്റേസി കുടുംബത്തിലെ ഷഡ്പദ രോഗകാരിയായ ഒരു ഫംഗസ് (പ്രാണികളിൽ വളരുന്ന ഒരു തരം ഫംഗസ്) ആണ് ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ് (കോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ്). കാറ്റർപില്ലർ ഫംഗസ് എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമി പ്രദേശങ്ങളായ ടിബറ്റൻ, ക്വിങ്ഹായ്, സിചുവാൻ, യുനാൻ, ഇന്ത്യ, ഭൂട്ടാൻ, നേപ്പാൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ 3,500 മീറ്റർ (11,500 അടി) ഉയരത്തിലുള്ള പുൽമേടുകളിലാണ് ഈ ഫംഗസ് പ്രധാനമായും കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവ പ്രേത നിശാശലഭങ്ങളുടെ ലാർവകളെ പരാദമാക്കുകയും ഒരു ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും നേപ്പാൾ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും ഒരു കാമോദ്ദീപക ഔഷധം ആയി ഇത് വിലമതിക്കുന്നു. [3]എന്നിരുന്നാലും, സ്വാഭാവികമായി വിളവെടുക്കുന്ന ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡിയിൽ പലപ്പോഴും ഉയർന്ന അളവിൽ ആർസെനിക്കും മറ്റ് ഘനലോഹങ്ങളും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് അവയെ വിഷാംശമുള്ളതാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. തൽഫലമായി, 2016 മുതൽ ചൈനയുടെ സ്റ്റേറ്റ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ഫോർ മാർക്കറ്റ് റെഗുലേഷൻ അവയുടെ വിൽപ്പന കർശനമായി നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നു.[4]

ഹെപ്പിയലിഡേ കുടുംബത്തിലെ നിശാശലഭങ്ങളുടെ ലാർവകളെ ഒ. സൈനൻസിസ് പരാദജീവികളാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിലും ഹിമാലയത്തിലും 3,000 മുതൽ 5,000 മീറ്റർ വരെ (10,000 മുതൽ 16,000 അടി വരെ) ഉയരങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ജനുസ്സുകളിൽ. ജീവനുള്ള ലാർവകളിൽ ഫംഗസ് മുളയ്ക്കുകയും അതിനെ കൊല്ലുകയും മമ്മിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് കുറച്ച് സെന്റിമീറ്റർ മാത്രം നീളമുള്ള ഇരുണ്ട തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള തണ്ട് പോലുള്ള ഒരു ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി മൃതദേഹത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് നിവർന്നുനിൽക്കുന്നു.

ഒ. സൈനൻസിസിനെ ഒരു ഔഷധ കൂൺ ആയി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും പരമ്പരാഗത ടിബറ്റൻ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും ഇതിന്റെ ഉപയോഗത്തിന് ഒരു നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട്.[5] വിവിധ ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങൾക്കായി ഇത് വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ സുരക്ഷയ്‌ക്കോ ഫലപ്രാപ്തിക്കോ മതിയായ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ ഇല്ല. കൂടാതെ പൊരുത്തക്കേടുള്ള സംസ്‌കരണവും ലേബലിംഗും കാരണം ഗുണനിലവാരം വ്യത്യാസപ്പെടാം.[6] കൈകൊണ്ട് ശേഖരിച്ച, കേടുകൂടാത്ത ഫംഗസ്-കാറ്റർപില്ലർ ശരീരത്തെ ഔഷധശാസ്ത്രജ്ഞർ ഒരു മരുന്നായി വിലമതിക്കുന്നു. കൂടാതെ അതിന്റെ വില കാരണം, അതിന്റെ ഉപയോഗം ഒരു സ്റ്റാറ്റസ് സിംബൽ കൂടിയാണ്.[7][8]

ചൈനയ്ക്ക് പുറത്ത് ഈ ഫംഗസിന്റെ ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി വാണിജ്യപരമായി കൃഷി ചെയ്യുന്നില്ല[9] . എന്നാൽ മൈസീലിയം രൂപത്തിലുള്ള ചെടികൾ ഇൻ വിട്രോയിൽ കൃഷി ചെയ്യാം.[10][11] അമിതമായ വിളവെടുപ്പും അമിതമായ ചൂഷണവും കാരണം ചൈനയിൽ O. സൈനൻസിസിനെ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഒരു ഇനമായി തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[12]സംരക്ഷണത്തിനും ഏറ്റവും പ്രയോജനകരമായ ഉപയോഗത്തിനുമായി അതിന്റെ രൂപഘടനയും വളർച്ചാ രീതികളും മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.

വർഗ്ഗീകരണ ചരിത്രവും വ്യവസ്ഥാപിതവും

[തിരുത്തുക]
ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ് എന്ന പുതിയ ഇനം കാറ്റർപില്ലറുകൾ

രൂപശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകൾ

[തിരുത്തുക]

ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസിൽ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഒരു ഫംഗസ് എൻഡോസ്ക്ലെറോട്ടിയയും (കാറ്റർപില്ലറിനുള്ളിൽ) സ്ട്രോമയും.[13] സ്ട്രോമ മുകളിലെ ഫംഗസ് ഭാഗമാണ്. ഇതിന് കടും തവിട്ട് അല്ലെങ്കിൽ കറുപ്പ് നിറമായിരിക്കും. പക്ഷേ ചെറുപ്രായമായിരിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറമായിരിക്കും. കൂടാതെ കാറ്റർപില്ലറിനേക്കാൾ ഇതിന്റെ നീളം സാധാരണയായി 4–10 സെന്റീമീറ്റർ കൂടുതലായിരിക്കും. ഇത് ലാർവയുടെ തലയിൽ നിന്ന് തനിയെ വളരുന്നു. ക്ലാവേറ്റ്, സബ്ലാന്സോലേറ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ഫ്യൂസിഫോം ആണ്. കൂടാതെ സ്റ്റൈപ്പിൽ (തണ്ടിൽ) നിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്.[14] സ്റ്റൈപ്പ് നേർത്തതും, രോമമില്ലാത്തതും, ചുളിവില്ലാത്തതോ മടക്കുകളുള്ളതോ ആണ്.

സ്ട്രോമയുടെ ഉൽപാദനശേഷിയുള്ള ഭാഗം തലയാണ്. പോകാത്തവിധം ഒട്ടിപ്പിടിച്ച പെരിത്തീസിയയുടെ ഓസ്റ്റിയോളുകൾ കാരണം തല ഗ്രാനുലാർ ആണ്.[13] പെരിത്തീസിയ ക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതും അണ്ഡാകാരവുമാണ്.[14] ആസ്കി രണ്ടറ്റത്തും സിലിണ്ടർ ആകൃതിയിലോ ചെറുതായി ചുരുങ്ങുന്നതോ ആണ്. കൂടാതെ നേരായതോ വളഞ്ഞതോ ആകാം. ഒരു ക്യാപിറ്റേറ്റ്, അർദ്ധഗോള അഗ്രം എന്നിവയുമുണ്ട്. കൂടാതെ രണ്ട് മുതൽ നാല് വരെ ബീജങ്ങൾ ഇതിൽ ഉണ്ടാകാം.[13] അതുപോലെ, അസ്കോസ്പോറുകൾ 5–12 μm നീളത്തിൽ ഹൈലിൻ, ഫിലിഫോം, മൾട്ടിസെപ്റ്റേറ്റ് എന്നിവയാണ്. ഇരുവശത്തും സബ്അറ്റെനുവേറ്റഡ് ആണ്.[14] O. സൈനൻസിസിന്റെ പ്രധാന തിരിച്ചറിയൽ സവിശേഷതകളിൽ ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി പെരിത്തീഷ്യൽ, ആസ്കസ്, ആസ്കോസ്പോർ പ്രകൃതം എന്നിവയാണ്.

ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് (പെച്ച്) കൊബയാസി സ്പീഷീസുകൾ മുഴുവൻ അസ്കോസ്പോറുകളും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ബീജകോശങ്ങളെ ഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിക്കുന്നില്ല. സ്ട്രോമൽ ഉപരിതലത്തിന് ലംബമായി താഴ്ന്നതോ ഉപരിപ്ലവമായതോ ആയ പെരിത്തീസിയ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന മറ്റ് കോർഡിസെപ്സ് സ്പീഷീസുകളിൽ നിന്ന് ഇത് വ്യത്യസ്തമാണ്. കൂടാതെ പാകമാകുമ്പോൾ അസ്കോസ്പോറുകൾ ഭാഗികമായി ബീജങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു.[15] സാധാരണയായി കോർഡിസെപ്സ് സ്പീഷീസുകൾക്ക് തിളക്കമുള്ള നിറവും മാംസളവുമായ സ്ട്രോമാറ്റയുണ്ട്. എന്നാൽ ഒ. സിനെൻസിസിന് ഇരുണ്ട പിഗ്മെന്റുകളും ഉറപ്പുള്ള സ്ട്രോമാറ്റയും ഉണ്ട്. ഇത് മിക്ക ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സ്പീഷീസുകളുടെയും ഒരു സാധാരണ സവിശേഷതയാണ്.[9]

വർഗ്ഗീകരണത്തിലെ പുരോഗതികൾ

[തിരുത്തുക]
വിളവെടുപ്പിനു ശേഷം ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ് (ഡാർച്ചുല, നേപ്പാൾ).

1843-ൽ മൈൽസ് ബെർക്ക്‌ലിയാണ് ഈ ഇനത്തെ സ്ഫേരിയ സിനെൻസിസ്;[16] എന്ന് ആദ്യമായി ശാസ്ത്രീയമായി വിശേഷിപ്പിച്ചത്. പിയർ ആൻഡ്രിയ സാക്കാർഡോ 1878-ൽ ഈ ഇനത്തെ കോർഡിസെപ്സ് ജനുസ്സിലേക്ക് മാറ്റി.[17] 2007 വരെ ഈ ഫംഗസ് കോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. കോർഡിസിപിറ്റേസിയുടെയും ക്ലാവിസിപിറ്റേസിയുടെയും വർഗ്ഗീകരണം ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ തന്മാത്രാ വിശകലനം ഉപയോഗിച്ചു. അതിന്റെ ഫലമായി ഒരു പുതിയ കുടുംബമായ ഒഫിയോകോർഡിസിപിറ്റേസിയുടെ പേര് നൽകപ്പെടുകയും സി. സിനെൻസിസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി കോർഡിസെപ്സ് സ്പീഷീസുകളെ ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് ജനുസ്സിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.[15]

സാധാരണ പേരുകൾ

[തിരുത്തുക]

ടിബറ്റിൽ ഇത് യാർട്ട്സ ഗൺബു, དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ (വൈലി: dbyar rtswa dgun 'bu, ZWPY: yarza g̈unbu, ലാസ ഭാഷാഭേദം: [jɑ̀ːt͡sɑ kỹ̀pu], "വേനൽക്കാല പുല്ല് ശൈത്യകാല പുഴു") എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ടിബറ്റൻ ഡോക്ടറായ സുർഖർ നാംനി ഡോർജെയാണ് ഈ പേര് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ടിബറ്റൻ സംഭാഷണത്തിൽ യാർട്ട്സ ഗൺബു പലപ്പോഴും "ബു" അല്ലെങ്കിൽ "യാർട്ട്സ" എന്ന് ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു. ടിബറ്റൻ നാമം നേപ്പാളിയിൽ യാർച്ചാഗുംബ, യാർചാഗുംബ, യാർഷഗുംബ, യാർചഗുംബ അല്ലെങ്കിൽ യാർസഗുംബ എന്നിങ്ങനെ ലിപ്യന്തരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഭൂട്ടാനിലെ ലിപ്യന്തരണം യാർട്ട്‌സ ഗീൻബൂബ് എന്നാണ്.

ഇന്ത്യയിൽ, നേപ്പാളി, ഹിന്ദി, ഗർവാലി ഭാഷകളിൽ ഇത് കീര ഝാർ, കീഡ ജാഡി, കീദാ ഘാസ് അല്ലെങ്കിൽ ഘാസ് ഫാഫൂണ്ട് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ചൈനീസ് ഭാഷയിൽ ഇത് ഡോങ് ചോങ് ക്സിയാ കോ (冬蟲夏草) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതായത് "ശീതകാല പുഴു, വേനൽക്കാല പുല്ല്", ഇത് യഥാർത്ഥ ടിബറ്റൻ പേരിന്റെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിലുള്ള വിവർത്തനമാണ്.[18] പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ, ഇതിന്റെ പേര് പലപ്പോഴും ചോങ് കാവോ (蟲草 "പ്രാണി സസ്യം") എന്ന് ചുരുക്കി വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സി. മിലിറ്റാരിസ് പോലുള്ള മറ്റ് കോർഡിസെപ്സ് സ്പീഷീസുകൾക്കും ഇത് ബാധകമാണ്. ജാപ്പനീസ് ഭാഷയിൽ, ഇത് ടോച്ചുകാസോ എന്ന ചൈനീസ് നാമത്തിന്റെ (冬虫夏草) ജാപ്പനീസ് വായനയിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നു. അതേസമയം കൊറിയൻ, വിയറ്റ്നാമീസ് ഭാഷകളിൽ ഇത് യഥാക്രമം ഡോങ്ചുങ്ഹാച്ചോ (동충하초), đông trùng hạ thảo എന്നീ ചൈനീസ് പദങ്ങളുടെ ലിപ്യന്തരണം ചെയ്ത രൂപങ്ങളിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വിചിത്രമെന്നു പറയട്ടെ, ചിലപ്പോൾ ചൈനീസ് ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസിനെ അവെറ്റോ എന്ന് പരാമർശിക്കാറുണ്ട്. ഇത് തെക്കുകിഴക്കൻ ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ നിന്നും ന്യൂസിലൻഡിൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു ഇനമായ ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് റോബർട്‌സിയുടെ മാവോറി പേരാണ്.[19]

പര്യായങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

1980-കൾ മുതൽ, 13 ജനുസ്സുകളിലായി 22 സ്പീഷീസുകൾ O. സൈനൻസിസിന്റെ അനാമോർഫിൽ (അലൈംഗികമായി പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പൂപ്പൽ പോലുള്ള രൂപം) ഉൾപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

