ഒലിവിൻ

ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം

http://ml.wikipedia.org/wiki/Olivine

ഒലിവിൻ
General
വിഭാഗം	Mineral Group
രാസവാക്യം	(Mg, Fe)2SiO4
Identification
നിറം	Yellow to yellow-green
Crystal habit	Massive to granular
Crystal system	Orthorhombic
Cleavage	Poor
Fracture	Conchoidal - brittle
Mohs Scale hardness	6.5–7
Luster	Vitreous
Refractive index	nα = 1.630–1.650 nβ = 1.650–1.670 nγ = 1.670–1.690
Optical Properties	Biaxial (+)
Birefringence	δ = 0.040
Streak	White
Specific gravity	3.27–3.37
Diaphaneity	Transparent to translucent
References

ഇരുമ്പ് മഗ്നീഷ്യം എന്നീ മൂലകങ്ങൾ പ്രമുഖ ഘടകങ്ങളായുള്ള ഒരു ശിലാകാരക സിലിക്കേറ്റ് ധാതുസമൂഹമാണ്‌ ഒലിവിൻ. രാസവാക്യം: (MgFe)₂ SiO₄ ആപേക്ഷിക സാന്ദ്രത 3.08-4.39, കാഠിന്യം 5.5-7.0 കാചാഭദ്യുതിയും സമചതുർഭുജാകൃതിയുമുള്ള പരലുകൾക്ക് ഒലീവ് ഹരിതനിറമായതിനാലാണ് ഈ പേർ സിദ്ധിച്ചത്.

മഗ്നീഷ്യം ഓർത്തോസിലിക്കേറ്റ്

മൗലികമായി മഗ്നീഷ്യം ഓർത്തോസിലിക്കേറ്റ് ധാതു ആണെങ്കിലും ഒലിവിനിൽ മഗ്നീഷ്യത്തിന്റെയും ഇരുമ്പിന്റെയും പ്രസക്തമായി വ്യതിചലിക്കുന്നതിനു പുറമേ കാൽസിയം, മാൻ‌‌ഗനീസ്, കറുത്തീയം, നാകം എന്നീ സ്ദൃശ ധൻ-അയോണുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം R₂ SiO₄ എന്ന പൊതു ഫോർമുലയോടുകൂടിയ നിയോസിലിക്കേറ്റുകളായ ഒരു ശിലാകാരക സിലിക്കേറ്റ് ഖനിജ സമൂഹമെന്നാണ് പേരിനു വിവക്ഷ; R മഗ്നീഷ്യം, ഫെറസ് ഇരുമ്പ് തുടങ്ങി മേൽപ്പറഞ്ഞ മൂലകങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

ഒലിവിൻ ധാതുക്കൾ

ഫോർസ്റ്റെറ്റൈറ്റ് (Mg₂ SiO₄), ഫായലൈറ്റ് (Fe₂ SiO₄) എന്നീ അന്ത്യാംഗങ്ങളാൽ പൂർണമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഘനലായനിശ്രേണി (solid solution series) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്രൈസൊലൈറ്റ്, ഹയ്‌‌ലോസിഡെറൈറ്റ്, ഹോർട്ടൊണലൈറ്റ്; ഫെറോഹോർട്ടൊണലൈറ്റ് എന്നിവയാണ് പ്രമുഖ ഒലിവിൻ ധാതുക്കൾ. മാധ്യമിക ഖനിജങ്ങളിലുള്ള ഫായലൈറ്റ് ഘടകത്തിന്റെ വ്യത്യാസമുസരിച്ചാണ് ഇവ വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഒലിവിൻ എന്നുമാത്രം പറഞ്ഞാൽ 10-30 ശതമാനം ഫായലൈറ്റ് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്രൈസോലൈറ്റ് എന്നാണ് അർഥം. സവർണസുതാര്യ ക്രൈസോലൈറ്റ് ഒലിവിൻ, പെരിഡോട്ട് എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്ന രത്നക്കല്ലാണ്.

ഇതിനുപുറമേ രാസപരമായി വ്യത്യസ്തമായ ടെഫ്രോയിറ്റ് (Mn₂ SiO₄); മോണ്ടിസെലൈറ്റ് (Ca Mg SiO₄); ഗ്ലാകോക്രോയിറ്റ് (Ca Mn SiO₄); കിർസ്റ്റെനൈറ്റ് (Ca Fe SiO₄); ലാർസെനൈറ്റ് (Pb Zn SiO₄); എന്നീ ധതുക്കളും ഘടനാപരമായി മുമ്പു പറഞ്ഞവയോട് സാദൃശ്യമായത്തിനാൽ ഒലിവിൻ സമൂഹത്തിൽ പെടുന്നു. ഫായലൈറ്റ്, ടെഫ്രോയിറ്റ് എന്നിവ ചേർന്നുള്ള മറ്റൊരു സമ്പൂർണ ഘനലായനി ശ്രേണിയിൽ നെബിലൈറ്റ് (Fe Mn SiO₄) ഒരു മാധ്യമിക ധാതുവാണ്.

