ഗസല്
വിക്കിപീഡിയ, ഒരു സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശം.
 |
ഈ ലേഖനം ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളില് നിന്നുള്ള വേണ്ടത്ര തെളിവുകളെ ഉള്ക്കൊള്ളുന്നില്ല. ദയവായി യോഗ്യങ്ങളായ സ്രോതസ്സുകളില് നിന്നുമുള്ള അവലംബങ്ങള് ചേര്ത്ത് ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക. നിലവാരമില്ലാത്ത വസ്തുതകള് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയും നീക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തേക്കാം. |
വളരെയധികം ശ്രുധിമാധുര്യമുള്ള ഗാനാലാപനശൈലിയാണ് ഗസലുകള്. ശാന്തവും വര്ണനയുമുള്ള വരികള് ആണ് ഗസലില് ഏറെയും. പാകിസ്ഥാനിലും ഇന്ത്യയിലുമാണ് ഇതിന് ആരാധകര് ഏറെയുള്ളത്.
ഉള്ളടക്കം |
[തിരുത്തുക] ചരിത്രം
ഗസലുകളുടെ തുടക്കം പത്താം നൂറ്റാണ്ടില് ഇറാനിലാണെന്ന് കരുതിപോരുന്നു. അറേബ്യന് ഗാനശാഖയായ ഖസിദയില് (qasida) നിന്നുമാണ് ഗസലുകളുടെ തുടക്കം. ഗസലെന്ന വാക്കുണ്ടായത് അറബിയില് നിന്നുമാണ്.
ഗസലുകളില് പ്രണയത്തിന്റെ ഭാവനങ്ങളെ വളരെ വികാരതീവ്രതയോടെ പ്രകടിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ദൈവത്തെയൊ രാജാവിനെയൊ സ്തുതിക്കുവാനായിരുന്നു എഴുതപ്പെട്ടിരുന്ന ഖസിദയുടെ ഒരു ഭാഗമായ ടാഷ്ബിബില് നിന്നും (tashbib ) വേര്തിരിഞ്ഞാണ് ഇന്നു കാണുന്ന രീതിയിലുള്ള ഗസലുകള് രൂപം കൊണ്ടത്. ഒരു ഖസീദയില് ഈരണ്ടു വരികള് വീതം അടങ്ങിയ നൂറോളം സ്തുതിഗാനങ്ങളായിരുന്നു. എന്നാല് ഗസലുകളില് 7 മുതല് 12 വരികള് മാത്രമാണുള്ളത്. ഈ വരികളില് എല്ലാം തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ഗസലുകളിലെ ലാളിത്യം കൊണ്ടും സാഹിത്യഭംഗികൊണ്ടും, അതിന്റെ മാധുര്യം കൊണ്ടും വളരെ പെട്ടെന്നു തന്നെ ഗസലുകള് ഇറാനിലെ ജനമനസ്സുകളില് ഇടം പിടിക്കുകയും ഖസിദ ക്രമേണ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ തുര്ക്കികളും അഫ്ഗാനികളും വഴി ഗസലുകള് ഇന്ത്യയിലെത്തുകയും, അതു വളരെ വേഗം തന്നെ ജനമനസ്സുകളില് ഇടം പിടിക്കുകയും ചെയ്തു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇന്ത്യന് സംസ്കാരത്തില് ഗസലുകള്ക്കുള്ള സ്ഥാനം സീമാതീതമാണ്.