Anamorphs attributed to O. സൈനൻസ്
അനാമോർഫ് Correct Teleomorph Method for identification/Reference
സെഫാലോസ്പോറിയം അക്രീമോണിയം അംബെലോപ്സിസ് [20]
ക്രിസോസ്പോറിയം സൈനൻസ് ? (not O. സൈനൻസ്) RAPD പോളിമോർഫിസം സാമ്യം[20]
സെഫാലോസ്‌പോറിയം ഡോങ്‌ചോങ്‌സിയാകേ (invalid name) O. സൈനൻസ് [20]
Cephalosporium sp. sensu[ആര്?] (incomplete name) O. സൈനൻസിസ് [20]
ഹിർസുട്ടെല്ല സൈനൻസിസ് (invalid name but commonly used) O. സൈനൻസിസ് ;[20] ITS sequence;[21] microcyclic conidiation from ascospores and molecular studies[13]
ഹിർസുട്ടെല്ല ഹെപിയാലി O. സൈനൻസിസ് [20]
സെഫാലോസ്പോറിയം സൈനൻസിസ് Possibly O. സൈനൻസിസ് സാധുവായ വിവരങ്ങളുടെ അഭാവമുണ്ട്. [20]
ഇസാരിയ ഫാരിനോസ പൈസിലോമൈസസ് ഫാരിനോസസ് [20]
Isolates reported as ഇസാരിയ sp., Verticella sp., Scydalium sp. അജ്ഞാതം, തിരിച്ചറിയൽ സംശയാസ്പദമാണ് [20]
മോർട്ടിയറെല്ല ഹെപിയാലി അജ്ഞാതം സൈഗോമൈക്കോട്ട [20]
പൈസിലോമൈസസ് സൈനൻസിസ് ? (not O. sinensis) തന്മാത്രാ തെളിവുകൾ[20]
സ്പോറോത്രിക്സ് ഇൻസെക്റ്റോറം ? (not O. സൈനൻസിസ്) തന്മാത്രാ തെളിവുകൾ[20]
Paecilomyces lingi ? അപൂർണ്ണമായ വിവരങ്ങൾ, ഒരു ലേഖനത്തിൽ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.[20]
ടോളിപോക്ലാഡിയം സൈനൻസിസ് ? 2002 വരെ സാധുവായ വിവരങ്ങളൊന്നുമില്ല.[20]
Paecilomyces hepiali ? സ്വന്തം സ്പീഷീസാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു, ഇപ്പോൾ സാംസോണിയല്ല ഹെപിയലി''[22]
ടോളിപോക്ലാഡിയം സൈനൻസിസ് ? 2002 വരെ സാധുവായ വിവരങ്ങളൊന്നുമില്ല.[20]

ടെലിയോമോർഫിന്റെ കൂടുതൽ പര്യായപദങ്ങൾ കോർഡിസെപ്സ് നെപാലെൻസിസ്, സി. മൾട്ടിആക്സിയാലിസ് എന്നിവയാണ്. ഇവയ്ക്ക് ഒ. സിനെൻസിസിനോട് സമാനമായ രൂപഘടന സ്വഭാവങ്ങളുണ്ട്. കൂടാതെ ഏതാണ്ട് സമാനമായതോ, സമാനമായ ITS ശ്രേണികളും അതിന്റെ അനുമാനിക്കപ്പെടുന്ന അനാമോർഫ്, എച്ച്. സിനെൻസിസും ഇതിനു ഉണ്ടായിരുന്നു.[21]

പരിസ്ഥിതിയും ജീവിത ചക്രവും

[തിരുത്തുക]
ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ്

ഒ. സിനെൻസിസ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന അണുബാധയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ള കാറ്റർപില്ലറുകൾ സാധാരണയായി 15 സെന്റീമീറ്റർ (5.9 ഇഞ്ച്) ഭൂഗർഭത്തിൽ ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിലും ഹിമാലയത്തിലും ആൽപൈൻ പുല്ലുകളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും 3,000 നും 5,000 മീറ്ററിനും ഇടയിൽ (9,800 നും 16,400 അടി) ഉയരത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്.[23] നേപ്പാൾ, ഭൂട്ടാൻ എന്നിവയുടെ വടക്കൻ ശ്രേണിയിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും, വടക്കൻ യുനാൻ, കിഴക്കൻ ക്വിങ്ഹായ്, കിഴക്കൻ ടിബറ്റ്, പടിഞ്ഞാറൻ സിചുവാൻ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഗാൻസു പ്രവിശ്യകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ ഫംഗസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [23] നിരവധി ജനുസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള (37 തിറ്ററോഡുകൾ, 1 ബൈപെക്റ്റിലസ്, 1 എൻഡോക്ലിറ്റ, 1 ഗാസോറിക്ട്ര, 3 ഫാർമസിസ്, ജനുസ്സിൽ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാത്ത 14 മറ്റ്) അമ്പത്തിയേഴ് ടാക്സകൾ ഒ. സിനെൻസിസിന്റെ സാധ്യതയുള്ള ഹോസ്റ്റുകളായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു [9].

ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറം മുതൽ കറുപ്പ് നിറം വരെയുള്ള ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി വളരുന്ന തണ്ട് പോലുള്ള ശരീരം (അല്ലെങ്കിൽ കൂൺ) ചത്ത പുഴുവിന്റെ തലയിൽ നിന്ന് വളരുകയും വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആൽപൈൻ പുൽമേടുകളിലെ മണ്ണിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുകയും ചെയ്യുന്നു.[24] വേനൽക്കാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി ബീജകോശങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നു. വേരുകൾ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് മണ്ണിനടിയിൽ ജീവിക്കുന്ന കാറ്റർപില്ലറുകൾ, വേനൽക്കാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, തൊലി പൊഴിച്ചതിനുശേഷം ഫംഗസിന് ഏറ്റവും ഇരയാകുന്നു. ശരത്കാലത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, പുഴുവിന്റെ ചർമ്മത്തിലെ രാസവസ്തുക്കൾ ഫംഗസ് ബീജങ്ങളുമായി ഇടപഴകുകയും ഫംഗസ് മൈസീലിയ പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പിന്നീട് കാറ്റർപില്ലറിനെ ബാധിക്കുന്നു.[23]

രോഗം ബാധിച്ച ലാർവകൾ മണ്ണിന്റെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ലംബമായി തല ഉയർത്തി നിലകൊള്ളുന്ന പ്രവണത കാണിക്കുന്നു. ഒരു ആതിഥേയ ലാർവയെ ആക്രമിച്ചതിനുശേഷം, ഫംഗസ് ആതിഥേയ സസ്യത്തിൽ ഉടനീളം വ്യാപിക്കുകയും ഒടുവിൽ അതിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. ഫംഗസ് സ്ക്ലെറോട്ടിയയുടെ ഉത്പാദനം കാരണം ക്രമേണ ആതിഥേയ സസ്യ ലാർവകൾ നിശ്ചലമായിത്തീരുന്നു. ഫംഗസ് സ്ക്ലെറോട്ടിയ മൾട്ടിഹൈഫൽ ഘടനകളാണ്. അവ നിഷ്ക്രിയമായി തുടരുകയും പിന്നീട് ബീജകോശങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ മുളയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശൈത്യകാലം കഴിഞ്ഞതിനുശേഷം, ഫംഗസ് ആതിഥേയ സസ്യശരീരത്തെ വിണ്ടുകീറി, ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ലാർവ തലയിൽ നിന്ന് ഒരു ലൈംഗിക ബീജകോശ ഘടനയാണിത്(ഒരു പെരിത്തീഷ്യൽ സ്ട്രോമ), ഇത് നിലത്തിന് താഴെയുള്ള ചത്ത ലാർവയിലെ സ്ക്ലെറോട്ടിയയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ ചക്രം പൂർത്തിയാക്കാൻ മണ്ണിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന് മുകളിലേക്ക് വളരുന്നു.[25]

