അജിത് ഡോവൽ
Ajit Doval അജിത് ഡോവൽ | |
|---|---|
 ഡോവൽ 2014-ൽ | |
| അഞ്ചാമത് ദേശീയ സുരഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് | |
പദവിയിൽ | |
| പദവിയിൽ 30 മേയ് 2014 | |
| പ്രധാനമന്ത്രി | നരേന്ദ്ര മോഡി |
| മുൻഗാമി | ശിവശങ്കർ മേനോൻ |
| വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ | |
| ജനനം | ജനുവരി 20, 1945 വയസ്സ്) Ghiri Banelsyun, Pauri Garhwal, Uttarakhand, India |
| വസതി | New Delhi |
| വിദ്യാഭ്യാസം | എം.എ. ഇക്കണോമിക്സ് |
| അൽമ മേറ്റർ | Rashtriya Military School Ajmer, Agra University, National Defence College |
| വെബ്വിലാസം | ajitdoval |
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് (NSA) ആണ് അജിത് കുമാർ ഡോവൽ (Ajit Kumar Doval). 1968 ബാച്ച് കേരള കേഡർ ഐ.പി.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അദ്ദേഹം, ഇന്ത്യൻ സുരക്ഷാ, രഹസ്യാന്വേഷണ രംഗത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 33 വർഷം ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോയിൽ (IB) പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, ഒരു പതിറ്റാണ്ടോളം ഐ.ബി.യുടെ ഓപ്പറേഷൻസ് വിംഗിന്റെ തലവനുമായിരുന്നു. അജിത് ഡോവൽ, 1945-ൽ ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ ജനിച്ചു. 1968 ബാച്ച് കേരളാ കേഡർ ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു അജിത്. 1971 ലെ തലശ്ശേരി കലാപം അമർച്ച ചെയ്യാൻ അന്ന് കെ. കരുണാകരൻ അവിടത്തെ എ.എസ്.പി. ആയി അയച്ചത് ഡോവലിനെ ആയിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണറായി ഏഴുവർഷക്കാലം പാകിസ്താനിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 33 വർഷവും ഇന്ത്യൻ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിലാണ് ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്.[1] പത്തുവർഷം ഐ.ബി.യുടെ ഓപ്പറേഷൻ വിംഗിന്റെ തലവനുമായിരുന്നു അജിത്.[2]
1988-ൽ സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലൊളിച്ച ഖാലിസ്ഥാൻ ഭീകരർക്കെതിരായി നടന്ന ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലാക്ക് തണ്ടറിലെ നിർണ്ണായക രഹസ്യവിവരങ്ങൾ ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു നൽകിയത്. 1999-ൽ നടന്ന ഖാണ്ഡഹാർ വിമാന റാഞ്ചലിൽ ഭീകരരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തി ബന്ദികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ അജിതിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നു. പഞ്ചാബ്, ജമ്മുകാശ്മീർ, ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം നിർണ്ണായക സാഹചര്യങ്ങളുണ്ടായപ്പോൾ അജിത് ഡോവൽ നിയമിതനായിരുന്നു. [1] ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പ്രത്യേക ദൂതനായി ഡോവലിനെ ഇന്ത്യ നിയമിച്ചിരുന്നു.[3] മ്യാന്മർ, ചൈന തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ഒട്ടനവധി വിഷയങ്ങളിൽ അജിത് ഡോവൽ നിയമിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.[4]2005-ൽ സർവ്വീസിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.
ആദ്യകാല ജീവിതവും ഔദ്യോഗിക രംഗവും
[തിരുത്തുക]അജിത് ഡോവൽ ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഗിരി ബനേൽസ്യുൻ ഗ്രാമത്തിൽ 1945 ജനുവരി 20-നാണ് ജനിച്ചത്.4 അജ്മീറിലെ രാഷ്ട്രീയ മിലിട്ടറി സ്കൂളിലും ആഗ്ര യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്.5
കേരള കേഡറിലെ തുടക്കം
[തിരുത്തുക]1968-ൽ ഐ.പി.എസ്. ലഭിച്ച ഡോവലിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് കേരള കേഡറിൽ ആണ്.
