സേന രാജവംശം

ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം

http://ml.wikipedia.org/wiki/Sena_dynasty

11-ഉം 12-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ബംഗാൾ ഭരിച്ച രാജവംശമാണ് സേന രാജവംശം (ബംഗാളി সেন ഷേൻ). ഇവർ ബ്രഹ്മ-ക്ഷത്രിയർ എന്നും കാമത-ക്ഷത്രിയർ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഈ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചത് ഹേമന്ത സെൻ ആണ്. പാല സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഹേമന്ത സെൻ പാലസാമ്രാജ്യം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ അധികാരം പിടിച്ചടക്കി, ക്രി.വ. 1095-ൽ സ്വയം രാജാവായി അവരോധിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ വിജയ് സെൻ (1096 മുതൽ 1159 വരെ - അറുപതു വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു) ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തറ ശക്തമാക്കി. ബല്ലാൽ സേന പാലരിൽ നിന്നും പശ്ചിമബംഗാളിലെ ഗൗർ പിടിച്ചെടുത്ത് സാമ്രാജ്യം വികസിപ്പിച്ചു. 1179-ൽ ബല്ലാൽ സെന്നിനെ പിന്തുടർന്ന് ലക്ഷ്മൺ സെൻ രാജാവായി. നബദ്വീപ് തലസ്ഥാനമാക്കി ലക്ഷ്മൺ സെൻ 20 വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ചു.

ക്രി.വ. 1203-1204-ൽ തുർക്കി സേനാനായകനായ മുഹമ്മദ് ബഖ്തിയാർ ഖിൽജി നബദ്വീപിനെ ആക്രമിച്ചു. ലക്ഷ്മൺ സെന്നിനെ തോല്പ്പിച്ചെങ്കിലും, ബഖ്തിയാർ ഖിൽജിയ്ക്ക് ബംഗാൾ പിടിച്ചടക്കാനായില്ല.

സേന ഭരണാധികാരികൾ ഹിന്ദുമത വിശ്വാസികളായിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നളന്ദ, വിക്രമശില, തുടങ്ങിയ സർവ്വകലാശാലകളുടെ ക്ഷയം കാരണം ബംഗാളിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രബലമായിരുന്ന ബുദ്ധമതം ക്ഷയിച്ചുവന്നു. . ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും മഠങ്ങളുടെയും നിർമ്മാണത്തിന് പ്രശസ്തമായിരുന്നു സേന രാജവംശം. ബംഗ്ലാദേശിലെ ധാക്കയിലെ ധാകേശ്വരി ക്ഷേത്രം ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. സാഹിത്യത്തിന്റെയും പ്രോത്സാഹകരായിരുന്നു സേന രാജവംശം. പാല സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും സേന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും കാലത്ത് ബംഗാളി ഭാഷയിൽ പ്രധാന വികാസങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ലക്ഷ്മൺ സെന്നിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലെ പഞ്ചരത്നങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു പ്രശസ്ത ബംഗാളി കവിയായ ജയദേവൻ. സംസ്കൃതത്തിലെ പ്രശസ്ത കൃതിയായ ഗീതാഗോവിന്ദത്തിന്റെ കർത്താവാണ് ജയദേവൻ.

സേന രാജവംശത്തിനു ശേഷം ദേവ രാജവംശം ബംഗാളിന്റെ കിഴക്കു ഭാഗം ഭരിച്ചു. ബംഗാൾ ഭരിച്ച അവസാനത്തെ സ്വതന്ത്ര ഹിന്ദു രാജവംശമായിരിക്കാം ദേവ രാജവംശം.

സേന ഭരണാ‍ധികാരികൾ

• ഹേമന്ത സെൻ (ക്രി.വ. 1070)
• വിജയ് സെൻ (ക്രി.വ. 1096-1159)
• ബല്ലാൽ സെൻ (ക്രി.വ. 1159 - 1179)
• ലക്ഷ്മൺ സെൻ (ക്രി.വ. 1179 - 1206)
• വിശ്വരൂപ് സെൻ (ക്രി.വ. 1206 - 1225)
• കേശബ് സെൻ (ക്രി.വ. 1225-1230)

മുൻഗാമി പാല സാമ്രാജ്യം

ബംഗാൾ രാജവംശം

പിൻഗാമി ഇല്യാസ് രാജവംശം

പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ

• ബംഗ്ലാപീഡിയ - സേന രാജവംശം

അവലംബം

ഇന്ത്യയിലെ മദ്ധ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങൾ
സമയരേഖ:	വടക്കൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ	തെക്കൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ	വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ
ക്രി.മു. 6-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.മു. 5-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.മു. 4-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.മു. 3-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.മു. 2-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.മു. 1-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 1-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 2-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 3-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 4-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 5-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 6-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 7-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 8-ആം നൂറ്റാണ്ട്  ക്രി.വ. 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് ക്രി.വ. 10-ആം നൂറ്റാണ്ട് ക്രി.വ. 11-ആം നൂറ്റാണ്ട്	മഗധ ശിശുനാഗ രാജവംശം നന്ദ സാമ്രാജ്യം കലിംഗം മൗര്യ സാമ്രാജ്യം ശുങ്ക സാമ്രാജ്യം കുനിന്ദ സാമ്രാജ്യം ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം ഹർഷവർദ്ധനൻ പാല സാമ്രാജ്യം സോളങ്കി സേന രാജവംശം	പാണ്ഡ്യ സാമ്രാജ്യം ചോള സാമ്രാജ്യം ചേര സാമ്രാജ്യം ശതവാഹന സാമ്രാജ്യം കളഭ്രർ കാദംബ രാജവംശം പല്ലവ സാമ്രാജ്യം ചാലൂക്യ രാജവംശം രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യർ ഹൊയ്സാല സാമ്രാജ്യം	ഗാന്ധാരം (പേർഷ്യൻ ഭരണം) (ഗ്രീക്ക് ആക്രമണങ്ങൾ) ഇന്തോ-ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം ഇന്തോ-സിഥിയർ ഇന്തോ-പാർഥിയർ കുശാന സാമ്രാജ്യം പടിഞ്ഞാറൻ സത്രപർ ഇന്തോ-സസ്സാനിഡുകൾ Kidarite Kingdom Indo-Hephthalites (ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്ലാമിക ആക്രമണങ്ങൾ‍) ഷാഹി (ഇസ്ലാമിക സാമ്രാജ്യങ്ങൾ)