സാവധാനത്തിൽ വളരുന്ന O. സൈനൻസിസ് താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ താപനിലയിൽ, അതായത് 21 °C-ൽ താഴെയാണ് വളരുന്നത്. താപനില ആവശ്യകതകളും വളർച്ചാ നിരക്കുകളും O. സൈനൻസിസിനെ മറ്റ് സമാനമായ ഫംഗസുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന നിർണായക ഘടകങ്ങളാണ്.[9]കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം പർവത ജീവിയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നതായി സംശയിക്കുന്നു.[26][8]

പരമ്പരാഗത ഏഷ്യൻ മരുന്നുകളിലെ ഉപയോഗം

[തിരുത്തുക]
Weighing the precious caterpillar fungus in Yushu, Southern Qinghai, China

ടിബറ്റിലും നേപ്പാളിലും ആണ് നാടോടി വൈദ്യത്തിൽ കാറ്റർപില്ലർ ഫംഗസിന്റെ ഉപയോഗം ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇതുവരെ അതിന്റെ ഉപയോഗം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന വാചകം 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ടിബറ്റൻ വൈദ്യനായ സുർഖർ ന്യാംനി ഡോർജെ (വൈലി: സുർ മഖർ മ്നിയാം നൈഡ് റഡോ ർജെ) [1439–1475]) തന്റെ മാൻ എൻഗാഗ് ബൈ ബാ റിംഗ് ബ്രെൽ ("ഇൻസ്ട്രക്ഷൻസ് ഓൺ എ മിരിയഡ് ഓഫ് മെഡിസിൻസ്") എന്ന കൃതിയിൽ എഴുതിയതാണ്. അവിടെ അദ്ദേഹം അതിന്റെ ഉപയോഗത്തെ ഒരു കാമോദ്ദീപകമായി വിവരിക്കുന്നു.[27]

പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ പരാമർശം വാങ് ആങ്ങിന്റെ 1694-ലെ മെറ്റീരിയ മെഡിക്കയുടെ സംഗ്രഹമായ ബെൻ കാവോ ബെയ് യാവോയിലാണ്.[28]പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇത് വു യിലുവോയുടെ ബെൻ കാവോ കോങ് സിനിൽ ("മെറ്റീരിയ മെഡിക്കയുടെ പുതിയ സമാഹാരം") പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[29] നേപ്പാളിലെ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ കാറ്റർപില്ലർ ഫംഗസിനെക്കുറിച്ചുള്ള എത്‌നോ-മൈക്കോളജിക്കൽ അറിവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[30] മുഴുവൻ ഫംഗസ്-കാറ്റർപില്ലർ മിശ്രിതം ഔഷധ ഉപയോഗത്തിനായി കൈകൊണ്ട് ശേഖരിക്കുന്നു.

പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ, ഇത് ഒരു മൃഗവും ഒരു സസ്യവും ചേർന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത് യിൻ യാങ് എന്നിവയുടെ മികച്ച സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[31]

സ്ഥലവും ആതിഥേയ പ്രാണിയും പൊരുത്തപ്പെടുമ്പോൾ പോലും കാട്ടിൽ നിന്ന്ശേഖരിക്കുന്ന "കോർഡിസെപ്സ്" എല്ലായ്‌പ്പോഴും ശരിയായ O. സൈനൻസിസ് അല്ല. ഇത് കോർഡിസെപ്സ് ലിയാങ്‌ഷാനെൻസിസ് (ലിയാങ്‌ഷാൻ, ചൈന; നിരവധി നേപ്പാളി "കോർഡിസെപ്‌സ്" ഈ ഇനമാണെന്ന് തെറ്റായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അവയ്‌ക്ക് പുതിയ പേരുകളൊന്നും ഇതുവരെ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ല)[32] . സാംസോണിയല്ല ഹെപിയാലി (ക്വിങ്‌ഹായ്, ചൈന).[22]ആധുനിക രീതി ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഒരേ ഇനമല്ലെങ്കിലും, പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഈ ഇനങ്ങളെ വിശാലമായി ഒരേ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.[33] പരമ്പരാഗതമായി O. സൈനൻസിസിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന "കോർഡിസെപ്സ്" ഇനങ്ങളും ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും സമാനമായ ഒരു ടോണിഫൈയിംഗ് പ്രവർത്തനം ഇതിന് ഉണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ വിശാലമായ അർത്ഥത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 299 ഇനം "കോർഡിസെപ്‌സ്" ചൈനയിലുണ്ട്.[34]

വിവിധ ആരോഗ്യ രക്ഷയ്ക്കായി ഇത് വിപണനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ സുരക്ഷയ്‌ക്കോ ഫലപ്രാപ്തിക്കോ മതിയായ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ ഇല്ല. കൂടാതെ പൊരുത്തക്കേടുള്ള സംസ്കരണവും ലേബലിംഗും കാരണം ഗുണനിലവാരം വ്യത്യാസപ്പെടാം.[6]

ദ്വിതീയ മെറ്റബോളിറ്റുകൾ

[തിരുത്തുക]
കോർഡിസെപിൻ

2008-ലെ ഒരു സ്രോതസ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് സി. മിലിറ്റാരിസിൽ ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ ഒരു അഡിനോസിൻ ഡെറിവേറ്റീവായ കോർഡിസെപിൻ ഒ. സൈനൻസിസിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ്. [35] എന്നിരുന്നാലും, ഈ പഠനം, അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്പീഷീസ് ആണെന്ന് തന്മാത്രാ സ്ഥിരീകരണമില്ലാതെ, കടകളിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ വസ്തുക്കളാണ് ഒ. സൈനൻസിസ് എന്നാണ് ലേബൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.[36] കോർഡിസെപിനിന്റെ ബയോസിന്തറ്റിക് മെഷിനറിയെ പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ച 2017-ലെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു പഠനം, ഒ. സൈനൻസിസ് കോർഡിസെപിൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. "കോർഡിസെപ്സ്" സ്പീഷീസുകളെ ശരിയായി തിരിച്ചറിയേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഈ പൊരുത്തക്കേട് അടിവരയിടുന്നു.[37]

സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം

[തിരുത്തുക]

ഗ്രാമീണ ടിബറ്റിൽ, യാർട്സ ഗൺബു ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പണ വരുമാന സ്രോതസ്സായി മാറിയിരിക്കുന്നു. 2004-ൽ പ്രാദേശിക കുടുംബങ്ങൾക്ക് വാർഷിക പണ വരുമാനത്തിന്റെ 40% ഉം ജിഡിപിയിൽ 8.5% ഉം ഫംഗസുകൾ സംഭാവന ചെയ്തു. പ്രത്യേകിച്ച് 1990-കളുടെ അവസാനം മുതൽ വിലകൾ തുടർച്ചയായി വർദ്ധിച്ചു. 2008-ൽ, ഒരു കിലോഗ്രാം 3,000 യുഎസ് ഡോളറിന് (ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഗുണനിലവാരം) 18,000 യുഎസ് ഡോളറിൽ കൂടുതലായി (മികച്ച ഗുണനിലവാരം, ഏറ്റവും വലിയ ലാർവകൾ) വ്യാപാരം ചെയ്തു. ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിലെ വാർഷിക ഉത്പാദനം 2009-ൽ 80–175 ടൺ ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു.[38] ഹിമാലയൻ ഒഫിയോകോർഡിസെപ്‌സ് ഉത്പാദനം കുറച്ച് ടൺ മാത്രമേയുള്ളൂ.