- തലശ്ശേരി കലാപം (1971): കേരള പോലീസ് അസിസ്റ്റന്റ് സൂപ്രണ്ടായിരിക്കെ, 1971-ലെ തലശ്ശേരി കലാപം അമർച്ച ചെയ്യാൻ അന്നത്തെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി കെ. കരുണാകരൻ അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചു. ഏറ്റവും ജൂനിയറായ ഐ.പി.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ഡോവലിന്റെ ഇടപെടൽ കലാപം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായി
കേരള കേഡറിലെ തുടക്കം
[തിരുത്തുക]1968-ൽ ഐ.പി.എസ്. ലഭിച്ച ഡോവലിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് കേരള കേഡറിൽ ആണ്.[5]
- തലശ്ശേരി കലാപം (1971): കേരള പോലീസ് അസിസ്റ്റന്റ് സൂപ്രണ്ടായിരിക്കെ, 1971-ലെ തലശ്ശേരി കലാപം അമർച്ച ചെയ്യാൻ അന്നത്തെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി കെ.7 കരുണാകരൻ അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചു. ഏറ്റവും ജൂനിയറായ ഐ.പി.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ഡോവലിന്റെ ഇടപെടൽ കലാപം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായി
രഹസ്യാന്വേഷണ രംഗത്തെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം
[തിരുത്തുക]1972-ൽ ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോയിലേക്ക് മാറിയ ഡോവൽ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിരവധി നിർണ്ണായക ഓപ്പറേഷനുകളിൽ പങ്കെടുത്തു.8
- പാകിസ്ഥാനിലെ ചാരപ്രവർത്തനം: ഏഴു വർഷത്തോളം ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണറായി പാകിസ്ഥാനിൽ രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിച്ചു
- ഓപ്പറേഷൻ ബ്ലാക്ക് തണ്ടർ (1988): സുവർണ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒളിച്ച ഖാലിസ്ഥാൻ ഭീകരർക്കെതിരെ നടന്ന ഓപ്പറേഷനിൽ നിർണ്ണായക രഹസ്യവിവരങ്ങൾ നൽകിയത് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു.10 പഞ്ചാബിലെ തീവ്രവാദ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്ക് 'കാട്ട് ഡോവൽ, ബൗൾഡ് ഗിൽ' (Caught Doval, bowled Gill) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു [ 3].
- കീർത്തിചക്ര (1988): മികച്ച സേവനത്തിന് കീർത്തിചക്ര ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായി ഡോവൽ മാറി.
- കാണ്ഡഹാർ വിമാന റാഞ്ചൽ (1999): റാഞ്ചിയ വിമാനത്തിലെ ബന്ദികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഭീകരരുമായുള്ള ആശയവിനിമയ ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഡോവൽ നേതൃത്വം നൽകി.11
ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് (NSA)
[തിരുത്തുക]2005-ൽ ഐ.ബി. ഡയറക്ടറായി വിരമിച്ച ഡോവൽ, 2014-ൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ സർക്കാരിൽ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവായി ചുമതലയേറ്റു. 2019-ൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവായി നിയമിതനായി. സുരക്ഷ, നയതന്ത്രം, രഹസ്യാന്വേഷണം, തീവ്രവാദ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ സുപ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രധാന ഉപദേഷ്ടാവാണ് അദ്ദേഹം.