ഊഷ്മാവ് താങ്ങുവാനുള്ള കഴിവ്

പച്ചമണൽ ഒലിവ് പരൽ ആണ്

ഒലിവിന് 1,500^oC - ൽ കൂടിയ ഊഷ്മാവുപോലും താങ്ങുവനുള്ള കഴിവുള്ളതിനാൽ ഉച്ചതാപസഹമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഉന്നതമർദത്തിൽ ഭാരംകൂടിയ സ്പൈനൽധാതുവായി രൂപാന്തരം പ്രാപിക്കുന്നതിനാൽ ഭൗമപ്രാവാര(mantle)ത്തിനുള്ളിൽ, 350 കിലോമീറ്ററിൽ കൂടിയ ആഴത്തിൽ, ഒലിവിന്റെ അസ്തിത്വം നശിക്കുന്നു. താഴ്ന്ന താപനിലകളിൽ ജലവുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ച് സെർപെന്റൈൻ എന്ന ജലയോജിത മഗ്നീഷ്യം സിലിക്കേറ്റായി എളുപ്പത്തിൽ പരിവർത്തിതം ആകുന്നതിനാൽ ബൃഹത്തായ സെർപെന്റൈൻ ശിലാപിണ്ഡങ്ങൾ നൈസർഗിക രൂപത്തിൽ തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു.

ഘടകങ്ങൾ

ലൈറ്റ് പച്ചനിറത്തിൽ കാണുന്ന പരൽ ഒലിവിൻ. അരിസോണ അമേരിക്ക

സിലിക്കണിന്റെ അംശം കുറഞ്ഞ് ഒപ്പം മഗ്നീഷ്യത്തിന്റെ ആധിക്യമുള്ള മാഗ്മയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിയുന്ന ഗാബ്രോ, നോറൈറ്റ്, ബസാൾട്ട് പെരിഡൊട്ടൈ തുടങ്ങിയ അല്പസിലിക-അത്യല്പസിലിക ശിലകളിലെ പ്രമുഖ ധാതുഎന്നതിനു പുറമേ, പ്രവാരവും, ഭൂവൽക്കത്തിലെ സിമ (sima) പടലവും മുഖ്യമായി ഒലിവിൻ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഊഷ്മാവു കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച് ദ്രവമാഗ്മയിൽ നിന്നു പരൽ‌‌രൂപം പ്രാപിക്കുന്ന ധതുശ്രേണിയിലെ ആദ്യാംഗമാണ് ഒലിവിൻ; പ്രത്യേകിച്ചും ഫോർസ്റ്റെറൈറ്റ്. പ്രത്യേക പരിതഃസ്ഥികളിൽ ഇരുമ്പിന്റെ അംശം കൂടുതലായുള്ളവ സ്വതന്ത്രരൂപത്തിലുള്ള സിലിക്കയോടനുബന്ധിച്ച് അവസ്ഥിതമാകാമെങ്കിലും, ഒലിവിൻ സിലിക്കാപരമായി ഒരു അപൂരിത ധാതുവായതിനാൽ ഇത് സാധാരണമല്ല.

കാണപ്പെടുന്ന ഇടങ്ങൾ

ഉൽക്കാശിലയിലും സ്ലാഗിലും ചാന്ദ്രശിലയിലും ഒലിവിൻ ധാതുക്കൾ കാണപ്പെടുന്നു. മാലിന്യം കലർന്ന ഡോളമൈറ്റ് SiO₂ കുറഞ്ഞ് MgO₄ ന്റെ ആധിക്യമുള്ള അവസാദശിലകൾ എന്നിവയുടെ കായാന്തരണം മൂലം രൂപം കൊള്ളുന്നതിനാൽ ഡോളമിറ്റിക് മാർബിൾ, ഷിസ്റ്റ് തുടങ്ങിയവയിലും ഒലിവിൻ കാണപ്പെടുന്നു.

രാസാപക്ഷയത്തിനു എളുപ്പം വിധേയമാവുന്നതിനാൽ അവസാദങ്ങളിൽ കാണപ്പെടാറില്ല. എങ്കിലും ബലകൃത അപക്ഷയം മൂലം ഒലിവിൻ പരലുകൾ ശിലകളിൽ സ്വതന്ത്രമാക്കപ്പെട്ട്, മണൽ രൂപത്തിൽ സഞ്ചയിക്കപ്പെടാം; ഹവായ് തീരങ്ങളിൽ ഇത്തരം ഒലിവിൻ നിക്ഷേപങ്ങൾ കാണാം.

പുറംകണ്ണികൾ

• http://geology.com/minerals/olivine.shtml
• http://www.netl.doe.gov/publications/proceedings/01/carbon_seq/6c1.pdf
• http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2003/pdf/1953.pdf