2004-ൽ ഒരു കിലോഗ്രാം കാറ്റർപില്ലറുകളുടെ മൂല്യം നേപ്പാളിൽ 30,000 മുതൽ 60,000 വരെ നേപ്പാളി രൂപയും ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 100,000 രൂപയും ആയിരുന്നു എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.[39] 2011-ൽ, ഒരു കിലോഗ്രാം കാറ്റർപില്ലറുകളുടെ മൂല്യം നേപ്പാളിൽ 350,000 മുതൽ 450,000 വരെ നേപ്പാളി രൂപയുമായിരുന്നു. 2012-ലെ ബിബിസി ലേഖനത്തിൽ വടക്കേ ഇന്ത്യൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഒരു ഫംഗസിന് 150 രൂപ (ഏകദേശം £2 അല്ലെങ്കിൽ $3) വിലയുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇത് ഒരു കൈത്തൊഴിലാളിയുടെ ദിവസ വേതനത്തേക്കാൾ കൂടുതലാണ്.[40] 2012-ൽ, ഒരു പൗണ്ട് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള യാർട്സയുടെ ചില്ലറ വിൽപ്പന വില $50,000-ൽ എത്തിയിരുന്നു.[41]

ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയിൽ ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസിന്റെ വില 1998 നും 2008 നും ഇടയിൽ ഏകദേശം 900% വർദ്ധിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. വാർഷിക ശരാശരി 20% ൽ കൂടുതൽ (പണപ്പെരുപ്പത്തിനുശേഷം). എന്നിരുന്നാലും, വലിയ കാറ്റർപില്ലർ ഫംഗസിന്റെ മൂല്യം ചെറിയ കോർഡിസെപ്സുകളേക്കാൾ ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു. ഇത് താഴ്ന്ന ഗുണനിലവാരമുള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[28]

Year% Price IncreasePrice/kg (Yuan)
1980s1,800
1997467% (incl. inflation)8,400
2004429% (incl. inflation)36,000
200510,000–60,000
2013125,000–500,000

ഭൂട്ടാൻ രാജ്യത്തിൽ, ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസും അടുത്തിടെ വിളവെടുക്കുന്നുണ്ട്. ഭൂട്ടാനീസ് "കോർഡിസെപ്സ്" തന്മാത്രാപരമായി O. സിനെൻസിസ് ആണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ ഗുണനിലവാരം ടിബറ്റൻ ഒന്നിന് തുല്യമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[42]

വന്യ ശേഖരണത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

സാമൂഹിക ആഘാതം

[തിരുത്തുക]

ഉയർന്ന മൂല്യം കാരണം, പുൽമേടുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തെച്ചൊല്ലി ഗ്രാമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് തലവേദനയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. നിരവധി കേസുകളിൽ ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2011 നവംബറിൽ, വിലയേറിയ കാമോദ്ദീപക ഫംഗസിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള പോരാട്ടത്തിനിടെ ഒരു കൂട്ടം കർഷകരെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് നേപ്പാളിലെ ഒരു കോടതി 19 ഗ്രാമീണരെ ശിക്ഷിച്ചു. 2009 ജൂണിൽ മനാങ്ങിലെ വിദൂര വടക്കൻ ജില്ലയിൽ യാർച്ചഗുംബയെ തേടിപ്പോയ ഏഴ് കർഷകർ കൊല്ലപ്പെട്ടീരുന്നു.[43]

ജൂൺ-ജൂലൈ വിളവെടുപ്പ് സീസണിൽ ലാഭകരമായ കയറ്റുമതി വ്യാപാരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനായി നേപ്പാളിലെ മാവോയിസ്റ്റുകളും സർക്കാർ സേനയും പോരാടിയതിനാൽ, അതിന്റെ മൂല്യം നേപ്പാളിലെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിൽ ഇതിന് ഒരു പങ്കു നൽകി. [44]നേപ്പാളിൽ യാർച്ചഗുംബ ശേഖരിക്കുന്നത് 2001 ൽ മാത്രമാണ് നിയമവിധേയമാക്കിയത്. ഇപ്പോൾ ചൈന, തായ്‌ലൻഡ്, വിയറ്റ്നാം, കൊറിയ, ജപ്പാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ഡിമാൻഡ് ഏറ്റവും ഉയർന്നതാണ്. 2002 ആയപ്പോഴേക്കും 'സസ്യത്തിന്റെ' മൂല്യം കിലോഗ്രാമിന് R 105,000 ($1,435) ആയി ഉയർന്നു. ഇത് സർക്കാരിന് കിലോഗ്രാമിന് R 20,000 ($280) റോയൽറ്റി ഈടാക്കാൻ അനുവദിച്ചു.

പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം

[തിരുത്തുക]

ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസിനായുള്ള തിരയൽ അത് വളരുന്ന ടിബറ്റൻ പീഠഭൂമിയുടെ പരിസ്ഥിതിക്ക് ഭീഷണിയാകുമെന്ന് പലപ്പോഴും കരുതപ്പെടുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇത് ശേഖരിച്ചുവരുന്നതും ഇപ്പോഴും അത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ സാധാരണമാണെങ്കിലും, നിലവിലെ ശേഖരണ നിരക്ക് ചരിത്ര കാലത്തേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്.

ഇന്ത്യയിൽ, മരങ്ങളുടെ നിരയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ് ശേഖരിക്കുന്നവർ നടത്തുന്ന ഇന്ധന മരം മുറിക്കൽ ഹിമാലയൻ ബിർച്ച് ബെറ്റുല യൂട്ടിലിസ് പോലുള്ള വൃക്ഷ ഇനങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.[45]

കൃഷി

[തിരുത്തുക]

മൈസീലിയ

[തിരുത്തുക]

വന്യ ഇനം ഒ. സിനെൻസിസിന് പകരമായി ഒ. സിനെൻസിസ് മൈസീലിയം കൃഷി ചെയ്യുന്നു. ഇത് മെച്ചപ്പെട്ട സ്ഥിരത നൽകുമെന്ന് നിർമ്മാതാക്കൾ അവകാശപ്പെടുന്നു. ദ്രാവക കൾച്ചറിൽ (ചൈനയിൽ) അല്ലെങ്കിൽ ധാന്യങ്ങളിൽ (പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ) ശുദ്ധമായ മൈസീലിയ വളർത്തുന്നതിലൂടെയാണ് സാധാരണയായി ഒ. സിനെൻസിസിന്റെ കൃത്രിമ കൃഷി നടത്തുന്നത്.

പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ് സിനെൻസിസ് ഇപ്പോൾ വ്യാവസായിക തലത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, കൃഷി ചെയ്ത കാറ്റർപില്ലറുകളെ ബാധിക്കുന്ന ഫംഗസിനെ വളർത്തുന്നതിൽ ഇതുവരെ ആരും വിജയിച്ചിട്ടില്ല.[9]സംസ്കരിച്ച ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ധാന്യങ്ങളിലോ ദ്രാവകങ്ങളിലോ വളർത്തുന്ന മൈസീലിയയിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്.