അഫ്ഗാനികളുടേയും, മുഗളന്മാരുടേയും ഭരണകാലത്താണ് ഗസലുകള്ക്കു ഏറ്റവും കൂടുതല് പ്രചാരം ലഭിച്ചിരുന്നത്. ഗസല് ഗായകര്ക്കും മറ്റും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനമായിരുന്നു അക്കാലത്തുണ്ടായിരുന്നത്. പേര്ഷ്യന് കവിയായിരുന്ന ഷിറാസ് മുഗള് സഭയില് വളരെ ഉയര്ന്ന സ്ഥാനം ലഭിച്ചിരുന്നു. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടില് ജീവിച്ചിരുന്ന പേര്ന് ഗാനശാഖയില് വളരെയധികം പ്രാഗല്ഭ്യ മുണ്ടായിരുന്ന ഇന്ഡ്യന് കവിയായിരുന്ന അമീര് ഖുസ്രുവും പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടില് ജീവിച്ചിരുന്ന മിറ്സാ ബേദിലും (Mirza Bedil) ഗസലുകളുടെ വളര്ച്ചയ്ക്ക് ഗണ്യമായ സംഭാവന നല്കിയവരാണ് . അമീര് ഖുസ്രു ഹിന്ദിയിലും ഗസലുകളെഴുതിയിരുന്നു. ഗസലിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമാണ് ഖവാലി. ഇദ്ദേഹം സുഫിവര്യനായിരുന്ന ഹസ്രത്ത് നിസാമുദ്ദീനെ പ്രകീര്ത്തിച്ച് കൊണ്ട് പേറ്ഷ്യനിലും ഹിന്ദിയിലും ഖവാലികള് രചിച്ചിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകള് കഴിഞ്ഞിട്ടും ഇന്നും അദ്ദേഹതിന്റെ കബറിടത്തില് ഖവാലികള് പാടുന്നുണ്ട്. മറ്റൊരു വസ്തുത നിസാമുദ്ദ്ദീന്റെ ചരമദിനത്തില് ഖുസ്രുവിന്റെ ഖവാലിയോടെയാണ് ഇന്നും ചടങ്ങുകള് ആരംഭിക്കുന്നത്.
പ്രണയമാണ് ഗസലുകളുടെ മുഖമുദ്ര. സൂഫികളും മറ്റും ഗസലുകള് ആലാപനം ചെയ്യുകയും ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. മുഗള് ചക്രവര്ത്തിമാരെല്ലാവരും തന്നെ ഗസലുകളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ആരാധകരായിരുന്നു. ആദ്യകാലങ്ങളില് ഗസലുകള് രചിച്ചിരുന്നത് പേര്ഷ്യനിലും, ടര്ക്കിഷിലുമായിരുന്നു. ഇന്ഡ്യയിലെത്തിയതോടെ ഹിന്ദിയിലും ഉറുദുവിലും അതു രചിക്കാന് തുടങ്ങി. ഏറ്റവും ഭാവസാന്ദ്രമായി ഗസലുകള് രചിച്ചിരിക്കുന്നത് ഉറുദുവിലും പേര്ഷ്യനിലുമാണ്.
[തിരുത്തുക] ഘടന
ഒരു ഗസലുകള് ഈരണ്ട് വരികള് വീതം അടങ്ങിയ ഒരു കവിതയാണ്. ഇതിനെ ഷേറ് (shers ) (couplets). ) എന്നു പറയുന്നത് ആ വരികളില് എല്ലാം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എല്ലാ തരത്തിലുമുള്ള ഭാവതീവ്രതയും അവതരിപ്പിക്കാന് ഈ രണ്ടു വരികളിലൂടെ കഴിയുന്നു. എല്ലാ ഷേറുകളും ഓരൊ കവിതകളാണ്. തുടര്ന്നു വരുന്ന വരികളെയൊ അതിനു മുന്പെയുള്ള വരികളെയൊ അതു ആശ്രയിക്കുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഓരൊ ഷേറുകളും പൂര്ണ്ണതയുള്ള ഓരോ കവിതകളാണ്. ഓരൊ ഗസലുകളും അതിന്റെ പൂര്ണ്ണതയിലെത്താന് ചില നിബന്ധനകളുണ്ട്, എന്നാല് മാത്രമേ അതിനെ പൂര്ണ്ണമായി ഒരു ഗസലായി കണക്കുകൂട്ടാന് സാധിക്കുകയുള്ളൂ.
[തിരുത്തുക] ബെഹര്
ഒരു ഗസലിലുള്ള ഓരൊ ഷേറുകളിലുമൂള്ള വാക്കുകളുടെ എണ്ണം കൃത്യമായിരിക്കണം. ഉദാഹരണമായി ഒരു ഷേറിലെ ആദ്യത്തെ വരിയില് അഞ്ചു വാക്കുകളാണെങ്കില് രണ്ടാമത്തെ വരിയിലും അഞ്ചു വാക്കുകളുണ്ടായിരിക്കണം. വാക്കുകളുടെ എണ്ണം അനുസരിച്ചു ഷേറുകളെ മൂന്നായി തരം തിരിചിരിക്കുന്നു.
