ഇന്ദ്രവംശാ

വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
Jump to navigation Jump to search

മലയാളവ്യാകരണത്തിലെ ഒരു വൃത്തമാണ്‌ ഇന്ദ്രവംശ. ഇത് ഒരു സംസ്കൃതവൃത്തമാണ്. സംസ്കൃതത്തിൽ ഇത് ഇന്ദ്രവംശാ (इन्द्रवंशा) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ലക്ഷണം[തിരുത്തുക]

ലക്ഷണം മലയാളത്തിൽ:

കേളിന്ദ്രവംശാ തതജങ്ങൾ രേഫവും

പദം:- കേൾ, ഇന്ദ്രവംശാ തതജങ്ങൾ രേഫവും

ലക്ഷണം സംസ്കൃതത്തിൽ:

स्यादिन्द्रवंशा ततजै रसंयुतै:। [1]

സ്യാദിന്ദ്രവംശാ തതജൗ രസംയുതൈഃ

രണ്ട് തഗണങ്ങളും തുടർന്ന് ജഗണവും രഗണവും ക്രമേണ വരുന്നത് ഇന്ദ്രവംശ എന്ന വൃത്തം.

ത ത ജ ര എന്നീ ക്രമത്തിൽ നാലു ഗണങ്ങളും വന്നാൽ ഇന്ദ്രവംശയാകും. പേരിൽ ഇതിനോടു സാദൃശ്യമുള്ള മറ്റൊരു വൃത്തമാണ്‌ ഇന്ദ്രവജ്ര; പക്ഷേ ഇത് തൃഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വ‍ൃത്തമാണ്. ഒരു പാദത്തിൽ പതിനൊന്ന് അക്ഷരങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. എന്നാൽ ഇന്ദ്രവംശ ജഗതി ഛന്ദസ്സാണ്. പാദത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളുണ്ട്. ഇന്ദ്രവജ്രയിൽ ത ത ജ എന്നീ ഗണങ്ങൾക്കുശേഷം രണ്ട് ഗുരുക്കൾ വരണം.


ഉദാഹരണങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

ഉദാ:-1(സംസ്കൃതം)

ധർമേ യദാ ഗ്ലാനിരധർമപോഷണ-
മാത്മാനമസ്മിൻസമയേ സൃജാമ്യഹം
സദ്രക്ഷണായാസുരമർദനായ ച
ധർമം പുനഃസ്ഥാപയിതും യുഗേ യുഗേ -

ഇവകൂടി കാണുക[തിരുത്തുക]


കുറിപ്പുകൾ[തിരുത്തുക]

ഒരു വരിയിൽ ഇന്ദ്രവംശയുംഅടുത്തവരിയിൽ വംശസ്ഥവും വന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന വൃത്തമാണ്‌ ഉപജാതി. ഇവ്വിധം ഇന്ദ്രവജ്രയും ഉപേന്ദ്രവജ്രയും വരുന്നത് മറ്റൊരു ഉപജാതിയാണ്‌.

ആധാരങ്ങൾ[തിരുത്തുക]

  1. കേദാരഭട്ടൻ രചിച്ച വൃത്തരത്നാകരം


"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=ഇന്ദ്രവംശാ&oldid=2388223" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്