ചൈനക്കാർ, മൈസീലിയയെ 'ഫെർമെന്റഡ് വിന്റർ-വേനൽക്കാല-പുല്ല് പൊടി' എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു പൊടിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രേത നിശാശലഭങ്ങളുടെ രോഗകാരിയായ സാംസോണിയല്ല ഹെപ്പിയാലി എന്ന അനുബന്ധ സസ്യത്തിന്റെ പൊടിച്ച മൈസീലിയയ്ക്കും ഇതേ പദം അനൗപചാരികമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

വിയറ്റ്നാമിൽ, കൃഷി, ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2022 ൽ വിയറ്റ്നാമിൽ കൃഷി ചെയ്ത "കോർഡിസെപ്സ്" (đông trùng hạ thảo)[a] ന്റെ ഉത്പാദനം ഏകദേശം 1,000 ടണ്ണിലെത്തി.[46] 2017 നെ അപേക്ഷിച്ച് അഞ്ച് മടങ്ങ് വർധനവ് ആണിത്. പുതിയ O. sinensis ന്റെ വിൽപ്പന വില 10-20 ദശലക്ഷം VND/kg വരെയാണ്.[47][48] അതേസമയം ഉണങ്ങിയ O. sinensis ന്റെ വിൽപ്പന വില 100-200 ദശലക്ഷം VND/kg വരെയാണ്. അതിനാൽ, വിയറ്റ്നാമിൽ കൃഷി ചെയ്ത "കോർഡിസെപ്സ്" ന്റെ സാമ്പത്തിക മൂല്യം ഏകദേശം 10,000 ബില്യൺ VND/kg ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[49][50] 2017-2022 കാലയളവിൽ, കൃഷി ചെയ്ത "കോർഡിസെപ്സ്" ന്റെ ഉത്പാദനം ശരാശരി 40%/വർഷം എന്ന നിരക്കിൽ വളർന്നു.[51][52]

ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി

[തിരുത്തുക]

1983-ൽ ചൈനയിലെ ലബോറട്ടറി സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഒരു വളർച്ചാ മാധ്യമം ഉപയോഗിച്ച്, പക്വമായ പെരിത്തീസിയം ഉള്ള ഒരു ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി ആദ്യമായി വളർത്തി. 2014 ആയപ്പോഴേക്കും, താഴ്ന്ന ഉയരമുള്ള സ്ഥലത്ത് അരി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു വളർച്ചാ മാധ്യമമുള്ള പാകമായ ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി നേടാൻ സാധിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, അത്തരം രൂപരഹിതമായ സംസ്കാര മാധ്യമങ്ങൾ "പുഴുവും പുല്ലും" എന്ന പരമ്പരാഗത അവതരണത്തോടെ ഒരു ഉൽപ്പന്നം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല.[34][53]

1991-ൽ പുഴുക്കളിൽ കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തി പൂർണ്ണമായും ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇത് ആദ്യകാല കൃഷിരീതിയിലേക്ക് നയിച്ചു. പുഴുക്കളിൽ കൃത്രിമമായി ഫംഗസ് കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തി. പിന്നീട് ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ പ്രകൃതിദത്ത ആവാസ വ്യവസ്ഥയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വിളവ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു. പക്ഷേ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോഴും വിധേയമായിരുന്നു. 2016-ൽ, നിയന്ത്രിത അന്തരീക്ഷത്തിൽ കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തിയ പ്രാണികളെ പാകപ്പെടുത്താൻ സാധിച്ചു. ഈ രീതിയിൽ കൃഷി ചെയ്ത ഒ. സൈനൻസിസ് ചൈനയിൽ വാണിജ്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.[34]

പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പിനായി ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള കാറ്റർപില്ലറുകളുടെ വളർത്തലിനെ പരിസ്ഥിതിയിലെ പരാദ നിമറ്റോഡുകളും മറ്റ് എന്റോമോപാഥോജെനിക് ഫംഗസുകളും ബാധിച്ചേക്കാം. പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തിയ കാറ്റർപില്ലറുകളുടെ പരിണാമം എലികൾ ഭക്ഷണമായി കഴിക്കുന്നത് തടസ്സപ്പെടുത്താം. വളർച്ചാ മാധ്യമം സിയാര ഈച്ചകളുടെ ഭക്ഷണ സ്രോതസ്സായി മാറിയേക്കാം.[34]

കൃഷി ചെയ്ത ഇതരമാർഗ്ഗങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]

ഈ കൃഷിയിടത്തിൽ നിന്ന് ഹൈപ്പോക്രീൽസ് എന്നയിനം അനുബന്ധ ഫംഗസുകൾ ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവ കൃഷിക്ക് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒ. സൈനൻസിസിലും ഏഷ്യൻ സ്രോതസ്സുകളിലും ഉള്ളതുപോലെ തന്നെ ദ്വിതീയ മെറ്റബോളിറ്റുകളിൽ പലതും ഈ ഫംഗസുകളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ സമാനമായ ഔഷധ ഫലങ്ങളും ഉണ്ട്. ചിലത് പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പകരമായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്:

  • കോർഡിസെപ്സ് മിലിട്ടാരിസ് എന്ന ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി ചൈന,[33] വിയറ്റ്നാം,[54] തായ്‌വാൻ, ഇന്തോനേഷ്യ, എന്നിവിടങ്ങളിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നു.[55] സ്വർണ്ണ നിറമുള്ള ഫ്രൂട്ടിങ്ങ് ബോഡി വിലകുറഞ്ഞ കൂൺ ആയി കഴിക്കുന്നു.
  • സാംസോണിയെല്ല ഹെപ്പിയലി മൈസീലിയ ചൈനയിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നു. പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ ഫാർമക്കോപ്പിയയിൽ കാണപ്പെടുന്ന രണ്ട് "ജിൻഷുയിബാവോ" ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലും ചൈനയിലെ 260-ലധികം ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു, മൊത്തം വിപണി മൂല്യം ഏകദേശം 10 ബില്യൺ യുവാൻ ആണ്.[22]
  • പെയ്‌സിലോമൈസസ് ടെനുയിപ്‌സിൽ അസെറ്റോക്സിസിർപെനെഡിയോൾ, എർഗോസ്റ്റെറോൾ പെറോക്‌സൈഡ് എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇത് കൊറിയയിൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നു.[56]

' ചില പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങളിൽ, മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഇതരമാർഗങ്ങൾ "കോർഡിസെപ്സ്" അല്ലെങ്കിൽ 虫草 എന്ന പദത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് സ്വീകാര്യമാണ്.[33][22] ലി എറ്റ് ആൽ. (2023) (ചൈനീസ് ഭാഷയിൽ) ആഗോളതലത്തിൽ കോർഡിസെപ്സ് സെൻസു ലാറ്റോയുടെ കൃഷിയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിശദമായ അവലോകനം നൽകുന്നു.[34]