[തിരുത്തുക] റാദിഫ്
വാക്കുകളെല്ലാം തന്നെ പരസ്പരം സാമ്യമുള്ളതായിരിക്കണം. അതുപോലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ വരി അവസാനിക്കുന്ന വാക്കു കൊണ്ട് തന്നെയായിരിക്കണം രണ്ടാമത്തെ വരിയും അവസാനിക്കാന്. ഗസലുകളുടെ തുടക്കം എല്ലാം തന്നെ റാദിഫിലായിരിക്കണം. ഈ വരികളെ മത്ല (matla.) എന്നു പറയുന്നു.
[തിരുത്തുക] കാഫിയ
റാദിഫ് തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്പെെ തന്നെ ഗസലുകളുടെ ഒരു രുപം നല്കുന്നതിനെയാണ് കാഫിയ എന്നു പറയുന്നത്. ഗസലുകള് ഈ വരികളെ പിന്തുടരുകയാണ് പിന്നീട് ചെയ്യുന്നത്.
[തിരുത്തുക] മക്ത
ഗസലുകളിലെ അവസാന ഷേറിനെയാണ് മക്ത എന്നു പറയുന്നത്. ആ ഗസല് രചിച്ച ആളിനെക്കുറിച്ച് ഈ ഷേറിലുണ്ടായിരിക്കും. അവസാന ഷേറിലെവിടെയെങ്കിലും അതു തുടക്കത്തിലൊ, അതിന്റെ അവസാനത്തിലൊ, അല്ലെങ്കില് മറ്റെവിടെയെങ്കിലുമൊ വ്യംഗ്യമായെങ്കിലും അതിന്റെ രചയിതാവിനെ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കും. പക്ഷെ ഗസലുകളില് ഇതൊരു നിര്ബന്ധമുള്ള ഭാഗമല്ല.
ഗസലുകളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗമാണ് അടുത്തത്. തന്റെ ഭാവനയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലായിരിക്കണം ഷേറുകള് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. എന്നാല് ആ ഗസലിന്റെ തനിമ നഷ്ടപെടുത്താതെ വേണം അതു ചെയ്യാന്. നേരത്തെ പറഞ്ഞതുപോലെ ഷേറുകള് നേരത്തെ ഉള്ള വരികളെയൊ തുടര്ന്നു വരുന്ന വരികളെയൊ ആശ്രയിക്കാത്തതിനാല് ഷേറുകള് എങ്ങനെ മാറ്റി മറിച്ചു വെച്ചാലും അതിന്റെ യഥാര്ത്ഥ ത്തിലുള്ള ആസ്വാദനം നമുക്കു ലഭിക്കുന്നു
[തിരുത്തുക] പ്രമുഖരായ ചില ഗസല് ഗായകര്
- ഷുജാത് ഹുസൈന് ഖാന്
- കെ.എല്. സൈഗാള്
- മുഹമ്മദ് റഫി
- പങ്കജ് ഉദാസ്
- ജഗ് ജിത് സിംഗ്& ചിത്രാ സിംഗ്
- ഹരിഹരന്
- മെഹ്ദിഹസന്
- ഉമ്പായി (മലയാള ഗസല് ഗായകന്)
- ഷഹബാസ് അമന്
[തിരുത്തുക] മറ്റ് ലിങ്കുകള്
- Ghazals Portal - Ghazals online Community
- Ghazal & Ghazal Ghazal Blog Forum Website
- A Desertful of Roses The Divan-e Ghalib - in Urdu, with Devanagari and Roman transliterations. Also includes a collection of concise commentaries on each verse by well-known scholars, as well as other critical information.
- Big collection of classical Urdu ghazals
- The Ghazal Page, an online journal devoted to the ghazal in English.
- Ghazalville A ghazal reading series in New York City.
- [1] A more elaborate description of Ghazal with examples.
- Naeem Ali Ghazal Singer India Shagird Of Ghulam Ali.