സമീപകാല നേട്ടങ്ങളും സ്വാധീനവും
[തിരുത്തുക]ഡോവലിന്റെ സ്വാധീനം ഔദ്യോഗിക പരിധിക്കപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. "ഇന്ത്യയുടെ ജെയിംസ് ബോണ്ട്" എന്നും "ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ" എന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നു
- സർജിക്കൽ സ്ട്രൈക്കുകൾ (2016): 2016-ൽ ഉറി ഭീകരാക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി ഇന്ത്യ നടത്തിയ സർജിക്കൽ സ്ട്രൈക്കുകളുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിലെ ബുദ്ധികേന്ദ്രം ഡോവലായിരുന്നു. 'പ്രതിരോധം ഒരിക്കലും വിജയം തരില്ല' എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ തത്വത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു ഈ ആസൂത്രണം
- പുൽവാമ-ബാലാക്കോട്ട് (2019): പുൽവാമ ആക്രമണത്തിന് ശേഷമുള്ള ബാലാക്കോട്ട് വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ തന്ത്രങ്ങൾക്കും ഡോവൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
- ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ (സമീപകാലം): അടുത്തകാലത്തായി പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി നടത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്ന ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ എന്ന സൈനിക നടപടിയുടെ വിജയത്തിന് ഡോവൽ നേതൃത്വം നൽകി. 23 മിനിറ്റ് കൊണ്ട് പാകിസ്ഥാനിലെ 9 ഭീകര കേന്ദ്രങ്ങൾ തകർക്കാൻ സാധിച്ചതായി അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു ഈ വിഷയത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ അദ്ദേഹം വിമർശിക്കുകയും, ഇന്ത്യക്ക് ഒരു നഷ്ടവുമില്ലെന്ന് തെളിയിക്കാൻ വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്തു.[6]
- നയതന്ത്രം: ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങൾ (LAC) ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള തന്ത്രപ്രധാനമായ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ദൂതനായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അമേരിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുമായുള്ള ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. [7]
തന്ത്രങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും
[തിരുത്തുക]ഡോവൽ തൻ്റെ തന്ത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ കൗടില്യൻ്റെ അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള തത്വങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു:
- സമ, ദാന, ഭേദ, ദണ്ഡ (Sama, Dana, Bheda, Danda): ചാരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കൽ (സമ), പ്രതിഫലം നൽകി വിശ്വസ്തത നേടൽ (ദാന), തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കിടയിൽ ഭിന്നതയുണ്ടാക്കൽ (ഭേദ), മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രം ശക്തി പ്രയോഗിക്കൽ (ദണ്ഡ) എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ തന്ത്രങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു
- ആക്രമണാത്മക പ്രതിരോധം (Offensive Defence): ഭീകരവാദ ഭീഷണികളെ അതിർത്തി കടന്ന് ആക്രമിച്ചുകൊണ്ട് തടയുന്നതിനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തത്വം ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ നയത്തിൽ ഒരു പുതിയ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു.[8]
വിമർശനങ്ങളും വിവാദങ്ങളും
[തിരുത്തുക]ഡോവലിന്റെ തീവ്രമായ നിലപാടുകൾ, രഹസ്യാന്വേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ മുൻപരിചയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ നയതന്ത്രപരവും രാഷ്ട്രീയപരവുമായ നിലവിലെ ദൗത്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് ചില വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു.[9] ഭരണഘടനാപരമായ പദവിയിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സ്വാധീനം മറ്റ് മന്ത്രാലയങ്ങളിലേക്ക് അതിരുകടക്കുന്നു എന്ന വിമർശനവും നിലനിൽക്കുന്നു.
അവലംബം
[തിരുത്തുക]- 1 2 "അജിത് ഡോവൽ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ്". ജന്മഭൂമി. Archived from the original on 2015-02-23. Retrieved 2015-02-24.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "പുതിയ ദൗത്യവുമായി അജിത് ഡോവൽ". ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് ഡെയിലി. Archived from the original on 2015-02-23. Retrieved 2015-02-24.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "ഇന്ത്യ- ചൈന അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ അജിത് ഡോവൽ". വെബ് ദുനിയ. Archived from the original on 2015-02-23. Retrieved 2015-02-24.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "അജിത് ഡോവൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രത്യേക പ്രതിനിധി". കെ.വാർത്ത. Archived from the original on 2015-02-23. Retrieved 2015-02-24.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "Broadening of 'foreign agents' status for media in Russia detrimental to freedom of expression online, says OSCE Representative". Retrieved 2025-10-22.
- ↑ The Economic Times. Operation Sindoor: Ajit Doval hits out at foreign media reports, says no evidence of damage in India.
- ↑ Pallathadka, Harikumar; Roy, Parag Deb (2025-05-17). "Ajit Doval: Architect of India's Strategic Renaissance - A Comprehensive Analysis and An Academic Study of the Tantra-shiromani". Integrated Journal for Research in Arts and Humanities. 5 (3): 185–192. doi:10.55544/ijrah.5.3.21. ISSN 2583-1712.
- ↑ ThePrint. Checking out the Doval detail: Some myth, some reality, and much folklore.
- ↑ Pallathadka, Harikumar; Roy, Parag Deb (2025-05-17). "Ajit Doval: Architect of India's Strategic Renaissance - A Comprehensive Analysis and An Academic Study of the Tantra-shiromani". Integrated Journal for Research in Arts and Humanities. 5 (3): 185–192. doi:10.55544/ijrah.5.3.21. ISSN 2583-1712.