അവലംബങ്ങൾ

[തിരുത്തുക]
  1. ↑ The cited Vietnamese-language sources do not make it particularly clear whether the mentioned đông trùng hạ thảo is true O. sinensis. Vietnam is also known to cultivate C. militaris.
  1. ↑ Yang, Z.-L. (2020) [amended version of 2020 assessment]. "Ophiocordyceps sinensis". IUCN Red List of Threatened Species. 2020 e.T58514773A179197748. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T58514773A179197748.en. Retrieved 14 February 2025.
  2. ↑ "Ophiocordyceps sinensis (Berk.) G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora 2007". MycoBank. International Mycological Association. Retrieved 2011-07-19.
  3. ↑ Interview with Britt Bunyard on "Newshour". BBC. Sep 9, 2023.
  4. ↑ 《总局关于停止冬虫夏草用于保健食品试点工作的通知 -食药监食监三〔2016〕21号》
  5. ↑ Halpern, Miller (2002). Medicinal Mushrooms. New York, New York: M. Evans and Company, Inc. pp. 64–65. ISBN 978-0-87131-981-4.
  6. 1 2 "Mushrooms in dietary supplements". Operation Supplement Safety. Consortium for Health and Military Performance. 2020-07-29. Retrieved 2025-05-19.
  7. ↑ "Caterpillar Fungus: The Viagra of the Himalayas". NPR.org.
  8. 1 2 Yong, Ed (2018-10-22). "The World's Most Valuable Parasite Is in Trouble. And so are the livelihoods of the people who depend on it". The Atlantic.
  9. 1 2 3 4 5 Hsieh, C., et al., A Systematic Review of the Mysterious Caterpillar Fungus Ophiocordyceps sinensis in Dong-ChongXiaCao and Related Bioactive Ingredients. Vol. 3. 2013. 16–32.
  10. ↑ Yan JK, Wang WQ, Wu JY (2014). "Recent advances in Cordyceps sinensis polysaccharides: mycelial fermentation, isolation, structure, and bioactivities: a review". J Funct Foods. 6: 33–47. doi:10.1016/j.jff.2013.11.024. PMC 7185505. PMID 32362940.
  11. ↑ Martel J, Ko YF, Liau JC, Lee CS, Ojcius DM, Lai HC, Young JD (2017). "Myths and realities surrounding the mysterious caterpillar fungus". Trends Biotechnol. 35 (11): 1017–1021. doi:10.1016/j.tibtech.2017.06.011. PMID 29055355.
  12. ↑ Xiao-Liang W.; Yi-Jian Y. (2011). "Host insect species of Ophiocordyceps sinensis: a review". ZooKeys (127): 12743–59. Bibcode:2011ZooK..127...43W. doi:10.3897/zookeys.127.802. PMC 3175130. PMID 21998547.
  13. 1 2 3 4 Shrestha B.; Weimin Z.; Yongjie Z.; Xingzhong L. (2010). "What is the Chinese caterpillar fungus Ophiocordyceps sinensis (Ophiocordycipitaceae)?". Mycology. 1 (4): 228–236. doi:10.1080/21501203.2010.536791.
  14. 1 2 3 Sung G. H.; et al. (2007). "A multi-gene phylogeny of Clavicipitaceae (Ascomycota, Fungi): identification of localized incongruence using a combinational bootstrap approach". Molecular Phylogenetics and Evolution. 44 (3): 1204–1223. Bibcode:2007MolPE..44.1204S. doi:10.1016/j.ympev.2007.03.011. PMID 17555990.
  15. 1 2 Sung GH, Hywel-Jones NL, Sung JM, Luangsa-Ard JJ, Shrestha B, Spatafora JW (2007). "Phylogenetic classification of Cordyceps and the clavicipitaceous fungi". Studies in Mycology. 57: 5–59. doi:10.3114/sim.2007.57.01. PMC 2104736. PMID 18490993.
  16. ↑ Berkeley MJ. (1843). "On some entomogenous Sphaeriae". London Journal of Botany. 2: 205–11.
  17. ↑ Saccardo PA. (1878). "Enumeratio Pyrenomycetum Hypocreaceorum hucusque cognitorum systemate carpologico dispositorum" (PDF). Michelia (in ലാറ്റിൻ). 1 (3): 277–325.
  18. ↑ Lu D (2023). The Global Circulation of Chinese Materia Medica, 1700-1949: A Microhistory of the Caterpillar Fungus. Medicine and Biomedical Sciences in Modern History (in ഇംഗ്ലീഷ്). Palgrave Macmillan. pp. 1–3. doi:10.1007/978-3-031-24723-1. ISBN 978-3-031-24722-4. S2CID 256618310.
  19. ↑ Hill H. Art. XXXVI: The Vegetable Caterpillar (Cordiceps robertsii). Transactions and Proceedings of the Royal Society of New Zealand. Vol 34, 1901;396–401
  20. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Jiang, Y. Y., & Yao, Y. J. (2002). Names related to Cordyceps sinensis anamorph. Mycotaxon, 84:245-254.
  21. 1 2 Liu Z.; Liang Z.; Liu A.; Yao Y.; Hyde K. D.; Yu Z. (2002). "Molecular evidence for teleomorph-anamorph connections in Cordyceps based on ITS-5.8S rDNA sequences". Mycological Research. 106 (9): 1100–1108. doi:10.1017/s0953756202006378. S2CID 86704330.
  22. 1 2 3 4 Wang, Yuan-Bing; Wang, Yao; Fan, Qi; Duan, Dong-E; Zhang, Guo-Dong; Dai, Ru-Qin; Dai, Yong-Dong; Zeng, Wen-Bo; Chen, Zi-Hong; Li, Dan-Dan; Tang, De-Xiang; Xu, Zhi-Hong; Sun, Tao; Nguyen, Thi-Tra; Tran, Ngoc-Lan (2020-07-01). "Multigene phylogeny of the family Cordycipitaceae (Hypocreales): new taxa and the new systematic position of the Chinese cordycipitoid fungus Paecilomyces hepiali". Fungal Diversity (in ഇംഗ്ലീഷ്). 103 (1): 1–46. doi:10.1007/s13225-020-00457-3. ISSN 1878-9129.
  23. 1 2 3 Zhu JS, Halpern GM, Jones K (1998). "The scientific rediscovery of an ancient Chinese herbal medicine: Cordyceps sinensis: part I". J Altern Complement Med. 4 (3): 289–303. doi:10.1089/acm.1998.4.3-289. PMID 9764768.
  24. ↑ Stone R (2008). "Last Stand for the Body Snatcher of the Himalayas?" (PDF). Science. 322 (5905): 1182. doi:10.1126/science.322.5905.1182. JSTOR 20145300. PMID 19023056. S2CID 206583137.
  25. ↑ Xing X. K.; Guo S. X. (2008). "The Structure and Histochemistry of Sclerotia of Ophiocordyceps sinensis". Mycologia. 100 (4): 616–625. doi:10.3852/07-007R2. JSTOR 20444986. PMID 18833754. S2CID 31450924.
  26. ↑ KAI SCHULTZ (2016-06-26). "Demand for 'Himalayan Viagra' Fungus Heats Up, Maybe Too Much". NYT. Retrieved 27 June 2016.
  27. ↑ Winkler D. (2008). "The mushrooming fungi market in Tibet exemplified by Cordyceps sinensis and Tricholoma matsutake". Journal of the International Association of Tibetan Studies (4).
  28. 1 2 Winkler D. (2008). "Yartsa Gunbu (Cordyceps sinensis) and the fungal commodification of the rural economy in Tibet AR". Economic Botany. 62 (3): 291–305. doi:10.1007/s12231-008-9038-3. S2CID 29381859.
  29. ↑ Wu Y (1757). "Ben cao cong xin" – "New compilation of materia medica" (in ചൈനീസ്).
  30. ↑ nepjol.info, Devkota(2006)
  31. ↑ Siu, Kai Ming; Mak, Duncan H. F.; Chiu, P. Y.; Poon, Michel K. T.; Du, Y.; Ko, Kam Ming (2004-12-10). "Pharmacological basis of 'Yin-nourishing' and 'Yang-invigorating' actions of Cordyceps, a Chinese tonifying herb". Life Sciences. 76 (4): 385–395. doi:10.1016/j.lfs.2004.07.014. ISSN 0024-3205. PMID 15530501.
  32. ↑ Wang, Y; Dai, YD; Yang, ZL; Guo, R; Wang, YB; Yang, ZL; Ding, L; Yu, H (2021). "Morphological and Molecular Phylogenetic Data of the Chinese Medicinal Fungus Cordyceps liangshanensis Reveal Its New Systematic Position in the Family Ophiocordycipitaceae". Mycobiology. 49 (4): 297–307. doi:10.1080/12298093.2021.1923388. PMC 8409936. PMID 34512076.
  33. 1 2 3 Lu, Yi; Zhi, Yuee; Miyakawa, Takuya; Tanokura, Masaru (2019-05-22). "Metabolic profiling of natural and cultured Cordyceps by NMR spectroscopy". Scientific Reports. 9 (1): 7735. Bibcode:2019NatSR...9.7735L. doi:10.1038/s41598-019-44154-x. PMC 6531489. PMID 31118439.
  34. 1 2 3 4 5 "中国广义虫草种类及其驯化栽培研究进展" [Cordyceps Sensu Lato and Their Domestication and Cultivation in China]. 食用菌学报 (in ചൈനീസ്). 30 (5). 2023-10-15. doi:10.16488/j.cnki.1005-9873.2023.05.012. ISSN 1005-9873.
  35. ↑ National Cancer Institute (2011-02-02). "Definition of cordycepin". NCI Drug Dictionary. Retrieved 21 December 2015.
  36. ↑ Zhou, X; Luo, L; Dressel, W; Shadier, G; Krumbiegel, D; Schmidtke, P; Zepp, F; Meyer, CU (2008). "Cordycepin is an immunoregulatory active ingredient of Cordyceps sinensis". The American Journal of Chinese Medicine. 36 (5): 967–80. doi:10.1142/S0192415X08006387. PMID 19051361.
  37. ↑ Xia, Yongliang; Luo, Feifei; Shang, Yanfang; Chen, Peilin; Lu, Yuzhen; Wang, Chengshu (December 2017). "Fungal Cordycepin Biosynthesis Is Coupled with the Production of the Safeguard Molecule Pentostatin". Cell Chemical Biology. 24 (12): 1479–1489.e4. doi:10.1016/j.chembiol.2017.09.001. PMID 29056419.
  38. ↑ Winkler, D. (2009). "Caterpillar Fungus (Ophiocordyceps sinensis) Production and Sustainability on the Tibetan Plateau and in the Himalayas" (PDF). Asian Medicine. 5 (2): 291–316. doi:10.1163/157342109X568829.
  39. ↑ Sharma S. (2004). "Trade of Cordyceps sinensis from high altitudes of the Indian Himalaya: Conservation and biotechnological priorities" (PDF). Current Science. 86 (12): 1614–9.
  40. ↑ Jeffrey, Craig (2012-07-07). "The 'Viagra' transforming local economies in India". BBC News. Retrieved July 9, 2012.
  41. ↑ Finkel, M. (2012) Tibet's Golden "Worm", National Geographic, August 2012
  42. ↑ Wu, Ding-Tao; Lv, Guang-Ping; Zheng, Jian; Li, Qian; Ma, Shuang-Cheng; Li, Shao-Ping; Zhao, Jing (December 2016). "Cordyceps collected from Bhutan, an appropriate alternative of Cordyceps sinensis". Scientific Reports. 6 (1) 37668. Bibcode:2016NatSR...637668W. doi:10.1038/srep37668. ISSN 2045-2322. PMC 5118747. PMID 27874103.
  43. ↑ Staff (14 November 2011) 'Himalayan viagra': Six men get life for Nepal murders BBC News Asia, Retrieved 9 July 2012
  44. ↑ Baral N, Heinen JT (2005). "The Maoist people's war and conservation in Nepal". Politics and the Life Sciences. 24 (1): 2–11. CiteSeerX 10.1.1.474.3446. doi:10.2990/1471-5457(2005)24[2:TMPWAC]2.0.CO;2. PMID 17059316. S2CID 21142810.
  45. ↑ Maletha, Ajay; Maikhuri, R. K.; Bargali, S. S. (2020). "Criteria and indicator for assessing threat on Himalayan birch (B. utilis) at timberline ecotone of Nanda Devi Biosphere Reserve: A world heritage site, Western Himalaya, India". Environmental and Sustainability Indicators. 8 100086. Bibcode:2020EnvSI...800086M. doi:10.1016/j.indic.2020.100086. ISSN 2665-9727.
  46. ↑ "NGÀNH NÔNG NGHIỆP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU, GIẢI QUYẾT CÁC RÀO CẢN KỸ THUẬT PHÁT SINH" (PDF). Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. 2022-09-01. Archived from the original (PDF) on 2023-12-12. Retrieved 2023-12-12.
  47. ↑ NLD.COM.VN. "Đông trùng hạ thảo, sâm Ngọc Linh.... không còn quá xa xỉ". Báo Người Lao Động Online (in വിയറ്റ്നാമീസ്). Retrieved 2023-12-12.
  48. ↑ ONLINE, TUOI TRE (2023-04-02). "Đông trùng hạ thảo 'đánh lận con đen' đến nhà khoa học cũng khó phân biệt thật giả". TUOI TRE ONLINE (in വിയറ്റ്നാമീസ്). Retrieved 2023-12-12.
  49. ↑ "Nâng tầm giá trị cây dược liệu". lamdong.gov.vn. Archived from the original on 2023-12-12. Retrieved 2023-12-12.
  50. ↑ "Phát triển các mô hình trồng và chế biến dược liệu giá trị cao". Truyenhinhthanhhoa.vn (in വിയറ്റ്നാമീസ്). Retrieved 2023-12-12.
  51. ↑ VnExpress. "Việt Nam sản xuất cao từ nấm đông trùng hạ thảo". vnexpress.net (in വിയറ്റ്നാമീസ്). Retrieved 2023-12-12.
  52. ↑ "Việt Nam sản xuất cao từ nấm đông trùng hạ thảo". www.most.gov.vn. Retrieved 2023-12-12.
  53. ↑ Cao, L; Ye, Y; Han, R (2015). "Fruiting Body Production of the Medicinal Chinese Caterpillar Mushroom, Ophiocordyceps sinensis (Ascomycetes), in Artificial Medium". International Journal of Medicinal Mushrooms. 17 (11): 1107–12. doi:10.1615/intjmedmushrooms.v17.i11.110. PMID 26853966.
  54. ↑ "Báo VietnamNet". VietNamNet News (in vietnamese).{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  55. ↑ "Taiwanese company cultivates cordyceps in Indonesia". Antara News (in ഇംഗ്ലീഷ്). 10 December 2016.
  56. ↑ Hong, IP; Nam, SH; Sung, GB; Chung, IM; Hur, H; Lee, MW; Kim, MK; Guo, SX (December 2007). "Chemical Components of Paecilomyces tenuipes (Peck) Samson". Mycobiology. 35 (4): 215–8. doi:10.4489/MYCO.2007.35.4.215. PMC 3763175. PMID 24015100.

കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്

[തിരുത്തുക]

ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

[തിരുത്തുക]
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഒഫിയോകോർഡിസെപ്സ്_സിനെൻസിസ്&oldid=4645203" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്